Sýret ashyq derekkózden alyndy
QR Úkimeti Qazaqstan Respýblikasynda joǵary bilim men ǵylymdy damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyn bekitý týraly qaýly qabyldady. Qazaqstanda joǵary bilim men ǵylymdy damytýdyń 2029 jylǵa deiingi tujyrymdamasy: básekege qabilettilikti jáne ǵylymǵa jumsalatyn qarjyny arttyrý, – dep habarlaidy Ult.kz.
Qujatta joǵary bilim men ǵylym júiesi onyń básekege qabilettiligin arttyratyn negizgi elementterge basa nazar aýdara otyryp, transformatsiianyń kelesi kezeńinen ótýi kerek ekendigi aitylǵan.
«Joǵary bilim berýdi 2029 jylǵa deiin damytý saiasatyn iske asyrý zańnamalyq bazany, OJBB avtonomiiasyn qamtamasyz etýge, joǵary oqý oryndary men ǵylymi-zertteý institýttaryna talanttardy tartýǵa, bilim men quzyrettilik deńgeiin kóterýge, OJBB zamanaýi bilim berý baǵdarlamalaryna baǵyttalǵan. jahandyq quzyrettilikterdi eskere otyryp, damýshy tehnologiialar men bolashaqtyń ekonomikasyna negizdelgen. Joǵary bilim berý júiesindegi zamanaýi talaptardy eskere otyryp, tsifrlyq tehnologiialar elementteri bar oqý úderisiniń jańa zamanaýi pedagogikalyq dizainy», - delingen Tujyrymdamada.
Sondai-aq, ǵylymdy qajet etetin ekonomikany kadrlarmen qamtamasyz etý jáne kommertsiialandyrýdy damytý faktory retinde zamanaýi oqý jáne ǵylymi zerthanalardy qurý arqyly ýniversitetterdiń akademiialyq sheberligin damytýǵa basa nazar aýdarylatyn bolady.
Tujyrymdamada ne usynylady?
Tujyrymdamada joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim men ǵylymdy damytýdyń negizgi qaǵidattary men tásilderi de qarastyrylǵan.
Osylaisha, joǵary bilim alýǵa qoljetimdilikti qamtamasyz etý maqsatynda test tapsyrmalaryn qalyptastyrý men nátijelerdi taldaýdyń psihometriialyq tásilderin paidalana otyryp, UBT standarttalǵan formatqa kóshý bóliginde jetildiriletin bolady.
UBT-nyń pilottyq nusqasy birneshe joǵary oqý oryndarynda synaqtan ótip, jurtshylyqpen, sarapshylarmen talqylandy. Test tapsyrmalary joǵary dárejeli daǵdylardy baǵalaidy: aqparatty qoldaný, refleksiialaý, keńeitý, baǵalaý jáne taldaý qabileti.
Sondai-aq granttardyń quny UBT nátijelerine jáne úmitker otbasynyń áleýmettik-ekonomikalyq jaǵdaiynyń basqa da kórsetkishterine qarai saralaýdy (30-dan 100%-ǵa deiin) engizý arqyly qaita qaralatyn bolady. OJBO-da oqý aqysyn tóleý úshin jyldyq 2-3% uzaq merzimdi jeńildetilgen nesie alý múmkindigin berý josparlanýda.
Kadrlardy oqytý
Jalpy, mamandardy daiarlaý júiesi ozyq kadrlarmen qamtamasyz etý úlgisine kóshýi kerek.
Ol úshin memlekettiń, biznestiń jáne bilimniń kadrlardyń biliktiligin arttyrýǵa kúsh-jigeri biriktiriletin bolady. Algoritmge mynalar kiredi:
- kadrlarǵa suranysty boljaýdyń zamanaýi forsait ádisteri;
- biliktilik talaptaryn anyqtaý;
- jańa býyn mamandaryn daiarlaý.
Tujyrymdamada barlyq kózderden qarjylandyrýdy JIÓ-niń 1%-yna deiin ulǵaitý boiynsha alǵa qoiylǵan maqsattarǵa qol jetkizýge múmkindik beretin ǵylymdy basqarýdyń jańa modelin engizý de qarastyrylǵan. «Ǵylymi-tehnikalyq saiasat týraly» jańa zań ǵylymdy basqarýdyń jańa modelin, ǵylym men biznes pen óndiristiń tyǵyz ózara is-qimylyn normativtik túrde bekitedi.
Qujatty iske asyrý nátijesinde, 2023 - 63%, 2024 - 64%, 2025 - 66%, 2026 - 6%, 2027 - 71%, 2028 - 73%, 2029 - 75% halyqty joǵary bilimmen qamtý kútilip otyr.
