قر قر بٸلٸم جەنە عىلىم ۆيتسە-مينيسترٸ ميراس دەۋلەنوۆ قازاقستانداعى كەيبٸر جوعارى وقۋ ورىندارى ٶكٸلدەرٸنٸڭ تەكسەرۋشٸلەرگە بٸلٸم ورداسىنداعى جۇمىستاردىڭ تالاپقا ساي ەكەنٸن دەلەلدەۋ ٷشٸن قانداي قيتۇرقىلىقتارعا باراتىنىن ايتتى.
«دوستار! الدىڭعى جازبادا بٸز نەگە جوعارى وقۋ ورىندارىن ليتسەنزييادان ايىراتىنىمىز تۋرالى جازعان بولاتىنمىن. ول جازبانى كٶپتەگەن ادامدار قولدادى, ولارعا راقمەت ايتامىن. قوعام جوعارى بٸلٸم بەرۋدەگٸ ٶزگەرٸستەرگە, ونىڭ ٸشٸندە ساپاسىز بٸلٸم بەرەتٸن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جابىلۋىنا ناقتى ەرٸ نەگٸزدٸ ساۋال قالىپتاستىرعانىن بايقاۋعا بولادى. الدىڭعى جازبادا مەن تەك جوعارى وقۋ ورىندارى تاراپىنان جٸبەرٸلگەن ەڭ ٶرەسكەل زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ عانا بەتٸن اشقان بولاتىنمىن. بٷگٸن مەن كەيبٸر جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تەك بٸر ماقسات - تەكسەرۋدەن ٶتۋ ٷشٸن قانداي امالدارعا باراتىنىن كٶرسەتكٸم كەلەدٸ. بۇل رەتتە تاعى دا اتاپ ٶتەمٸن, سٶز تەك بٷگٸندە باسىم كٶپشٸلٸگٸ ساپالى بٸلٸم بەرۋگە تىرىساتىن وقۋ ورىندارىنىڭ شاعىن توبى تۋرالى بولماق», - دەپ جازدى ۆيتسە-مينيستر Facebook پاراقشاسىندا.
بٸرٸنشٸ. تەكسەرۋ الدىندا ستۋدەنتتەردٸ, ونىڭ ٸشٸندە شەتەلدٸك ستۋدەنتتەردٸ جاپپاي وقۋدان شىعارۋ. ال تەكسەرۋدەن كەيٸن بارلىق ستۋدەنتتەر امان-ەسەن وقۋعا قايتا قابىلدانادى, تەك ولار وقۋدان شىعارىلعانىن بٸلمەيدٸ. جوعارى وقۋ ورنىنىڭ 1 كٷندە 800-1000 ستۋدەنتتٸ بٸردەن وقۋدان شىعارعانى تۋرالى مىسالدار بار. بۇل وقىتۋشىلار سانى از بولسا دا ستۋدەنتتەردٸڭ شاعىن كونتينگەنتٸن وقىتۋعا جەتكٸلٸكتٸ ەكەنٸن نەمەسە ەدەبيەتتەر, جابدىقتار سانىنىڭ ازدىعى سول ستۋدەنتتەر سانى ٷشٸن جەتەتٸنٸن كٶرسەتۋ ٷشٸن جاسالادى.
كەيبٸر جوعارى وقۋ ورىندارىندا ستۋدەنتتەردٸڭ جاپپاي كٶشٸ-قونى شارىقتاۋ شەگٸنە جەتكەن. بٸرٸنشٸ كۋرسقا 200 ستۋدەنت قابىلدانادى, ال 900-ٸ بٸتٸرەدٸ. كەيبٸر جوعارى وقۋ ورىندارىندا بٸتٸرۋشٸلەردٸڭ ٶسٸمٸ 400, 500 جەنە تٸپتٸ 950%-دى قۇرايدى. سەبەپتەرٸ ەرتٷرلٸ. كٶبٸنەسە ولار مىقتى جوعارى وقۋ ورىندارىنان ناشار ٷلگەرٸمٸ, اكادەمييالىق ادالدىق قاعيدالارىن بۇزعانى ٷشٸن وقۋدان شىعارىلعان ستۋدەنتتەر.
ەكٸنشٸ. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ شەتەلدٸك جوعارى وقۋ ورىندارى بەرگەن-مىس جالعان بٸلٸم تۋرالى قۇجاتتاردى قابىلداۋ فاكتٸلەرٸ بار.
«بٸز جٷرگٸزگەن تەكسەرۋلەر اۋىستىرىلعان ستۋدەنتتەر ەشقاشان شەتەلدٸك جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىماعانىن, ال «ديپلومداردىڭ» ٶزٸندە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, تٸپتٸ شەت ەلدەردٸڭ مينيسترلٸكتەرٸنٸڭ اتاۋىندا ٶرەسكەل قاتەلەر بار ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. ەڭ ٶكٸنٸشتٸسٸ, جالعان قۇجاتتار نەگٸزٸندە قابىلدانعان ستۋدەنتتەر ودان ەرٸ باسقا قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا اۋىسقان كەزدە وسىلايشا «زاڭداستىرىلادى», ٶيتكەنٸ جوعارى وقۋ ورنىنان جوعارى وقۋ ورنىنا ترانسكريپت نەگٸزٸندە اۋىستىرىلادى»,-دەيدٸ مينيستردٸڭ ورىنباسارى.
ٷشٸنشٸ. تەكسەرۋ كەزٸندە جۇمىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيٸنٸڭ جوعارى ەكەنٸن كٶرسەتۋ ٷشٸن جوعارى وقۋ ورىندارى بجزق-عا تٷلەكتەر ٷشٸن ەڭ تٶمەنگٸ تٶلەم جاسايتىن جاعدايلار جيٸ كەزدەسەدٸ.
تٶرتٸنشٸ. باسقا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ شتاتتاعى وقىتۋشىلارى بولىپ تابىلاتىن وقىتۋشىلاردىڭ قۇجاتتارىن ۇسىنۋ.
وقىتۋشىلاردىڭ ٶزدەرٸنٸڭ باسقا جوعارى وقۋ ورنىندا تٸركەلگەندٸگٸن بٸلمەيتٸندٸگٸ تۋرالى دا مىسالدار بار. ياعني, تەكسەرۋدەن بۇرىن ۇيىم باسشىسى جۇمىسقا قابىلداۋ تۋرالى, ال تەكسەرۋدەن كەيٸن جۇمىستان بوساتۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارادى. مۇنى بٸز جوعارى وقۋ ورىندارىنا جٷرگٸزٸلگەن جان-جاقتى تەكسەرۋلەردەن كٶرەمٸز.
ياعني, ٸس جٷزٸندە وندا قاجەتتٸ ماماندار جوق, بٸراق تەكسەرۋدەن ٶتۋ ٷشٸن ولار جۇمىسقا قابىلدانادى, تەكسەرۋدەن كەيٸن ولار جۇمىستان شىعارىلادى.
بەسٸنشٸ. تەكسەرۋ الدىندا كٸتاپحانا قورىن تولىقتىرۋ. جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەردٸ زاماناۋي ەدەبيەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس. بٸراق, كەيبٸر وقۋ ورىندارى ولاي دەپ ويلامايدى. ولار ٷشٸن ەڭ باستىسى - تەكسەرۋدەن ٶتۋ. سوندىقتان ولار تەكسەرۋ كەزەڭٸندە وقۋلىقتاردى باسقا جوعارى وقۋ ورىندارىنان «قارىزعا الادى», بٸراق ولاردى تەڭگەرٸمگە قابىلداۋعا ٷلگەرمەيدٸ. وقۋلىقتاردا باسقا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ مٶرلەرٸ تۇرادى.
التىنشى. بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن, سيللابۋستاردى تالداۋ, ەدەتتە, بٷكٸل قۇپييانىڭ بەتٸن اشادى. بۇل مەسەلەگە مەن جەكە جازبا ارنايمىن. سٶزٸمە تۇزدىق بولۋ ٷشٸن مىناداي مىسالدى اتاپ ٶتەمٸن: ۇسىنىلعان ەدەبيەتتەر, مىسالى, قۇقىقتىق پەندەر تٸزٸمٸندە 10 جىل بۇرىن كٷشٸن جويعان نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەر كٶرسەتٸلەدٸ, وقۋ نەتيجەلەرٸندە «بانكتەر مەن بانك قىزمەتٸ تۋرالى فەدەرالدى زاڭدى بٸلۋ» دەگەن دە جازۋلار بار.
«ەندٸ وسى جوعارى وقۋ ورىندارى قانداي زاڭگەرلەردٸ شىعاراتىنى تۋرالى ويلانىپ كٶرٸڭٸز جەنە سٸز ٶز تاعدىرىڭىزدى شەتەلدٸك زاڭنامانى بٸلٸپ, ول دا كٷمەندٸ, ٶزٸمٸزدٸڭ زاڭنامادان حابارسىز زاڭگەرلەرگە سەنٸپ تاپسىرا الاسىز با?! بٸلٸم ساپاسىن جوعارى وقۋ ورىندارىن جاۋىپ قانا ارتتىرۋعا بولمايدى. بۇل سونداي-اق باستى ماقسات ەمەس.
ٶكٸنٸشكە وراي, بٸز وسىنداي تٷبەگەيلٸ شارالار قابىلداۋعا مەجبٷرمٸز. بٸز ٷشٸن باسقا دا جٷيەلٸ ٸس-شارالار باسىمدىق بولىپ تابىلادى. سوندىقتان بٸز نقا ٶزگەرتۋ, بٸلٸم بەرۋ قىزمەتٸن جٷرگٸزۋ ٷشٸن جاعدايلاردى جاقسارتۋ جەنە اكادەمييالىق دەربەستٸكتٸ كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزەمٸز.بٸز ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸڭ پٸكٸرٸنە قۇلاق اسامىز ەرٸ ولارمەن تىعىز جۇمىس ٸستەيمٸز. كٶبٸنەسە بٸز ولاردان كٶپتەگەن جاقسى ۇسىنىستار مەن يدەيالار الامىز. سايىپ كەلگەندە, بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز بٸر - ول جوعارى بٸلٸكتٸ كادرلار دايارلاۋ.
ايتپاقشى, تالاپتاردى مىقتاپ كٷشەيتۋ تۋرالى قالىپتاسقان پٸكٸرگە قاراماستان, ٶتكەن جىلى زاڭنامانى ىرىقتاندىرۋعا باعىتتالعان ٶتە كٶپ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. ٷش كورپۋستىڭ بولۋى تۋرالى تالاپ الىنىپ تاستالدى, شتاتتىق قىزمەتكەرلەرگە, عىلىمي دەرەجەلٸلٸككە, جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ستۋدەنتتەردٸڭ مٸندەتتٸ سانىنا قويىلاتىن تالاپتار جەنە ت.ب. ايتارلىقتاي تٶمەندەدٸ. بۇدان كەيٸن دە مۇنداي شارالار جالعاساتىن بولادى. كٶپتەگەن ٶزگەرٸستەر جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇسىنىستارى نەگٸزٸندە جاسالدى. بٸز جوعارى بٸلٸم ساپاسىن ارتتىرۋ جۇمىسىن جالعاستىرامىز», - دەپ جازدى ميراس دەۋلەنوۆ.
