Foto: Úkimet
Atyraý oblystyq Tótenshe jaǵdailar departamentiniń málimetinshe, Jylyoi aýdanyndaǵy sý tasqyny jaǵdaiy qatań baqylaýda. Qulsary qalasynda Jem ózeniniń sý deńgeii táýlik ishinde 20 santimetrge tómendegen. Jalpy sý tasqyny bastalǵaly 136 sm-ge deiin tómendegeni baiqalady. Barlyq qyzmet kúsheitilgen rejimde jumys istep jatyr. Sý tasqyny saldaryn joiý úshin 229 birlik tehnika, jeke quramnan 3066 adam, 17 birlik júzý quraldary, 31 birlik motopompa jumyldyrylǵan. Qazirgi tańda Qulsaryda 2748 turǵyn úi men ákimshilik nysan sý astynda. Sý basqan turǵyn úilerden sý tartý jumystary júrgizilip jatyr. Osy oraida Ult.kz tilshisi Atyraýda tasqynmen kúres jolynda júrgen erikti bolyp júrgen Shalqarbai Izbasarovty sózge tartyp kórdi.
Eriktiniń aitýynsha, biyl Atyraý oblysynda ahýal birshama qiyndaǵan.
«Eń birinshi, sý bizde jeti aýdan bar, Qyzylqoǵa aýdanyna keldi, Atyraý men Aqtóbeniń ortasynda. Qyzylqoǵa aýdany qazaqi aýdan, án men jyrdyń besigi atanǵan. Ol aýdan sanaýly ǵana tehnikamen, óndiris joq, mal sharýashylyǵymen otyrǵan aýdan ǵoi. On shaqty tehnika men aýdan ortalyǵy, Miialy aýylyn jáne árbir okýrgter 2-3 tehnikamen qorǵap alyp shyqty. Halyqtyń eńbegi, birliktiń arqasy, ákimshilikpen birigip jumys istedi. Qaladaǵy barlyq azamattan, eriktiler, tótenshe jaǵdai qyzmetkerleri bardy. Sonyń barlyǵymen der ýaqytynda qimyl jasap, aldyn alyp, aýyldy, aýdan ortalyǵyn birliktiń arqasynda aman-esen alyp qaldy.
Odan keiin sý Atyraýda Jylyoi aýdany, Qulsary qalasyna keldi. Osy Qulsary sýǵa ketip, qazir úlken másele bolyp jatyr. Jem ózeni Aqtóbeden bastaý alady, Qulsaryǵa kelip Qursai ózenine quiady, bul ózen Qulsarynyń ortasynan ótedi. Sý tasyp ketip, qalanyń 50 paiyzdan astam jerin sý alyp ketti, biraz úiler sý astynda qaldy, biraz adam bas saýǵalap ketti. Turǵyndar evakýatsiialandy. Halyq óte uiymshyldyqpen jumys istep, áli de jankeshtilikpen kúresip jatyr. Aýyldyń úlken-kishi, er-áiel, bala-shaǵa demei eńbek etip jatyr», deidi Shalqarbai Sailaýbaiuly.
Eriktiniń sózine, resmi málimetke súiensek, Jylyoi aýdanynda ókinishke orai osy ýaqytqa deiin 4 adam qaitys bolǵan. Mal shyǵyny bar, biraq naqty sany belgisiz. Qazir sýdyń deńgeii túskenimen, endi apattyń saldarymen kúresip jatyr.
«Qalany tazartý jumystaryn júrgizip jatyr, arnaiy komissiialar quryldy, sý astynda qalǵan úilerge, turǵyndarǵa , basqa ǵimarattarǵa ótemaqy jóninde jumys isteidi.
Osy jaǵdaiǵa bailanysty Jylyoiǵa Májilis depýtattary keldi, basqa da janashyr azamattardyń barlyǵy qoldan kelgen kómegin berip jatyr. Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen gýmanitarlyq kómekter kelip jatyr. Shekaranyń arǵy jaǵy qyrǵyz baýyrlardan, Daǵystannan, basqa da elderden gýmanitarlyq kómek kelip jatyr. Atyraý oblysynda shtab quryldy. Sol shtabtyń da kómegi poezdarmen jóneltilip jatyr. Qulsary-Atyraý trassasy ýaqytsha iske qosyldy, tasqyn sý Qulsarydan 25 km shyǵa beristegi tas joldy buzyp ketti. Qatynas sol ýaqytsha jolmen qatynap jatyr, buǵan deiin qatynas bolmai barlyq adam Qulsaryǵa poezdben jáne tóte jolmen qatynaǵan bolatyn. Árine, barlyq jerde, barlyq aimaqta meditsinalyq-psihologiialyq kómek kórsetilip jatyr. Adamnyń kóptigine, ártúrli jaǵdailarǵa bailanysty keshigip jatqan núkteler de bar.Atyraý oblysyndaǵy barlyq mektepter men kolledjder onlain rejimge aýysty. Ýniversitettiń stýdentteri, rektorynan bastap, professor-ustazdary, mektep-kolledjderdiń ustazdary barlyǵy qazir Jaiyq jaǵasynda bóget soǵý, qapshyqqa qum toltyrý jumystarynda júr. Osy boiynsha 24/7 jankeshti eńbek etip jatyr», deidi Shalqarbai Izbasarov.
Onyń sózinshe, qazir bilik pen buqara birge jumys istep jatyr. Eń birinshi, eldiń amandyǵy.
«Qazirgi ýaqyt bir-birimizdi synaityn, daýlasatyn ýaqyt emes, qazir «kúshimiz – birlikte» uranymen, birlik bar jerde tirlik bar dep, uiymshyldyqpen tirlik etetin ýaqyt. Eń birinshi, eldiń amandyǵy. Jaiyq Atyraýdyń qaq ortasynda aǵyp jatqan ózen, bul Reseiden bastaý alyp, Kaspige baryp quiady. Sondyqtan Jaiyqtyń bir beti Eýropada, bir beti Aziia, bul ózen kópirleri arqyly Eýropa men Aziiany jalǵap jatyr.
Jalpy Jem ózeni Aqtóbe oblysy Muǵaljar taýynan bastaý alyp, Jylyoi aýdany, Qulsary qalasynyń ústin kesip ótip, Kaspi teńizine quiady.
Jalpy Jaiyqqa úlken qaýip tónip tur dep ártúrli aqparattar aityldy, áli de qorqynysh joq emes, biraq tiisti jumystar istelip jatyr. Basshylyq ta, basqa da, eriktiler bar barlyǵy kúndiz-túni aianyp jatqan joq. Áli de jumystar istelip jatyr. Shamamen ǵalymdardyń aitýynsha, osy aidyń 20-25-i aralyǵynda Orynbordan aqqan sý Atyraýǵa keledi dep jatyr. Joldyń boiynda Inder, Jaiyqtyń jaǵasynda Mahambet aýdany men Isatai aýdany bar, osy úsh aýdanda qazir úlken jumystar atqarylyp jatyr. Aýdandardaǵy árbir kanaldar ashylyp, Jaiyq sýynyń deńgeiin azaitý maqsatynda tiisti jumystar atqarylyp jatyr.
Jalpy qazir Atyraý aǵaiyndarynda tasqyn sýdan aman qalsaq, mal-janymyz, ózimiz aman qalsaq, el-jurt aman qalsa, tasqyn sýdan zardap shekpesek degen niet bar. Úkimetten de tiisti qoldaýlar berilip jatyr. Áli de qoldaý, kómekter berilse, artyqtyq etpeidi.
Men de mádeniet salasynyń qyzmetkeri retinde ujymymmen birge osy Jaiyq jaǵasynda jumys istep jatyrmyn. Atyraý oblysynyń barlyq mekemeleri, árbir salanyń barlyǵy qazir kúndiz-túni qyzmet etip jatyr. Qalanyń, týǵan úidiń, týǵan jerdiń amandyǵy bárimizge qymbat», deidi aqyn Shalqarbai Sailaýbaiuly.
Aita keteiik, osy tótenshe jaǵdaiǵa bailanysty oblystaǵy úlkendi-kishili mádeni, rýhani, kópshilik sharalardyń barlyǵy toqtatylǵan.
