QR QR Bilim jáne ǵylym vitse-ministri Miras Dáýlenov Qazaqstandaǵy keibir joǵary oqý oryndary ókilderiniń tekserýshilerge bilim ordasyndaǵy jumystardyń talapqa sai ekenin dáleldeý úshin qandai qiturqylyqtarǵa baratynyn aitty.
«Dostar! Aldyńǵy jazbada biz nege joǵary oqý oryndaryn litsenziiadan aiyratynymyz týraly jazǵan bolatynmyn. Ol jazbany kóptegen adamdar qoldady, olarǵa raqmet aitamyn. Qoǵam joǵary bilim berýdegi ózgeristerge, onyń ishinde sapasyz bilim beretin joǵary oqý oryndarynyń jabylýyna naqty ári negizdi saýal qalyptastyrǵanyn baiqaýǵa bolady. Aldyńǵy jazbada men tek joǵary oqý oryndary tarapynan jiberilgen eń óreskel zańbuzýshylyqtardyń ǵana betin ashqan bolatynmyn. Búgin men keibir joǵary oqý oryndarynyń tek bir maqsat - tekserýden ótý úshin qandai amaldarǵa baratynyn kórsetkim keledi. Bul rette taǵy da atap ótemin, sóz tek búginde basym kópshiligi sapaly bilim berýge tyrysatyn oqý oryndarynyń shaǵyn toby týraly bolmaq», - dep jazdy vitse-ministr Facebook paraqshasynda.
BIRINShI. Tekserý aldynda stýdentterdi, onyń ishinde sheteldik stýdentterdi jappai oqýdan shyǵarý. Al tekserýden keiin barlyq stýdentter aman-esen oqýǵa qaita qabyldanady, tek olar oqýdan shyǵarylǵanyn bilmeidi. Joǵary oqý ornynyń 1 kúnde 800-1000 stýdentti birden oqýdan shyǵarǵany týraly mysaldar bar. Bul oqytýshylar sany az bolsa da stýdentterdiń shaǵyn kontingentin oqytýǵa jetkilikti ekenin nemese ádebietter, jabdyqtar sanynyń azdyǵy sol stýdentter sany úshin jetetinin kórsetý úshin jasalady.
Keibir joǵary oqý oryndarynda stýdentterdiń jappai kóshi-qony sharyqtaý shegine jetken. Birinshi kýrsqa 200 stýdent qabyldanady, al 900-i bitiredi. Keibir joǵary oqý oryndarynda bitirýshilerdiń ósimi 400, 500 jáne tipti 950%-dy quraidy. Sebepteri ártúrli. Kóbinese olar myqty joǵary oqý oryndarynan nashar úlgerimi, akademiialyq adaldyq qaǵidalaryn buzǵany úshin oqýdan shyǵarylǵan stýdentter.
EKINShI. Joǵary oqý oryndarynyń sheteldik joǵary oqý oryndary bergen-mys jalǵan bilim týraly qujattardy qabyldaý faktileri bar.
«Biz júrgizgen tekserýler aýystyrylǵan stýdentter eshqashan sheteldik joǵary oqý oryndarynda oqymaǵanyn, al «diplomdardyń» ózinde joǵary oqý oryndarynyń, tipti shet elderdiń ministrlikteriniń ataýynda óreskel qateler bar ekenin kórsetti. Eń ókinishtisi, jalǵan qujattar negizinde qabyldanǵan stýdentter odan ári basqa qazaqstandyq joǵary oqý oryndaryna aýysqan kezde osylaisha «zańdastyrylady», óitkeni joǵary oqý ornynan joǵary oqý ornyna transkript negizinde aýystyrylady»,-deidi ministrdiń orynbasary.
ÚShINShI. Tekserý kezinde jumysqa ornalasý deńgeiiniń joǵary ekenin kórsetý úshin joǵary oqý oryndary BJZQ-ǵa túlekter úshin eń tómengi tólem jasaityn jaǵdailar jii kezdesedi.
TÓRTINShI. Basqa joǵary oqý oryndarynyń shtattaǵy oqytýshylary bolyp tabylatyn oqytýshylardyń qujattaryn usyný.
Oqytýshylardyń ózderiniń basqa joǵary oqý ornynda tirkelgendigin bilmeitindigi týraly da mysaldar bar. Iaǵni, tekserýden buryn uiym basshysy jumysqa qabyldaý týraly, al tekserýden keiin jumystan bosatý týraly buiryq shyǵarady. Muny biz joǵary oqý oryndaryna júrgizilgen jan-jaqty tekserýlerden kóremiz.
Iaǵni, is júzinde onda qajetti mamandar joq, biraq tekserýden ótý úshin olar jumysqa qabyldanady, tekserýden keiin olar jumystan shyǵarylady.
BESINShI. Tekserý aldynda kitaphana qoryn tolyqtyrý. Joǵary oqý oryndary stýdentterdi zamanaýi ádebiettermen qamtamasyz etýi tiis. Biraq, keibir oqý oryndary olai dep oilamaidy. Olar úshin eń bastysy - tekserýden ótý. Sondyqtan olar tekserý kezeńinde oqýlyqtardy basqa joǵary oqý oryndarynan «qaryzǵa alady», biraq olardy teńgerimge qabyldaýǵa úlgermeidi. Oqýlyqtarda basqa joǵary oqý oryndarynyń mórleri turady.
ALTYNShY. Bilim berý baǵdarlamalaryn, sillabýstardy taldaý, ádette, búkil qupiianyń betin ashady. Bul máselege men jeke jazba arnaimyn. Sózime tuzdyq bolý úshin mynadai mysaldy atap ótemin: usynylǵan ádebietter, mysaly, quqyqtyq pánder tiziminde 10 jyl buryn kúshin joiǵan normativtik quqyqtyq aktiler kórsetiledi, oqý nátijelerinde «Bankter men bank qyzmeti týraly federaldy zańdy bilý» degen de jazýlar bar.
«Endi osy joǵary oqý oryndary qandai zańgerlerdi shyǵaratyny týraly oilanyp kórińiz jáne siz óz taǵdyryńyzdy sheteldik zańnamany bilip, ol da kúmándi, ózimizdiń zańnamadan habarsyz zańgerlerge senip tapsyra alasyz ba?! Bilim sapasyn joǵary oqý oryndaryn jaýyp qana arttyrýǵa bolmaidy. Bul sondai-aq basty maqsat emes.
Ókinishke orai, biz osyndai túbegeili sharalar qabyldaýǵa májbúrmiz. Biz úshin basqa da júieli is-sharalar basymdyq bolyp tabylady. Sondyqtan biz NQA ózgertý, bilim berý qyzmetin júrgizý úshin jaǵdailardy jaqsartý jáne akademiialyq derbestikti keńeitý boiynsha jumys júrgizemiz.Biz áriptesterimizdiń pikirine qulaq asamyz ári olarmen tyǵyz jumys isteimiz. Kóbinese biz olardan kóptegen jaqsy usynystar men ideialar alamyz. Saiyp kelgende, bizdiń mindetimiz bir - ol joǵary bilikti kadrlar daiarlaý.
Aitpaqshy, talaptardy myqtap kúsheitý týraly qalyptasqan pikirge qaramastan, ótken jyly zańnamany yryqtandyrýǵa baǵyttalǵan óte kóp ózgerister engizildi. Úsh korpýstyń bolýy týraly talap alynyp tastaldy, shtattyq qyzmetkerlerge, ǵylymi dárejelilikke, joǵary oqý oryndaryndaǵy stýdentterdiń mindetti sanyna qoiylatyn talaptar jáne t.b. aitarlyqtai tómendedi. Budan keiin de mundai sharalar jalǵasatyn bolady. Kóptegen ózgerister joǵary oqý oryndarynyń usynystary negizinde jasaldy. Biz joǵary bilim sapasyn arttyrý jumysyn jalǵastyramyz», - dep jazdy Miras Dáýlenov.
