Qazaqstan Prezidentiniń 2025 jylǵy Joldaýynda taý-ken metallýrgiia kesheni el ekonomikasynyń 8%-yn quraityny jáne joǵary óńdelgen ónim kólemin arttyrý esebinen damý áleýeti joǵary ekeni atap ótildi. O. A. Baiqońyrov atyndaǵy TKMI professory, PhD doktory Ómirserik Baigenjenov óziniń Facebook paraqshasynda bul baǵyt otandyq mys ónerkásibi úshin de sheshýshi mánge ie ekenin jazdy, dep habarlaidy Ult.kz.
Sarapshynyń pikirinshe, elde mol shikizat qory men iri baiytý keshenderi bolǵanymen, óndirý men metallýrgiialyq óńdeý arasynda alshaqtyq saqtalyp otyr. 1938 jáne 1971 jyldary iske qosylǵan Balqash pen Jezqazǵan zaýyttary turaqty jańǵyrtylyp jatqanymen, salaǵa zamanaýi jańa óndiristik qýattar aýadai qajet. Tek 2025 jyldyń ózinde Qazaqstan shetelge 1,42 mln tonna mys rýdasy men kontsentratyn eksporttaǵan.
«Tehnologiialyq turǵydan alǵanda, munda bir nárseni túsiný mańyzdy: mys kontsentraty — bul sońǵy ónim emes. Kontsentratty eksporttai otyryp, el shyn máninde qosylǵan qun tizbeginiń keiingi bóligin de shetelge berip otyr», — dep atap ótti Ómirserik Baigenjenov.
Bul máseleni sheshýdiń basty joly Balqash qalasynda jańa mys balqytý zaýytyn salý bolmaq. Úkimet maquldaǵan investitsiialyq kelisimge sáikes, jobaǵa 750 mlrd teńge jeke investitsiia tartylady. Qurylys jumystary 2027 jyly bastalyp, kásiporyn 2030 jyly iske qosylady dep josparlanýda.
Zaýyt jylyna 300 myń tonna katodty mys, 10 tonna altyn, 300 tonna kúmis jáne 1,5 mln tonnadan astam kúkirt qyshqylyn shyǵarýǵa eseptelgen. Sondai-aq munda 1,2 myńǵa jýyq turaqty jumys orny ashylady.
Ǵalymnyń paiymdaýynsha, el ishinde rýda óndirýden bastap daiyn ilek pen qorytpalar shyǵarýǵa deiingi tolyq óndiristik tizbekti qalyptastyrý qajet. Óndiriletin katodty mys otandyq kabelder, qubyrlar, folga jáne mashina jasaý komponentterin shyǵarýǵa negiz bolady.
Jańa zaýyt iske qosylǵannan keiin Qazaqstandaǵy jyldyq mys óndirisi 800 myń tonnadan asyp, shikizatty syrtqa shyǵarýdyń ornyna joǵary qosylǵan quny bar ónim shyǵarýǵa múmkindik beredi.
