2019 jylǵy 1 maýsymnan bastap biýdjet salasynyń tómengi jalaqy alatyn qyzmetkerleriniń jalaqysyn esepteýge koeffitsientterdiń jańa kestesi engiziledi. Bilim berý salasynda júrgizilip jatqan jumystar týraly QR Úkimetinde ótken baspasóz konferentsiiasynda QR bilim jáne ǵylym ministri Kúlásh Shámshidinova aityp berdi.
Bilim berý uiymdary qyzmetkerleri jalaqysyn 10-nan 30%-ǵa deiin saralanǵan túrde ulǵaitý josparlanýda. Koeffitsientter kestesi bilim berý deńgeiine, biliktilikke, jumys jaǵdaiyna qarai:
-
negizgi býyndaǵy qyzmetkerlerge: kolledj oqytýshylary, muǵalimder, psihologtar, áleýmettik pedagogtar, balabaqsha tárbieshileri, qosymsha bilim berý salasynyń pedagogtary;
-
kómekshi qyzmetkerler: balabaqshalardaǵy bala baǵýshylar, mekemelerdi tazalaityn qyzmetkerlerge, aýla tazalaýshylarǵa, kúzetshilerge;
-
basqarýshy: kolledj, mektepter basshylary, balabaqsha meńgerýshilerine qatysty bolady.
«Biýdjet salasynyń az jalaqy alatyn qyzmetkerleriniń eńbekaqysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan bólingen qarajattyń 75% bilim salasyna jumsalady», — dedi bilim jáne ǵylym ministri K. Shámshidinova.
Sondai-aq, bilim jáne ǵylym ministri 2018 jyldan bastap 208 myń muǵalim (70%) bilim berýdiń jańartylǵan mazmuny boiynsha 30%-dyq qosymsha aqy, biliktilik synaqtaryn sátti tapsyrǵan 60 myń muǵalim — 30-50% ústeme aqy alatynyn atap ótti.
«Testileýge pedagogtar jylyna eki ret – mamyr jáne qarasha ailarynda qatysady. Úsh jyl ishinde biliktilik arttyrý kýrstarynan orta bilim berýdiń jańartylǵan mazmuny boiynsha 144 myń muǵalim, 82 myń psiholog jáne synyp jetekshileri, 15 myń kolledjdiń injenerlik-pedagogikalyq qyzmetkeri, 2,4 myń JOO oqytýshylary ótedi», — dep aqparattandyrdy K. Shámshidinova.
Onyń aitýynsha, mekteptegi oqý baǵdarlamalaryna integratsiialaý, AT-daǵdylardy damytý, jobalyq jáne zertteý jumystaryn júrgizý, bilim berýdi integratsiialaý jáne olardy tájiribe júzinde qoldaný, oqý josparyn tolyqtyratyn jáne balalardy damytýǵa baǵyttalǵan synyptan tys is-sharalar jalǵasady.
TjKBB jáne joǵary bilim júiesinde bilim berý baǵdarlamalaryn jańartý eńbek naryǵynyń talaptaryn, kásiptik standarttardy, WorldSkills standarttaryn, jetekshi shetel ýniversitetterimen bilim berý baǵdarlamalaryn úilestirýdi, kásipkerlik negizderin, jobalyq bilim berýdi eskere otyryp jalǵasady.
Stýdentterdi volonterlik qyzmetke tartý týraly Elbasynyń tapsyrmalaryn oryndaý úshin volonterlik vaýcher júiesin engizý bastalady: 25 saǵatqa — 25 myń teńge jáne eki kreditti qaita tapsyryp, 50 saǵatqa — 50 myń teńge alyp, 5 kreditti qaita tapsyrady. Osylaisha, belsendi stýdentter tek óz bastamalaryn kórsetip qana qoimai, sonymen qatar ózderiniń kiristerin kóbeitip, erekshe qajettilikteri bar balalarmen jumys jasaidy, kámelet jasqa tolmaǵan devianttyq minez-qulqy bar balalarmen, egde jastaǵy balalarmen áleýmettik jumys júrgizip, repetitorlyqpen ainalysady.
Úkimet úiinde ótken baspasóz máslixatynda K.Shámshidinova arnaiy slaidtardy kórsetip, naqty mysaldardy da keltirdi. Máselen, qalada jumys isteitin áleýmettik pedagog, kitapxanashy men tárbieshi 2-3 jyldyq eńbek ótilimen 55 869 teńge alsa, 1 maýsymnan bastap olardyń ailyǵy 70 859 teńgege deiin artady. Al aýylda 69 837 teńgeden 88 573-ge deiin kóteriledi. Sol siiaqty tárbieshiniń kómekshisi qalada 54 117 teńge alsa, jalaqy kóterilgennen keiin atalǵan soma 63 904 teńge bolady. Aýylda osy sanattaǵy mamandardyń ailyǵy 67 713 teńgeden 79 880-ge deiin ulǵaiady. Budan bólek, qalada pedagog-psixologtyń ailyǵy 81 565, al aýylda 101 957 teńge bolady. Qazir 2-3 jyldyq eńbek ótili bar jas muǵalimder qalada 55 480 teńge alsa, aldaǵy ýaqytta olardyń ailyǵy 66 382 teńgege deiin kóteriledi. Al aýylda jas muǵalimderdiń jalaqysy 82 976 teńge bolady.
