2020 jyly 11 myńǵa jýyq etnikalyq qazaq tarihi otanyna oraldy. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń habarlaýynsha, olarǵa qandas mártebesi berildi, - dep habarlaidy «Ult aqparat».
2020 jyldyń 1 qazandaǵy jaǵdai boiynsha, 10,9 myń adam Qazaqstanǵa, túpki otanyna oraldy.
Aita keteiik, 1991 jyldan beri elge bir million 68,3 myń etnikalyq qazaq oralǵan.
Resmi derekterge sáikes, 2020 jyly Qazaqstanǵa kelgen qandastardyń jartysynan kóbi Qytaidan keldi. Sonymen qatar 27,7%-i – Ózbekstannan, 9,1% – Túrikmenstannan, 3,4% – Mońǵoliiadan jáne basqa da elderden 2,9%-i kelgen.
Otanyna oralǵan etnikalyq qazaqtar Almaty jáne Mańǵystaý oblystaryna, Nur-Sultan jáne Shymkent qalalaryna qonystanyp jatyr. Kelgen qandastardyń 10,3%-i – zeinet jasyndaǵy azamattar, al basym bóligi eńbekke qabiletti jandar.
Aita keteiik, qazir etnikalyq qazaqtar 1991 jylǵa deiin shet memlekette turǵanyn rastamaidy.
Sonymen qatar Qazaqstanda "oralman" termini alynyp tastaldy. Endi Qazaqstan egemendik alǵan kezde respýblikadan tys jerde turǵan etnikalyq qazaq "qandas"dep atalady.
Ishki ister ministri Erlan Turǵymbaevtyń jariialanǵan buiryǵyna sáikes, qujatqa sáikes qandastar – Qazaqstan Respýblikasy egemendik alǵan kezde respýblikadan tys jerlerde turaqty turǵan etnikalyq qazaqtar. Budan basqa, qandastar – Qazaqstan egemendik alǵannan keiin onyń sheginen tys jerde týǵan jáne turaqty turǵan etnikalyq qazaqtardyń balalary.
Olarǵa sondai-aq tarihi otanynda turaqty turý maqsatynda Qazaqstanǵa kelgen jáne tiisti mártebe alǵan etnikalyq qazaqtar jatady.
Aita ketý kerek, Qazaqstanda turatyn qandastar men olardyń urpaqtary jeńildetilgen tártippen azamattyq ala alady.
Ol úshin oblystardyń, respýblikalyq mańyzy bar qalalardyń jáne astananyń politsiia departamenti basshysynyń atyna ótinish berý qajet.
Qandastar ótinishine kelesi qujattardy tirkeý qajet:
- turaqty turýǵa ruqsat berýge jáne Qazaqstan Respýblikasynyń azamattyǵyna qabyldaýdy tirkeýge ótinish-saýalnama;
- burynǵy azamattyqtan bas tartý týraly notariat kýálandyrǵan ótinish;
-Respýblikanyń Konstitýtsiiasy men zańdaryn saqtaý týraly mindetteme, respýblikanyń múddelerin, onyń aýmaqtyq tutastyǵyn qorǵaý, ádet-ǵuryptarǵa, dástúrlerge, memlekettik tilge jáne onyń aýmaǵynda turatyn barlyq ult ókilderiniń tilderine qurmetpen qaraý, Qazaqstannyń kúsh-qýatyn, egemendigin jáne táýelsizdigin nyǵaitýǵa yqpal etý mindettemesi;
- ulttyq pasporttyń kóshirmesi jáne túpnusqasy (salystyryp tekserý úshin) ne azamattyǵy joq adamnyń qujaty;
- birlesip júgingen kezde 16 jasqa tolmaǵan balanyń týý týraly kýáliginiń nemese jeke basyn kýálandyratyn basqa qujattyń kóshirmesi jáne túpnusqasy (salystyryp tekserý úshin) ;
- qazaq nemese orys tilderindegi jeke ómirbaian;
- azamattyǵy tiesililigi nemese turaqty turatyn memlekette sottylyǵy (sottylyǵynyń bolmaýy) týraly tiisti memlekettiń quzyretti organy bergen qujat (eger halyqaralyq sharttarda ózgeshe kózdelmese, Qytai azamattary - etnikalyq qazaqtardy qospaǵanda);
- ótinish berýshige turýǵa turǵyn úi berý jáne turaqty tirkeý esebine qoiý týraly jeke nemese zańdy tulǵamen notarialdy kýálandyrylǵan shart ne notarialdy kýálandyrylǵan kelisim;
-sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardyń Qazaqstanǵa kelýine tyiym salatyn aýrýlardyń joqtyǵy týraly sheteldikti meditsinalyq kýálandyrý týraly anyqtama;
- 14 jastan 18 jasqa deiingi kámeletke tolmaǵandar ata-analarynyń ótinishine notariat kýálandyrǵan óziniń jazbasha kelisimin qosa beredi;
- ólshemi 35h45 millimetr tórt fotosýret.
Bul buiryq 2021 jyldy4 1 qańtardan bastap resmi túrde qoldanysqa engiziledi.
