Almatyda 1 mlrd teńge jumsalǵan kópqabatty turǵyn úidiń qurylysy buzylmaq. Qurylys jasaityn qujattarym durys ári barlyq talapqa sai úi saldym degen kompaniia basshysy redaktsiiamyzǵa habarlasyp, bul iske arasha bolýymyzdy surady, dep habarlaidy Baq.kz agenttigi.
2021 jyly «Art Tehnoss» qurylys kompaniiasy turǵyn úi keshenin salý úshin Naýryzbai aýdanyndaǵy «Shuǵyla» shaǵyn aýdanynan 1 ga jer telimin satyp alǵan. Ákimdiktiń ruqsatyn alyp, tehnikalyq talaptardy belgileitin qajetti qujattardy jinaǵan qurylys salýshy jobany júzege asyrýǵa kirisedi. Eki ai ishinde jerasty avtoturaqtaryn salyp, gaz ben elektr qýatyn tartqan. Buǵan 1 milliard teńgege jýyq qarjy jumsalǵan. Biraq arhitektýra bólimi sáýlet-josparlaý tapsyrmasyn bermegen jáne bul qurylys zańsyz degen sheshim shyǵarǵan.
Osydan keiin qurylys kompaniiasynyń iesi Muhtar Abitov bul jobaǵa salǵan aqshasyn qaitara almai sotqa júgingen. Alaida, sot qurylys zańsyz degen sheshim shyǵarǵan. Al investor barlyq talaptardyń zańdy túrde oryndalǵanyna senimdi.
Joba boiynsha aýmaǵy 23 myń sharshy metr bolatyn 12 qabatty eki úi salyný kerek bolǵan. Qazir eki qabattan turatyn jerasty avtoturaǵy men úidiń eki qabaty salynyp bitken. Qurylys alańyna gaz, elektr qýaty tartylǵan.
"2021 jyldyń naýryzynda úidiń qurylysy bastaldy, jospar boiynsha jeltoqsanda salynyp bitýi kerek bolǵan. Aiyna eki qabattan kóterý kózdeldi, iaǵni 12 qabatty úidi alty aida salyp bitirýimiz qajet bolǵan. Qurylys eki ai júrdi, keiin toqtatyp tastady. Aldymen Almaty qalasy Qala qurylysyn baqylaý basqarmasynyń adamdary kelip qurylys zańsyz dedi. Qujattarymnyń barlyǵy ornynda, tek Sáýlet-josparlaý tapsyrmasyn (SJT) bermei jatqanyn aittym. Sol sebepti olar maǵan aiyppul saldy. Eki ret 291 myń teńgeden tóledim. SJT-ny sáýlet bólimi berý kerek, solar bermei otyr", - deidi qurylys kompaniiasynyń iesi M.Abitov.
Sáýlet basqarmasy qurylysty ruqsatsyz salyp jatyrsyńdar degen ýáj aitqan. Biraq kompaniia olarǵa 9 ret hat jazyp, mardymdy jaýap ala almaǵandaryn aitady.
"Olarǵa 9 márte hat jazdym. Únemi «motivirovannyi otkaz» dep jazady. Olar birinshi ret jaýap bergende úidi ne úshin salýǵa bolmaitynyn, qandai kemshiligim baryn naqty kórsetý kerek edi, soǵan qarap men kemshiligimdi túzeitin edim. Degenmen men barlyǵyn normativke sai júrgizip jatyrmyn", - deidi ol.
Bastapqyda sáýlet basqarmasy qurylys kompaniiasyn ekonomikalyq sotqa bergen. Alaida sot úi súrilýge jatpaidy degen sheshim shyǵarady. Keiin komapniia iesi ákimshilik sotqa isk bergen. Olar aldymen SJT alý kerek, sodan keiin eskizdik jumystar júrgizilsin degen sheshim shyǵarady.
"2021 qarasha aiynda Almaty qalasynyń jergilikti sýdialary appeliatsiiada qarady, ol kezde meniń paidama sheship berdi. Biraq ol sheshimdi sanaýly kún buryn joǵary sot buzyp, qurylysty zańsyz dep tanydy. Meni bul jait tańqaldyryp otyr, óitkeni jergilikti sottar bul isti eki aidai zerttep baryp sheshim shyǵarǵan. Al, bul istiń mán-jaiyn bilmeitin joǵary sot ony 5 minýt qarap, zańsyz dep sheshim shyǵarǵanyn túsine almaimyn", - deidi qurylys kompaniiasynyń basshysy.
Joǵary sot buzsyn dep sheshim shyǵarǵan qurylysqa 5 myń kýb beton, myń tonna armatýra ketken eken. Muhtar Abitov bul osy jerge qyzyqqan adamdardyń istep otyrǵany ma dep kúdiktenedi.
"Qazir 1990 jyldardaǵydai reiderlik tartyp alý qaita kelip jatqan siiaqty. Prezident investorlarǵa jaǵdai jasańdar, qoldaý kórsetińder dep aitqanymen atqarýshy organdar kerisinshe jasap otyr, tipten jasaǵanyńdy tartyp alyp qoiyp jatyr. Basqasha qalai aitamyn? Gosaktide bul jerge kópqabatty úi salýǵa bolatyny kórsetilgen. Sý tartý, káriz jelisine qosylý, gaz tartý boiynsha tehnikalyq sharttary da bar. Elektr jelisin tartyp, transfomartor qoidym, oǵan qosa osy mańdaǵy kóshelerdi jaryqtandyrdym. Qurylysqa qatysty J-5 degen qujatym da bar. Qala ákiminiń orynbasary Muhit Ázirbaevtyń qabyldaýyna kirgenimde ol kisi qujattarymnyń barlyǵyn kórip, «aǵa, sizde J-5 qujaty bar ma?» dep surady. Bar dep edim, «J-5» bolsa sizde eshqandai problema bolmaý kerek» dedi. Mundai talaptardyń barlyǵy oryndalǵanda arhitektýra bizge SJT-ny mindetti túrde berý kerek. Qasymdaǵy úide turatyn kórshiler qurylysty salýǵa qarsy emes ekenderin bildiretin hatty da jazyp berdi, olar kerisinshe bul jerde balabaqsha, dárihana salynatyn boldy dep qýanyp otyr. Bul jerde tek SJT ǵana ustap tur, ony nelikten bermei jatqanyn túsinbedim", - dep nalidy Abitov.
«Art Tehnoss» qurylys kompaniiasy buǵan deiin qalada birneshe qurylys nysandaryn turǵyzǵan. 450 oryndy balabaqsha, mektepter salǵan, biraq ol kezde mundai másele bolmaǵan, deidi kompaniia basshysy.
"Naýryzbai aýdany ákimdigine eshqandai narazylyǵym joq. Olar bizdi investor esebinde tirkedi. Olardan eshqandai kedergi joq. 2-3 mlrd teńge quiamyn degenimde ákimdik kerisinshe qýandy. Bul úidi turǵyzýǵa óz aqshamdy salyp otyrmyn. 12 qabatty eki úiden 176 páter qoldanysqa berilý kerek edi, onyń ishinde 5-6 páterin jaǵdaiy nashar, úii joq jandarǵa bersem dep niet etip júrgenmin", - deidi ol.
Qurylys alańynda 55 adam jumys istegen, olarǵa 380-450 myń teńge kóleminde ortasha ailyq tólenip kelipti.
"Investorlarǵa atqarýshy organdar tarapynan jasalǵan qysymdar men kedergiler memleketke qarsy jasalǵan qylymys retinde qaralsyn" degen Prezidenttiń sózin alǵa tartqan Abitov «endigi úmitim Memleket basshysynda» deidi.
Qurylysy jartylai bitken bul nysan nelikten jaramsyz bolyp qaldy jáne sáýlet-josparlaý tapsyrmasyn nege bermedi degen suraq boiynsha Almaty qalasynyń ákimdigine suraý salǵan edik. Aldaǵy ýaqytta onyń jaýabyn da jariialaimyz.
Ádilet Musahaev
