بٸر-بٸرٸمٸزدٸ سىنايتىن ۋاقىت ەمەس, سىندارلى ۋاقىت – اتىراۋلىق ەرٸكتٸ

فوتو: ٷكٸمەت

اتىراۋ وبلىستىق تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, جىلىوي اۋدانىنداعى سۋ تاسقىنى جاعدايى قاتاڭ باقىلاۋدا. قۇلسارى قالاسىندا جەم ٶزەنٸنٸڭ سۋ دەڭگەيٸ تەۋلٸك ٸشٸندە 20 سانتيمەترگە تٶمەندەگەن. جالپى سۋ تاسقىنى باستالعالى 136 سم-گە دەيٸن تٶمەندەگەنٸ بايقالادى. بارلىق قىزمەت كٷشەيتٸلگەن رەجيمدە جۇمىس ٸستەپ جاتىر. سۋ تاسقىنى سالدارىن جويۋ ٷشٸن 229 بٸرلٸك تەحنيكا, جەكە قۇرامنان 3066 ادام, 17 بٸرلٸك جٷزۋ قۇرالدارى, 31 بٸرلٸك موتوپومپا جۇمىلدىرىلعان. قازٸرگٸ تاڭدا قۇلسارىدا 2748 تۇرعىن ٷي مەن ەكٸمشٸلٸك نىسان سۋ استىندا. سۋ باسقان تۇرعىن ٷيلەردەن سۋ تارتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ اتىراۋدا تاسقىنمەن كٷرەس جولىندا جٷرگەن ەرٸكتٸ بولىپ جٷرگەن شالقارباي ٸزباساروۆتى سٶزگە تارتىپ كٶردٸ.

ەرٸكتٸنٸڭ ايتۋىنشا, بيىل اتىراۋ وبلىسىندا احۋال بٸرشاما قيىنداعان.

«ەڭ بٸرٸنشٸ, سۋ بٸزدە جەتٸ اۋدان بار, قىزىلقوعا اۋدانىنا كەلدٸ, اتىراۋ مەن اقتٶبەنٸڭ ورتاسىندا. قىزىلقوعا اۋدانى قازاقي اۋدان, ەن مەن جىردىڭ بەسٸگٸ اتانعان. ول اۋدان ساناۋلى عانا تەحنيكامەن, ٶندٸرٸس جوق, مال شارۋاشىلىعىمەن وتىرعان اۋدان عوي. ون شاقتى تەحنيكا مەن اۋدان ورتالىعى, مييالى اۋىلىن جەنە ەربٸر وكۋرگتەر 2-3 تەحنيكامەن قورعاپ الىپ شىقتى. حالىقتىڭ  ەڭبەگٸ, بٸرلٸكتٸڭ ارقاسى, ەكٸمشٸلٸكپەن بٸرٸگٸپ جۇمىس ٸستەدٸ. قالاداعى بارلىق ازاماتتان, ەرٸكتٸلەر, تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرٸ باردى. سونىڭ بارلىعىمەن دەر ۋاقىتىندا قيمىل جاساپ, الدىن الىپ, اۋىلدى, اۋدان ورتالىعىن بٸرلٸكتٸڭ ارقاسىندا امان-ەسەن الىپ قالدى.
ودان كەيٸن سۋ  اتىراۋدا جىلىوي اۋدانى, قۇلسارى قالاسىنا كەلدٸ. وسى قۇلسارى سۋعا كەتٸپ, قازٸر ٷلكەن مەسەلە بولىپ جاتىر. جەم ٶزەنٸ اقتٶبەدەن باستاۋ الادى, قۇلسارىعا كەلٸپ قۇرساي ٶزەنٸنە قۇيادى, بۇل ٶزەن قۇلسارىنىڭ ورتاسىنان ٶتەدٸ. سۋ تاسىپ كەتٸپ, قالانىڭ 50 پايىزدان استام جەرٸن سۋ الىپ كەتتٸ, بٸراز ٷيلەر سۋ استىندا قالدى, بٸراز ادام باس ساۋعالاپ كەتتٸ. تۇرعىندار ەۆاكۋاتسييالاندى. حالىق ٶتە ۇيىمشىلدىقپەن جۇمىس ٸستەپ, ەلٸ دە جانكەشتٸلٸكپەن كٷرەسٸپ جاتىر. اۋىلدىڭ ٷلكەن-كٸشٸ, ەر-ەيەل, بالا-شاعا دەمەي ەڭبەك ەتٸپ جاتىر», دەيدٸ شالقارباي سايلاۋبايۇلى.

ەرٸكتٸنٸڭ سٶزٸنە, رەسمي مەلٸمەتكە سٷيەنسەك, جىلىوي اۋدانىندا ٶكٸنٸشكە وراي وسى ۋاقىتقا دەيٸن 4 ادام قايتىس بولعان. مال شىعىنى بار, بٸراق ناقتى سانى بەلگٸسٸز. قازٸر سۋدىڭ دەڭگەيٸ تٷسكەنٸمەن, ەندٸ اپاتتىڭ سالدارىمەن كٷرەسٸپ جاتىر.

«قالانى تازارتۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتىر, ارنايى كوميسسييالار قۇرىلدى, سۋ استىندا قالعان ٷيلەرگە, تۇرعىندارعا , باسقا عيماراتتارعا ٶتەماقى جٶنٸندە جۇمىس ٸستەيدٸ.
وسى جاعدايعا بايلانىستى جىلىويعا مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى كەلدٸ, باسقا دا جاناشىر ازاماتتاردىڭ بارلىعى قولدان كەلگەن كٶمەگٸن بەرٸپ جاتىر. قازاقستاننىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن گۋمانيتارلىق كٶمەكتەر كەلٸپ جاتىر. شەكارانىڭ ارعى جاعى قىرعىز باۋىرلاردان, داعىستاننان, باسقا دا ەلدەردەن گۋمانيتارلىق كٶمەك كەلٸپ جاتىر. اتىراۋ وبلىسىندا شتاب قۇرىلدى. سول شتابتىڭ دا كٶمەگٸ پوەزدارمەن جٶنەلتٸلٸپ جاتىر. قۇلسارى-اتىراۋ تراسساسى ۋاقىتشا ٸسكە قوسىلدى, تاسقىن سۋ قۇلسارىدان 25 كم شىعا بەرٸستەگٸ تاس جولدى بۇزىپ كەتتٸ. قاتىناس سول ۋاقىتشا جولمەن قاتىناپ جاتىر, بۇعان دەيٸن قاتىناس بولماي بارلىق ادام قۇلسارىعا پوەزدبەن جەنە تٶتە جولمەن قاتىناعان بولاتىن. ەرينە, بارلىق جەردە, بارلىق ايماقتا مەديتسينالىق-پسيحولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتٸلٸپ جاتىر. ادامنىڭ كٶپتٸگٸنە, ەرتٷرلٸ جاعدايلارعا بايلانىستى كەشٸگٸپ جاتقان نٷكتەلەر دە بار.

اتىراۋ وبلىسىنداعى بارلىق مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەر ونلاين رەجيمگە اۋىستى. ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ ستۋدەنتتەرٸ, رەكتورىنان باستاپ, پروفەسسور-ۇستازدارى, مەكتەپ-كوللەدجدەردٸڭ ۇستازدارى بارلىعى قازٸر جايىق جاعاسىندا بٶگەت سوعۋ, قاپشىققا قۇم تولتىرۋ جۇمىستارىندا جٷر. وسى بويىنشا 24/7 جانكەشتٸ ەڭبەك ەتٸپ جاتىر», دەيدٸ شالقارباي ٸزباساروۆ.

ونىڭ سٶزٸنشە, قازٸر بيلٸك پەن بۇقارا بٸرگە جۇمىس ٸستەپ جاتىر. ەڭ بٸرٸنشٸ, ەلدٸڭ اماندىعى.

«قازٸرگٸ ۋاقىت بٸر-بٸرٸمٸزدٸ سىنايتىن, داۋلاساتىن ۋاقىت ەمەس, قازٸر «كٷشٸمٸز – بٸرلٸكتە» ۇرانىمەن, بٸرلٸك بار جەردە تٸرلٸك بار دەپ, ۇيىمشىلدىقپەن تٸرلٸك ەتەتٸن ۋاقىت. ەڭ بٸرٸنشٸ, ەلدٸڭ اماندىعى.  جايىق اتىراۋدىڭ قاق ورتاسىندا اعىپ جاتقان ٶزەن, بۇل رەسەيدەن باستاۋ الىپ, كاسپيگە بارىپ قۇيادى. سوندىقتان جايىقتىڭ بٸر بەتٸ  ەۋروپادا, بٸر بەتٸ ازييا, بۇل ٶزەن كٶپٸرلەرٸ ارقىلى ەۋروپا مەن ازييانى جالعاپ جاتىر. 

جالپى جەم ٶزەنٸ اقتٶبە وبلىسى مۇعالجار تاۋىنان باستاۋ الىپ, جىلىوي اۋدانى, قۇلسارى قالاسىنىڭ ٷستٸن كەسٸپ ٶتٸپ, كاسپي تەڭٸزٸنە قۇيادى.

جالپى جايىققا ٷلكەن قاۋٸپ تٶنٸپ تۇر دەپ ەرتٷرلٸ اقپاراتتار ايتىلدى, ەلٸ دە قورقىنىش جوق ەمەس, بٸراق تيٸستٸ جۇمىستار ٸستەلٸپ جاتىر. باسشىلىق تا, باسقا دا, ەرٸكتٸلەر بار بارلىعى كٷندٸز-تٷنٸ ايانىپ جاتقان جوق. ەلٸ دە جۇمىستار ٸستەلٸپ جاتىر. شامامەن عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, وسى ايدىڭ 20-25-ٸ ارالىعىندا ورىنبوردان اققان سۋ اتىراۋعا كەلەدٸ دەپ جاتىر. جولدىڭ بويىندا يندەر, جايىقتىڭ جاعاسىندا ماحامبەت اۋدانى مەن يساتاي اۋدانى بار, وسى ٷش اۋداندا قازٸر ٷلكەن جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. اۋداندارداعى ەربٸر كانالدار اشىلىپ, جايىق سۋىنىڭ دەڭگەيٸن ازايتۋ ماقساتىندا تيٸستٸ جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.

جالپى قازٸر اتىراۋ اعايىندارىندا تاسقىن سۋدان امان قالساق, مال-جانىمىز, ٶزٸمٸز امان قالساق, ەل-جۇرت امان قالسا, تاسقىن سۋدان زارداپ شەكپەسەك دەگەن نيەت بار. ٷكٸمەتتەن دە تيٸستٸ قولداۋلار بەرٸلٸپ جاتىر. ەلٸ دە قولداۋ, كٶمەكتەر بەرٸلسە, ارتىقتىق ەتپەيدٸ.
مەن دە مەدەنيەت سالاسىنىڭ قىزمەتكەرٸ رەتٸندە ۇجىمىممەن بٸرگە وسى جايىق جاعاسىندا جۇمىس ٸستەپ جاتىرمىن. اتىراۋ وبلىسىنىڭ بارلىق مەكەمەلەرٸ, ەربٸر سالانىڭ بارلىعى قازٸر كٷندٸز-تٷنٸ قىزمەت ەتٸپ جاتىر. قالانىڭ, تۋعان ٷيدٸڭ, تۋعان جەردٸڭ اماندىعى بەرٸمٸزگە قىمبات», دەيدٸ اقىن شالقارباي سايلاۋبايۇلى.

ايتا كەتەيٸك, وسى تٶتەنشە جاعدايعا بايلانىستى وبلىستاعى ٷلكەندٸ-كٸشٸلٸ مەدەني, رۋحاني, كٶپشٸلٸك شارالاردىڭ بارلىعى توقتاتىلعان.