2020 جىلى 11 مىڭعا جۋىق ەتنيكالىق قازاق تاريحي وتانىنا ورالدى. ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, ولارعا قانداس مەرتەبەسٸ بەرٸلدٸ, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
2020 جىلدىڭ 1 قازانداعى جاعداي بويىنشا, 10,9 مىڭ ادام قازاقستانعا, تٷپكٸ وتانىنا ورالدى.
ايتا كەتەيٸك, 1991 جىلدان بەرٸ ەلگە بٸر ميلليون 68,3 مىڭ ەتنيكالىق قازاق ورالعان.
رەسمي دەرەكتەرگە سەيكەس, 2020 جىلى قازاقستانعا كەلگەن قانداستاردىڭ جارتىسىنان كٶبٸ قىتايدان كەلدٸ. سونىمەن قاتار 27,7%-ٸ – ٶزبەكستاننان, 9,1% – تٷرٸكمەنستاننان, 3,4% – موڭعولييادان جەنە باسقا دا ەلدەردەن 2,9%-ٸ كەلگەن.
وتانىنا ورالعان ەتنيكالىق قازاقتار الماتى جەنە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنا, نۇر-سۇلتان جەنە شىمكەنت قالالارىنا قونىستانىپ جاتىر. كەلگەن قانداستاردىڭ 10,3%-ٸ – زەينەت جاسىنداعى ازاماتتار, ال باسىم بٶلٸگٸ ەڭبەككە قابٸلەتتٸ جاندار.
ايتا كەتەيٸك, قازٸر ەتنيكالىق قازاقتار 1991 جىلعا دەيٸن شەت مەملەكەتتە تۇرعانىن راستامايدى.
سونىمەن قاتار قازاقستاندا "ورالمان" تەرمينٸ الىنىپ تاستالدى. ەندٸ قازاقستان ەگەمەندٸك العان كەزدە رەسپۋبليكادان تىس جەردە تۇرعان ەتنيكالىق قازاق "قانداس"دەپ اتالادى.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ەرلان تۇرعىمباەۆتىڭ جارييالانعان بۇيرىعىنا سەيكەس, قۇجاتقا سەيكەس قانداستار – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەگەمەندٸك العان كەزدە رەسپۋبليكادان تىس جەرلەردە تۇراقتى تۇرعان ەتنيكالىق قازاقتار. بۇدان باسقا, قانداستار – قازاقستان ەگەمەندٸك العاننان كەيٸن ونىڭ شەگٸنەن تىس جەردە تۋعان جەنە تۇراقتى تۇرعان ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ بالالارى.
ولارعا سونداي-اق تاريحي وتانىندا تۇراقتى تۇرۋ ماقساتىندا قازاقستانعا كەلگەن جەنە تيٸستٸ مەرتەبە العان ەتنيكالىق قازاقتار جاتادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستاندا تۇراتىن قانداستار مەن ولاردىڭ ۇرپاقتارى جەڭٸلدەتٸلگەن تەرتٸپپەن ازاماتتىق الا الادى.
ول ٷشٸن وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جەنە استانانىڭ پوليتسييا دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ اتىنا ٶتٸنٸش بەرۋ قاجەت.
قانداستار ٶتٸنٸشٸنە كەلەسٸ قۇجاتتاردى تٸركەۋ قاجەت:
- تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات بەرۋگە جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىنا قابىلداۋدى تٸركەۋگە ٶتٸنٸش-ساۋالناما;
- بۇرىنعى ازاماتتىقتان باس تارتۋ تۋرالى نوتاريات كۋەلاندىرعان ٶتٸنٸش;
-رەسپۋبليكانىڭ كونستيتۋتسيياسى مەن زاڭدارىن ساقتاۋ تۋرالى مٸندەتتەمە, رەسپۋبليكانىڭ مٷددەلەرٸن, ونىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن قورعاۋ, ەدەت-عۇرىپتارعا, دەستٷرلەرگە, مەملەكەتتٸك تٸلگە جەنە ونىڭ اۋماعىندا تۇراتىن بارلىق ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ تٸلدەرٸنە قۇرمەتپەن قاراۋ, قازاقستاننىڭ كٷش-قۋاتىن, ەگەمەندٸگٸن جەنە تەۋەلسٸزدٸگٸن نىعايتۋعا ىقپال ەتۋ مٸندەتتەمەسٸ;
- ۇلتتىق پاسپورتتىڭ كٶشٸرمەسٸ جەنە تٷپنۇسقاسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ٷشٸن) نە ازاماتتىعى جوق ادامنىڭ قۇجاتى;
- بٸرلەسٸپ جٷگٸنگەن كەزدە 16 جاسقا تولماعان بالانىڭ تۋۋ تۋرالى كۋەلٸگٸنٸڭ نەمەسە جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن باسقا قۇجاتتىڭ كٶشٸرمەسٸ جەنە تٷپنۇسقاسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ٷشٸن) ;
- قازاق نەمەسە ورىس تٸلدەرٸندەگٸ جەكە ٶمٸربايان;
- ازاماتتىعى تيەسٸلٸلٸگٸ نەمەسە تۇراقتى تۇراتىن مەملەكەتتە سوتتىلىعى (سوتتىلىعىنىڭ بولماۋى) تۋرالى تيٸستٸ مەملەكەتتٸڭ قۇزىرەتتٸ ورگانى بەرگەن قۇجات (ەگەر حالىقارالىق شارتتاردا ٶزگەشە كٶزدەلمەسە, قىتاي ازاماتتارى - ەتنيكالىق قازاقتاردى قوسپاعاندا);
- ٶتٸنٸش بەرۋشٸگە تۇرۋعا تۇرعىن ٷي بەرۋ جەنە تۇراقتى تٸركەۋ ەسەبٸنە قويۋ تۋرالى جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعامەن نوتاريالدى كۋەلاندىرىلعان شارت نە نوتاريالدى كۋەلاندىرىلعان كەلٸسٸم;
-شەتەلدٸكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامداردىڭ قازاقستانعا كەلۋٸنە تىيىم سالاتىن اۋرۋلاردىڭ جوقتىعى تۋرالى شەتەلدٸكتٸ مەديتسينالىق كۋەلاندىرۋ تۋرالى انىقتاما;
- 14 جاستان 18 جاسقا دەيٸنگٸ كەمەلەتكە تولماعاندار اتا-انالارىنىڭ ٶتٸنٸشٸنە نوتاريات كۋەلاندىرعان ٶزٸنٸڭ جازباشا كەلٸسٸمٸن قوسا بەرەدٸ;
- ٶلشەمٸ 35ح45 ميلليمەتر تٶرت فوتوسۋرەت.
بۇل بۇيرىق 2021 جىلدى4 1 قاڭتاردان باستاپ رەسمي تٷردە قولدانىسقا ەنگٸزٸلەدٸ.
