17 qarashada Belgiiadaǵy briýsseldik apelliatsiialyq sot Qazaqstan Respýblikasyna Moldova azamattary Anatol Stati, Gabriel Stati jáne olardyń Ascom Group SA jáne Terra Raf Trans Traiding Ltd («Stati») kompaniialary jasaǵan alaiaqtyǵyna qatysty pozitsiiasy men materialdardy túbegeili túrde usynýǵa ruqsat berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Ádilet ministrligine silteme jasap.
Alaiaqtyq «Qazaqstanǵa salyndy» dep boljanatyn Stati investitsiialaryna áser etedi jáne Statimen 2013 jyly Qazaqstan Respýblikasyna qarsy alǵan tórelik sheshimniń zańdylyǵyn buzady.
Alaiaqtyq faktisin rastaityn qolda bar barlyq dáleldeme, sonyń ishinde Stati kompaniiasynyń qarjylyq eseptiligine aýdit júrgizgen KPMG Audit LLC («KPMG») kompaniiasynan jaqynda alynǵan mańyzdy dáleldemelerdi sottyń tolyq qaraýyna Stati kedergi keltire almady.
Budan buryn habarlanǵandai, 21 tamyzdaǵy hatynda KPMG Statidiń qarjylyq qujattary boiynsha Qazaqstanǵa boljamdy investitsiialaryna qatysty jasaǵan barlyq aýditorlyq esepterdiń kúshi joiyldy dep tanýdan basqa amaly joq dep málimdedi («KPMG korrespondentsiiasy»). Jalpy alǵanda, bul Stati kompaniialarynyń úsh jyl qarjylyq eseptiligi úshin KPMG daiyndaǵan on segiz aýditorlyq esepti qamtydy. Stati jasaǵan jalǵan mámilelerge qatysty aqparatty Stati KPMG-ge ádeii bergenine qatysty jazbasha dálelderdi táýelsiz qarastyrǵannan keiin KPMG óziniń aýditorlyq esepteriniń kúshin joiý týraly bul óte mańyzdy jáne sirek sheshimdi qabyldady.
KPMG sheshiminiń saldaryn bile otyryp, Stati bul jańa dáleldemelerdi sot talqylaýy kezinde muqiiat qaraýǵa jol bermeý úshin jasyrýǵa tyrysty. Jańa dáleldemelerdi jasyrý boiynsha júieli naýqannyń nátijesinde osy ýaqytqa deiin Belgiiadaǵy nemese basqa iýrisdiktsiiadaǵy birde-bir sot KPMG korrespondentsiiasyn jáne onyń tórelik sheshimniń jaramsyzdyǵyna áserin qarastyra almady.
2020 jylǵy 17 qarashadaǵy sheshimmen Belgiianyń apelliatsiialyq soty Statidiń sot isin toqtatý týraly ótinishin qabyldamai tastady. Sot Qazaqstan Respýblikasy alaiaqtyq týraly isti tolyq kólemde qaraý úshin odan ári protsestik áreketterdi jalǵastyrýǵa jáne tórelik sheshimniń oryndalýyna narazylyq bildirý úshin qolda bar barlyq negizderdi, sonyń ishinde KPMG korrespondentsiiasyn qosa alǵanda usynýǵa quqyly dep qaýly etti. Bul sheshim KPMG korrespondentsiiasy jańa jáne iske qatysy bar dáleldemelerdi, atap aitqanda tórelik sheshimniń «sapasyna», iaǵni jaramdylyǵyna qatysty dálelderdi qamtidy dep uiǵarǵan sol apelliatsiialyq sottyń burynǵy qaýlysynan keiin shyqty.
Belgiialyq apelliatsiialyq sot Qazaqstan Respýblikasyna Statidiń alaiaqtyǵyna qatysty jańa dáleldemelerdi qandai da bir shekteýsiz usynýǵa múmkindik beretin protsestik kesteni belgiledi. Sonymen qatar, sot isti tolyq qaraý úshin úsh kúndik tyńdaýdy taǵaiyndady.
Bul sot 2017 jylǵy maýsymda aǵylshyn Joǵarǵy Soty tórelik sheshimniń alaiaqtyq jolmen alynǵandyǵy týraly jetkilikti dálelder bar degen qorytyndyǵa kelgennen keiin, qazirgi ýaqytta qol jetimdi alaiaqtyqtyń barlyq dálelderin birinshi ret qarastyrady. Aǵylshyn sotynyń aldyn ala sheshiminen keiin alaiaqtyqtyń dálelderin qaraý boiynsha odan ári sot protsesin boldyrmaý úshin Stati Ulybritaniiada sot isin júrgizýden bas tartty.
2021 jyldyń qazan aiynda Belgiia apelliatsiialyq soty barlyq dáleldeme negizinde, sonyń ishinde KPMG korrespondentsiiasy nazarǵa ala otyryp, Statidiń alaiaqtyq áreketterin muqiiat zertteidi.
Sondai-aq, 2020 jylǵy jeltoqsanda Niderlandynyń Joǵarǵy Soty «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ tiesili KMG Kashagan B. V. aktsiialaryna tyiym salýǵa bailanysty Statimen alynǵan qamtamasyz etý sharalaryna qatysty aldyn ala sheshim shyǵarady dep kútilýde. Bul sheshim aldyn ala sipatqa ie, al negizgi máseleler Amsterdam aýdandyq sotynyń úsh sýdiasynyń alqasynda qarastyrylýda.
