Premer-Ministr Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda QR 2020 jylǵy qańtar-shildedegi áleýmettik-ekonomikalyq damýynyń qorytyndysy týraly ulttyq ekonomika ministri Rýslan Dálenov baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Dálenov atap ótkendei, 2020 jylǵy qańtar-shildeniń qorytyndsy boiynsha taýarlar óndirisi 2,1%-ǵa ósti, sonymen birge, kórsetiletin qyzmetter 6,2%-ǵa qysqardy. Nátijesinde, jedel derekter boiynsha, jalpy ishki ónim 2,9%-ǵa tómendedi. Jyldyq infliatsiia 7,1% qurady. Bul kútilgen infliatsiia dálizinen tómen (8-8,5%).
Ministrdiń aitýynsha, esepti kezeńde kelesidei jaǵymdy úrdister baiqalýda.
«Ekonomikanyń naqty sektorynda ósim jalǵasýda. Eń aldymen, qurylys, óńdeý ónerkásibi jáne aýyl sharýashylyǵy salalarynda. Importtyń tómendeýi aiasynda oń saýda balansy saqtalýda», — dedi R. Dálenov.
Sonymen qatar, karantindik shekteýlerge bailanysty servistik qyzmetter kóleminiń qysqarýy, sondai-aq munai óndirý qarqynynyń josparly tómendeýi baiqalady, bul ekonomikanyń ósýin tejeýshi faktory boldy.
Óndiristik sektorda 2,1%-ǵa ósim baiqalady, onyń ishinde qurylysta – 6,3%, óńdeý ónerkásibinde – 3,8%, aýyl sharýashylyǵynda – 2,5%-ǵa.
Sonymen birge, qyzmetter sektory salalarynda, onyń ishinde jyljymaityn múlikpen jasalatyn operatsiialar – 4,3%, ákimshilik qyzmetterdi kórsetý – 5,3%, saýda – 11,9% jáne kólik qyzmetteri – 15,6% tómendeý kórsetti. Bul rette, bailanys qyzmetteri 8,7%-ǵa artty.
Osy jylǵy maýsymymen salystyrǵanda, shilde aiynda qyzmet kórsetýdiń birqatar salalarynda ósim jalǵasty.
«Iaǵni, bir aida qarjylyq jáne saqtandyrý qyzmeti 29%-ǵa, turý jáne tamaqtaný boiynsha qyzmetter – 10,2%, derekter berý – 6,7%, uialy bailanys – 4,1%, internet jelisi 2,9%-ǵa ósti. Sondai-aq júk ainalymy 5,6%-ǵa, onyń ishinde temir jol kóligimen tasymaldaý – 5,5%-ǵa, qubyrlarmen tasymaldaý – 2,9%-ǵa ósti», — dedi ministr.
Qańtar-maýsymda syrtqy saýda ainalymy $42,5 mlrd qurady. Eksport $26 mlrd, import $16,5 mlrd qurady. Saýda balansynyń oń saldosy $9,5 mlrd deńgeiinde saqtalýda.
Ónerkásip óndirisi 1,3%-ǵa, onyń ishinde óńdeý ónerkásibi 3,8%-ǵa ulǵaidy. Bul rette munai óndirý qarqynynyń josparly tómendeýi nátijesinde taý-ken óndirý ónerkásibi 0,4%-ǵa tómendedi.
Ónerkásip boiynsha ósim kóptegen óńirlerde baiqalady. Eń kóp ósimdi Soltústik Qazaqstan jáne Qostanai oblystary, sondai-aq Nur-Sultan qalasy kórsetti.
Óńdeý ónerkásibi ozyq qarqynmen ósýde. Ósim 3,8% qurady. Bul ósim negizinen farmatsevtikanyń, daiyn metall buiymdaryn óndirýdiń, mashina jasaýdyń, onyń ishinde avtomobil jasaýdyń, jeńil ónerkásiptiń ósýimen qamtamasyz etildi. Óńirler boiynsha joǵary ósim Qostanai, Túrkistan, Soltústik Qazaqstan oblystarynda baiqalady.
R. Dálenov atap ótkendei, esepti kezeńde negizgi kapitalǵa 6,1 trln teńge somasynda investitsiia tartyldy. 13 óńir ósim kórsetti. Eń joǵary ósim Aqmola, Soltústik Qazaqstan, Túrkistan oblystarynda jáne Shymkent qalasynda baiqalady.
Qurylys 6,3%-ǵa ulǵaidy. Qurylys jumystarynyń joǵary ósýi Shymkent qalasynda jáne Túrkistan oblysynda baiqalady. 7 mln sharshy metr turǵyn úi paidalanýǵa berildi. Bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 7,5%-ǵa kóp.
R. Dálenov atap ótkendei, óńirlerde 7 ekonomikalyq kórsetkish boiynsha jalpy jaǵdai kelesidei.
Eki kórsetkish boiynsha (saýda jáne kólik salalary) karantindyq sharalarǵa bailanysty tómendeý baiqalýda. 5 kórsetkish boiynsha 7 óńirde ósý baiqalady. Olar - Aqmola, Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Jambyl, Qostanai, Mańǵystaý jáne Soltústik Qazaqstan oblystary.
4 kórsetkish boiynsha 7 óńirde ósý tirkeldi. Bul ortasha deńgei. Al, 3 óńirde 3 kórsetkish boiynsha ǵana ósý baiqalady. Olar - Atyraý, Batys Qazaqstan jáne Qyzylorda oblystary. Ekonomikalyq belsendilikti qalpyna keltirý jóninde qabyldanyp jatqan sharalardy eskere otyryp, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar mynadai aspektilerge nazar aýdarýy qajet.
1. 2020 jylǵa arnalǵan ekonomikalyq ósýdi qalpyna keltirý jónindegi keshendi jospardy ýaqytyly jáne tiimdi iske asyrýdy qamtamasyz etý.
2. Óńirlik daǵdarysqa qarsy shtabtarda kásipkerlerdiń problemalyq máselelerin múmkin bolatyn qoldaý sharalaryn kórsetý turǵysynan qaraý.
3. Eginniń ýaqytyly jinalýyn jáne qurylys jumystarynyń maýsymyn tiimdi pysyqtaýdy qamtamasyz etý.
4. Monitoring, interventsiia júrgizý, shekti baǵalardy belgileý arqyly áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna baǵanyń ósýine jol bermeý.
5. Óńirlik eńbek naryqtaryndaǵy ahýalǵa turaqty monitoring júrgizý jáne memlekettik baǵdarlamalar jobalaryn iske asyrýda barynsha jumyspen qamtý.
