Bilim jáne ǵylym ministrligi «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine inkliýzivti bilim berý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańmen zańnamaǵa qabyldanǵan túzetýlerdi túsindirdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
«Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine inkliýzivti bilim berý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańyn Senat pen Májilis depýtattary bastamashylyq jasaǵan.
«Atalǵan zań Múgedekterdiń quqyqtary týraly konventsiiaǵa sáikes erekshe bilim berilýine qajettiligi bar, onyń ishinde múgedektigi bar adamdardyń qoljetimdi bilim alýǵa quqyqtaryn kemsitýsiz jáne múmkindikter teńdigi negizinde iske asyrýǵa, sondai-aq Memleket basshysynyń 2019 jylǵy 2 qyrkúiektegi Qazaqstan halqyna Joldaýyn oryndaýǵa baǵyttalǵan», delingen habarlamada.
Ministrliktiń málimetinshe, elimizde erekshe bilim berý qajettiligi bar 161 826 bala anyqtalǵan, onyń ishinde 58 myńnan astamy múgedek bala.
«Bilim berý, densaýlyq saqtaý, áleýmettik qorǵaý uiymdarynda, qoǵamdyq jáne jeke uiymdarda bilim berý baǵdarlamalary boiynsha oqytýmen, tárbiemen jáne túzetý-pedagogikalyq qoldaýmen 155 814 bala qamtylǵan, bul 96,58% - dy quraidy. Olardyń ishinde jalpy bilim berý uiymdarynda erekshe bilim berilýine qajettiligi bar balalardyń 40%-y ǵana inkliýzivti bilim alýda jáne tárbielenýde.
Psihologiialyq-pedagogikalyq túzetý kabinetteri men ońaltý ortalyqtarynda túzetý-pedagogikalyq qoldaýdy 42 836 bala (26,5%) alady», delingen habarlamada.
Vedomstvony mlimdeýinshe, inkliýzivti bilim berýge kóshý adam quqyqtary týraly halyqaralyq hattamalarmen jáne barlyq balalardyń teń qoljetimdilik pen sapaly bilim alýǵa quqyǵy bar ekenin jalpyǵa birdei moiyndaýmen negizdelgen.
Zańda Qazaqstan Respýblikasynyń «Bilim týraly», «Kemtar balalardy áleýmettik jáne meditsinalyq-pedagogikalyq túzeý arqyly qoldaý týraly», «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy Balanyń quqyqtary týraly» Zańdaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kózdelgen.
Zań mynadai jańashyldyqtardy kózdeidi:
- erekshe bilim berilýine qajettiligi bar adamdar sanatyn keńeitý. Eger buryn bul sanatqa tek densaýlyǵyna bailanysty oqýda qiyndyqtarǵa tap bolǵan adamdar kirse, endi halyqaralyq normalarǵa sáikes ártúrli ekonomikalyq jáne áleýmettik jaǵdailar boiynsha oqýy qiyn adamdar da qosyldy. Mysaly, migranttardyń balalary, áleýmettik osal otbasylardyń balalary jáne t. b.
-oqý protsesinde erekshe bilim berilýine qajettiligi bar balalardy psihologiialyq-pedagogikalyq qoldaý uǵymy engizildi, olar bilim berý salasyndaǵy ýákiletti organ ázirlegen qaǵidalarmen aiqyndalatyn bolady;
- jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrýdy eskere otyryp, erekshe bilim berý qajettilikterin baǵalaý engizildi. Erekshe bilim berý qajettilikterin baǵalaýdy júrgizý qaǵidalaryn bilim berý salasyndaǵy ýákiletti organ ázirleidi jáne bekitedi;
- oqý josparlarynyń, baǵdarlamalarynyń ózgermeliligin, ikemdiligin qamtamasyz etetin normalar engizildi. Bilim berý uiymdaryna erekshe bilim berilýine qajettiligi bar balalarǵa arnalǵan úlgilik oqý baǵdarlamalaryn olardyń damý deńgeiin eskere otyryp beiimdeý quqyǵy berildi;
-alǵash ret múmkindikteri shekteýli balalardy arnaiy psihologiialyq-pedagogikalyq qoldaýǵa memlekettik bilim berý tapsyrysy engiziledi, olardy jergilikti atqarýshy organdar jekemenshik uiymdarda ornalastyratyn bolady;
- bilim berý uiymyna qabyldaý erejelerin buzǵany jáne bilim berý uiymy jaǵdaiynda erekshe bilim berilýine qajettiligi bar balalardy tárbieleý jáne oqytý úshin normativtik quqyqtyq aktilerde kózdelgen arnaiy sharttardy jasamaǵany úshin bilim berý uiymy basshysynyń jaýapkershiligi kúsheitildi.
Sondai-aq inkliýzivti bilim berý salasynda biryńǵai tásilderdi qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn atap ótken jón. Negizgi ýákiletti organ Qazaqstan Respýblikasy Bilim jáne ǵylym ministrligi bolyp tabylady. Budan basqa, erekshe bilim berilýine qajettiligi bar balalardy qoldaý máselelerimen QR Densaýlyq saqtaý, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrlikteri ainalysady.
Zań jobasy sheńberinde vedomstvoaralyq ózara is-qimyl kózdelgen, óitkeni inkliýzivti bilim berýdi iske asyrý ýákiletti bilim berý, densaýlyq saqtaý, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý organdarynyń, jergilikti atqarýshy organdardyń jáne jurtshylyqtyń kelisilgen is-qimylyn talap etedi.
Inkliýzivti bilim berýdi keshendi damytý úshin ministrlik arnaiy bilim berý uiymdary jelisiniń normativterin jetildirý bóliginde normativtik quqyqtyq bazany jetildirý jónindegi jumysty jalǵastyratyn bolady.
