Júrsin Ermannyń "radikal" dep júrgen aqyndary kimder? "Altyn dombyra" tóńiregindegi daý neden shyqty? Balǵynbek Imashevtiń kóńiline kirbiń uialatqan ne? Aitysker aqyn toqal alýǵa qalai qaraidy? Óner adamy saiasatqa aýysýy múmkin be? Belgili aitysker aqyn Balǵynbek Imashev Sputnik Qazaqstan agenttigine bergen suqbatynda osy jáne ózge de suraqtarǵa keńinen jaýap berdi.
- Aǵa, áńgimemizdi altynshy márte ótken "Altyn dombyra" aitysynyń tóńiregindegi daýdan bastasaq. Júrsin Erman aǵamyz bir suqbatynda ministrlik aitysty basqa aǵymda júrgen birneshe aqynǵa "sender ótkizińder" dep tapsyryp jiberdi dep renjigen edi. Al kóp uzamai, siz jáne taǵy eki-úsh aqyn (Jandarbek Bulǵaqov, Ainur Tursynbaeva, Sara Toqtamysova) bar mádeniet jáne sport ministri Arystanbek Muhamediulynyń qabyldaýynda boldyńyzdar. Odan keiin Aqtóbedegi aitysqa jol júrgenderińiz belgili. Osy oraida bir suraq týyndaidy. Júrsin aǵa kimderge renjip júr?
– Osyndai yńǵaisyz áńgime týǵany ras. Biraq Júrsin aǵamyz nege ony dinge bailanystyryp aitqanyn bilmeimin. "Altyn dombyranyń" aldynda maǵan ministrlikten habarlasyp, bailanysqa shyqty. "Altyn dombyra" aitysyna qatysýǵa usynys jasady. Men sońǵy eki aitysqa qatyspaǵanymdy aityp, úshinshisinen de bas tarttym. Sodan keiin menen "qandai aqyndar qatysqany durys?" dep surady. Men "jyl boiy ótkizilgen aitystyń qorytyndysy boiynsha jeńimpazdar qatysatyn shyǵar, aqyndardyń barlyǵymen habarlasyp kórińizder" dedim. "Kimderdi usynasyz?" dedi. Jiyrma shaqty aqynnyń tizimin jazyp berdim. Olarǵa ministrliktiń ókilderi ózderi habarlasty. Qatysqandary qatysty, qalǵandary Júrsin Erman júrgizbese, qatyspaimyz dep bas tartty. Sonyń qarsańynda bizdi Arystanbek Muhamediuly qabyldady. Bul ministrliktiń negizgi jobasy ekenin, alty jyl boiy ministrlik ótkizip kele jatqanyn, Júrsin Erman tek júrgizýshi retinde shaqyrylǵanyn habarlady.
Al endi "Jas alash" gazetinde jariialanǵan "aitysty bir top radikaldar ótkizeiin dep jatyr" degen áńgimege keler bolsam, radikal dep kimdi aityp tur? Naqty jaýaby joq. Soǵan qaraǵanda, ministrlik pen Júrsin aǵanyń arasynda kelispeýshilik bolǵan siiaqty. "Sýǵa ketken tal qarmaidy" demekshi, qolynan jyldyń qorytyndy aitysy sýsyp bara jatqannan keiin, ol kisi aitysty tartyp alǵaly jatyr dep baibalam saldy. Áitpese radikal dep kimdi aitamyz?! Radikal Ainur ma, joq álde Sara ma, Jandarbek pe, men be? Meniń saqal qoiǵanyma 20 jyldan asyp ketti. Al endi aitysty qatarlastarymnyń bári qoiyp ketkennen keiin qoidym. Menimen aitysqan Bekarys, Bekjan Áshirbaev, Aibek Qaliev, Muhamedjan, Dáýletkerei, eshqaisysy qazir aitysqa shyqpaidy.
Ózimniń qatarym azaiǵan soń, sanaly túrde qoiyp jatyrmyn. Júrsin aǵamyz sony alyp kelip aitystan ketkenimdi dini senimge bailap jatyr. Áitpese namaz oqyp júrgenimizge de on jyl boldy, sol on jyl boiy aitystyq. Qazir de úlken jiyn-toilarda aitysamyz. Soǵan qaraǵanda, Júrsin aǵaǵa aitystyń óziniń qatysýynsyz ótýi aýyr tidi-aý deimin. Sondyqtan qasyndaǵy aqyndardyń barlyǵyna "ol aitysqa qatyspaisyńdar" dep buiryq bergen siiaqty.
- Qalai oilaisyz, ministrliktiń "Altyn dombyrany" Júrsin aǵasyz ótkizýi aqyndar arasyna salqyndyq túsirgen joq pa?
– Árine, birinshiden, aitys degen bir adamnyń jekemenshigi emes. Júrsin aǵamyzdy bárimiz baǵalaimyz, jaqsy kóremiz. Qansha jerden suqbat berip, bizdi ilip-shalyp, ártúrli áńgimeler aityp qalsa da, júrgen jerimde Júrsin aǵanyń eńbegin, ákemdei qamqorlyǵyn aityp júremin. Biraq men aitysqa shyqpasam, ol kisi meni keshirmeidi-aý.
Aqyndardyń arasyna salqyndyq túsiretin ne nárse? Munyń aldynda biz "Nur Otan" partiiasy ótkizgen birneshe aitysqa qatystyq. Ol kezde Júrsin aǵa uiymdastyrmaǵan bolatyn. Sóitip Júrsinsiz ótkizgen birneshe aitysqa qatysyp qoiyp, qara tizimge enip ketken siiaqtymyz. Partiia ókilderi, basqa azamattar bar, habarlasyp, aitysqa shaqyrǵannan keiin "joq, Júrsin Ermansyz barmaimyz" dep aita almadyq. "Júrsinniń júirikteri" atanǵanmen, Júrsinniń jekemenshik aqyndary emespiz. Biz eldiń, qazaqtyń aqyndarymyz. Qai jerge shaqyrsa, soǵan barýymyz mindetti. "Júrsin ol aitysty júrgizbeidi eken, ony shaqyrmapty" dep bas tartsaq, azamattyǵymyzǵa da, aqyndyǵymyzǵa úlken syn bolatyn dúnie. Al endi Júrsin aǵanyń bir aýyz sózin qimai, onsyz aitysqa shyqpaimyz dep júrgen aqyndardy da túsinýge bolady.
Olar sol kisiniń qamqorlyǵynda bolǵannan keiin, ákesindei kórgennen keiin, sol kisiniń arqasynda bala-shaǵasyn asyrap otyrǵannan keiin ondai qadamǵa barýǵa májbúr. Sondyqtan eshkimdi synamaimyz, árkimniń óz oiy, deńgeii biledi. 16 óńirde ótken aitystyń jeńimpazdaryna ministrlikten shaqyrý tústi. Olar ózderi bas tartty. Al keiin 16 jeńimpazdy aitysqa qatystyrmady degen aqparat taratty. Eshqandai aitysqa aityskerlerdi qatystyrmai qoiý degen áńgime joq.
- Qazir Júrsin Erman aǵamen aralaryńyz qalai?
–Júrsin aǵamen habarlaspaǵaly kóp boldy. Sońǵy ret birneshe jyl buryn týǵan kúnimen quttyqtap habarlastym. Onyń aldynda Eýraziia arnasy shaqyrǵanda, ol kisi týraly jaqsy habarǵa qatysqan bolatynbyz. Odan keiin ol kisi men týraly ár jerde ártúrli suqbat berip, aqylǵa qonbaityn áńgimeler aityldy. Men oǵan renjigen emespin. Biraq adamnyń syrtynan ton piship, jala jaýyp, qiynsyz áńgime aitqany kóńilimizge kirbiń uialatty. Sondyqtan qazir habarlaspaimyz. "Men ózim habarlasyp, birneshe aitysqa shaqyrdym, biraq Balǵynbek dini senimge bailanysty bas tartyp júr" dep ártúrli aiyptaýlar aitty. Alaida Júrsin aǵa maǵan tikelei habarlasyp, aitysqa shaqyrǵan emes. Áitpese, ákemizdei adamnyń sózin jerge tastamaimyz ǵoi. "Bet kórse, júz uialady" deidi. Saqaldy basyn kishireitip aitqan bolsa, biz ony jerge qaratyp, kishireitip ketpeimiz ǵoi. Aityskerler men jyraýlar odaǵy degen bar ǵoi, sondaǵy orynbasarlary habarlasty.
- Renishińizdi bildirip, ózine aittyńyz ba?
– Ol kisi osy ýaqytqa deiin de aqyndy qamshylaý úshin ár jerde shymshyp-shymshyp qalyp, aityp qalatyn sózderi bar. "Enesi tepken qulynnyń eti aýyrmas" dep, ol kisiniń sózin elemeitinbiz. Biraq keibir sózi bizden asyp, dinge tiip jatqannan keiin, namaz oqyǵan aqyndardy radikalizmge qiyp jibergennen keiin únsiz qalýǵa bolmas. Bizdiń búkil bolmysymyz, sózimiz, aitysymyz halyqtyń kóz aldynda ǵoi.
Basymyzda taqiia, aiaǵymyzda qazaqtyń etigi, ilep júrgenimiz bir teriniń pushpaǵy. Qazaqtyń aitysyna úles qosyp, qazaqtyń muńyn muńdap, joǵyn joqtap jatyrmyz. Halyqty basqa bir baǵytqa siltep, alaýyzdyqqa shaqyryp jatqan jerimiz joq, kerisinshe birlikke, yntymaqqa shaqyrǵanymyz bolmasa. Qai sózimizden alyp, mundai úkim taǵatynyn bilmeimin. Jala japqanda da oryndy bolýy kerek qoi. Musylman bolǵannan keiin sabyr etemiz.
Birinshiden, jasymyz kishi, ekinshiden, musylmandyǵymyz bar aǵaǵa qarsy shyqpaityn. Ózine jeke shyǵyp aitqan joqpyn. Biraq artyq ketip jatqan tustaryn ózi de biledi-aý.
- "Altyn dombyra" respýblikalyq aitysynda "Mádeniet salasynyń úzdigi" tósbelgisimen marapattaldyńyz. Eńbektiń elengeni kimge unamaidy?! Jalpy siz úshin eńbektiń óteýi ne?
– Mádeniettiń úzdigi degen ekiniń biri alyp jatqan ataq, mádeniette on-on bes jyl jasaǵandar ala beretin, óner adamyn qolpashtaý úshin beriletin marapat qoi. Biz eshqashan úkimetten úlken marapat kútken emespiz. Aityskerlerdiń kóbisi ondai ataqqa qumar emes. Biz óleńimizdi satyp, memleketten marapat alaiyq dep jasap júrgen joqpyz. Árine, eńbegiń ótelip jatsa, memleket ony moiyndap, mártebemizdi asyryp jatsa, onyń nesi jaman. Biraq, qazir ataqtyń quny túsip ketken siiaqty ózime. Ónerge jańa kelgen, jylt etip óleń aityp, bir báigede baǵy janǵan, memlekettik marapattardy alyp, sandary jalańash, kókirekterin ashyp júrgen ónerdegi ini-qaryndastarymyzdy kórgen kezde, bul ataqty almai-aq qoiǵan jaqsy ma dep qalamyn keide. Áitpese kórgen jerde sálem berip, sýretke túsip, alǵysyn aityp jatqan halyqtyń qurmetinen artyq ataq joq dep oilaimyn.
Kezinde Shámshi, Muqaǵalilar memleketten ataq-marapat almasa da, halyqtyń olarǵa degen mahabbaty sol kezde de, qazir de báseńsigen emes. Kerisinshe, jyl ótken saiyn dańqy biiktei bermese, kemip qalǵan joq. Sondyqtan adamnyń óneri halyqtyń moiyndaýymen, baǵa berýimen ólshenedi dep oilaimyn. Áitpese, qazir ataqtyń kimge qalai berilip jatqany belgili ǵoi, áke-kókemen, basqa-basqamen degendei.
Halyqtyń mahabbatyna ie bolý ońai dúnie emes. Halyqtyń qurmetin aqshamen satyp alý múmkin emes. Al ministrlikke kirip shyqqan kezde, Arystanbek aǵanyń osynshama jyl ataq almaǵanymyzǵa tańǵalyp, bizdiń eńbegimizdi baǵalap, bergenine alǵysymyz, árine, sheksiz. Ony bermese de renishimiz joq edi.
- Áńgime aýanyn ózińizge qarai bursaq. Osydan úsh jyl buryn "aitystan kapitan sheninde otstavkaǵa ketip baramyn" degen edińiz. Biraq keiin bir-eki ret aitysqa shyqqanyńyz esimizde. Sóz dodasyn saǵyndyńyz ba, joq álde qarajat jaǵy sebep boldy ma qaita oralýyńyzǵa?
– Qandai aitysta boi kórsettim? Men resmi eshqandai aitysqa qatysqan joqpyn…
- Qatelespesem, Eskeldi babamyzdyń 325 jyldyǵyna arnalǵan aitys bolýy kerek.
– Iá, ol kezde men qazylar alqasynda edim. Biraq bir aqynnyń kelmei qalýyna bailanysty aiaq astynan aitysqa qatysyp kettim. Aqynnyń kelmei qalýy ǵana sebep boldy, al bylai resmi eshqandai úlken aitysqa shyqqan joqpyn. Ártúrli jerde ótip jatqan beiresmi, báige tigilmeitin aitystarǵa baryp turamyz. Atyraýda "Embi munaidyń" aitysyna qatystym. Siz de sony kórip, aityp turǵan shyǵarsyz. Ol sóz dodasynda Ainur ekeýmiz aitystyq. Sol kezde Balǵynbek aitysqa qaita shyqty degen áńgime tarady. Ol aitysta da eshqandai báige bolǵan joq. Munaishylarǵa, Atyraý halqyna degen qurmetimiz úshin jai baryp, aitysyp keldik.
Qarjylyq másele degenge kelsek. Árine, resmi qyzmette bolmaǵanmen, bizdiń kúnkórisimiz eldiń arqasynda ǵoi. Jurt ataǵymyzǵa qarap, bai, aqshasy kóp eken dep oilaidy, áitpese eshqandai jerde resmi qyzmet etpeimiz. Halyqtyń toi-tomalaǵy, qýanyshy taýsylmasyn, ózderi shaqyryp, at mingizip, shapan jaýyp jatady. Halyqtyń arqasynda, Allanyń meiirimimen rizyǵymyzdy taýyp jatyrmyz.
- Halyqtyń arqasy demekshi, ádette qoly ashyq, jomart jandar óner adamdaryna qymbat syilyq jasap, qurmetin kórsetip jatady ǵoi. Sizge márttik tanytqandar boldy ma?
– Eń úlken syilyqty "Almatyqurylystyń aitysynda alǵan edim. Bas báige alyp turyp, ony Ainurǵa berip ketken kezde, Ómirzaq Sársenov soǵan riza bolyp, maǵan páter syilaǵan bolatyn. Ómirzaq Sársenov óte parasatty, sózi men isi úilesetin qazaqtyń aqsaqaly. Sońǵy jyldary aitystan ol kisi de kórinbei ketti. Odan bólek, ár jerde at mingizip, shapan jaýyp jatady. Sońǵy shyqqan aifondy syilap jatatyndar bolady (kúldi). Desek te, eń qymbat syilyq halyqtyń batasy men yqylasy ǵoi.
- Búgingi qoǵamda eń kóp talqylanatyn, daý týǵyzatyn bul – kóp áiel alý máselesi. Sizdiń kózqarasyńyz qandai? Kóp áiel alý jaiynda oilanyp kórdińiz be?
– Muny oilamaityn erkek bolmaityn shyǵar. Men ǵana emes, búkil erkek osy taqyryp kóterile qalsa, jymyńdap, boilaryna qan júgirip, kózderi jainap qalady. Men oilap qana qoimaimyn, bul jóninde talai habarǵa da qatystym. Oń pikirimdi bildirip, instagram paraqshamda anda-sanda osy máseleni kóterip qoiamyn. Munyń basqa adamdarǵa, áielderdiń shamyna tiip ketetinin bilemiz, biraq halyqtyń sanyn kóterý úshin, jetim-jesirler azaiýy úshin qazaqqa óte qajet. Shariǵatta Alla Taǵala ne nársege ruqsat bergen bolsa, onyń eshqandai ziiany bolmaidy. Alla Taǵala neni tyiatyn bolsa, onyń qoǵamǵa tigizetin ziiany kóp. Alla Taǵala Quranda «zinaǵa jaqyndamańdar, ol óte jaman jol» dep zinany túpkilikti tyiyp tastady da, eki, úsh, tórt áielge úilenińder dep, jaqsylyǵy mol jaǵynan ruqsat berip otyr. Bizde kóbine «ekinshi, úshinshi áiel alady da, ajyrasyp ketedi» degen syn aitady. Bir áiel alǵandar ajyraspai jatyr ma sonda?! Qalada árbir úilengen ekinshi, al Qazaqstan boiynsha árbir úshinshi adam ajyrasyp jatyr qazir. Osynshama ajyrasqandar erteń kimge tiedi, olardy kim alady?
Óz basym kóp áiel alýdy quptaimyn, qolymnan kelgenshe men de súnneti amal jasaimyn. Bala tárbiesin qaidan bastaimyz degende, onyń anasyn tańdaýdan basta deidi ǵoi. Sondyqtan men bolashaq urpaǵyma jaqsy ana izdep júrgen adammyn, eger taǵdyrymda ondai adam kezdesip jatsa, ekinshi, úshinshi, tórtinshi áiel alýdan eshqashan bas tartpaitynymdy elge resmi málimdemesem de, Allanyń buiyrǵany bolady. Taǵdyrymyzǵa ne jazylǵanyn bilmeimiz ǵoi, alamyn degen almai, almaimyn degender kerisinshe alyp qalýy múmkin. Sondyqtan bul máselege men oń kózqarastamyn, júrgen jerimde meilinshe nasihattap júrýge tyrysamyn.
- Qazir iegine eki-úsh tal saqal ósirgen jap-jas jigitterdi jii kóresiń. Saqal qoiǵannan keiin ony bet-pishimine sai, jarasymdy etip júrý kerek dep oilaimyn óz basym. Soǵan qaraǵanda jastar imandy saqalmen ólsheitin siiaqty. Qalai oilaisyz?
– Árine, iman, musylmandyq degende, biz kóbine syrtqy formasyna mán berip kettik. Imandylyqtan, ishki tazalyqtan, meiirim, mahabbattan góri saqal qoiý, namaz oqý, taqiia kiiý, áieldi orandyrý degen siiaqty syrtqy máselesine kóp mán berip kettik. Oǵan da mán berý kerek árine, biraq dinniń negizgi kelgen sebebi – qoǵamdy biriktirý, adamdardyń ishine meiirimdilik jaiý, kórkem minez-qulyqty nasihattaý. Bul turǵydan sizdiń sózińizben kelisemin. Biraq saqal jaraspaityn erkek bolmaidy. Saqal áielge ǵana jaraspaidy. Al endi jarasymdy qoiý, qoimaý degen másele árkimniń óz erki. Sodan keiin saqaldy súikimdilep qoiý degen sizdiń ózińizdiń jeke kózqarasyńyz.
Áitpese, aita berseń, saqaldyń paidasy óte kóp. Erkekke ses beredi, midyń jaqsy isteýine kúsh beredi, saqaldy taramdap, sipalap otyrý júrekke massaj siiaqty áser etetini bolady. Saqaldy bylai qoiý kerek dep eshkim eshkimge nusqaý bere almaidy. Qazaqta "sózdiń kórki – maqal, erdiń kórki – saqal" degen sóz bar. Qazirgi qoǵamda qyztekelerdiń kóbeiip ketýi erkekterdiń saqaldy qyra bergeniniń sebebi. Saqaldy qyrǵan saiyn erkektik qasietke keletin ziian kóp. Syrtqy forma syrtqy pishin, al negizi adam ishimen alysyp, nápsisimen kúresip, júregindegi dertti emdeýge tyrysýy kerek.
- Bir suqbatyńyzda "balalarymnyń tili shubarlanyp ketti" degen ekensiz. Qazir qalai? Úshtildilik – zaman talaby bolǵanymen, ana tilimizdiń qanat jaiýyna kedergi keltirip jatqan joq pa?
– Kedergi keltirmek túgili, ultymyzdy máńgúrttendirip jatyr. Balalarym shubar tildi bolyp ketti degen joqpyn, bolyp bara jatqanyna alańdap, kabeldi, spýtnikti telearnalardan bas tartyp, ózimizdiń otandyq "Otaý TV" qaldyrdyq. "Balapan" arnasyn biz synai beremiz ǵoi, biraq joqtan bar jasap, taza qazaq tilinde balalarǵa kanal ashyp berip otyrǵan úkimettiń eńbegin aitýymyz kerek. Joqqa shyǵarýǵa bolmaidy. Árine, kemshilikter joq emes, kóp. Aýdarma mýltfilmder de ziian berýi múmkin, batyrlarymyz týraly ózimiz mýltfilm túsirip tastasaq bolady ǵoi. Óz basym "Saq" stýdiiasynyń birneshe mýltfilmin maqtaýǵa turarlyq dep esepteimin.
Ultymyz bar da, tilimiz joiylmaidy dep oilaimyz. Biraq jasalyp jatqan tirliktiń bári tilimizdiń joiylýyna, halqymyzdyń máńgúrttenýine alyp kele jatyr ma, men túsinbeimin. Bilim salasynda jasalyp jatqan reformalardy esh túsinbeimin. Bul týraly jaman oilarǵa berilemin. Birinshi synyptan bastap adamdardy máńgúrttendirip, balalarymyzdy bilimsiz, sanasyz, topas, rýhani dińinen ajyraǵan, dúbara qyp shyǵarýǵa jasap jatqan saiasat pa dep te oilaimyn. Orys tilden qutyla almai júr edik, úshinshi aǵylshyn tili endi. Aǵylshyn tili kerek, oǵan daýymyz joq. Biraq sol kerek nárseni er jetkennen keiin, sanaly bolǵan kezde de úirenip alýǵa bolady ǵoi. Batystyq oilaý júie men bizdiń oilaý júiemiz, ekeýi eki túrli nárse. Sonyń bárin aralastyrý tilimizge jasalyp jatqan úlken bir shabýyl, qastandyq dep bilemin.
Otbasyma keletin bolsam, meniń balalarym oryssha bilmeidi, oryssha sóilei almaidy. Otaý Tv qosqannan keiin, balalarymnyń tili túzeldi. Biraq bilimsiz emes, eń úlken ulym Eýraziia ulttyq ýniversitetinde 2-kýrsta oqyp jatyr. Aǵylshyn tilinde taza sóileidi. "EKSPO" kórmesi kezinde úsh ai jumys istedi. Ekinshi ulym da aǵylshyn tilin jaqsy meńgergen.
- Sizdiń oiyńyzsha, qazirgi jigitter nege usaqtalyp ketti? Basty úsh sebepti atai alasyz ba?
– Birinshi, otbasyndaǵy tárbieden. Atanyń tárbiesi kemshin bolyp jatyr, árine, ata túzdiki, erkek – mal tabýdyń adamy, tárbiege kóp kóńil bóle almaidy. Biraq onyń ár istegen isi balanyń kóz aldynda. Bala ákesine elikteidi. Al qazir biz qyzdarymyzdy ana bolýǵa, uldarymyzdy bir otaýdyń egesi bolýǵa daiyndap jatqan joqpyz. Ekinshi sebep – otbasynan keiingi tálim-tárbie beretin jerlerdiń barlyǵynda derlik áielderdiń kóbeiip ketýi. Buryn balabaqshadan bastap, mektep, ýniversitetke deiin er azamattar kóp bolatyn. Qazir bári kerisinshe. Úshinshisi, memlekettiń júrgizip otyrǵan genderlik saiasaty. Bizge genderlik emes, kerisinshe, erkektiń mártebesin kóteretin saiasat júrgizetin ýaqyt keldi dep oilaimyn. Ministr qylyp, televidenieniń basshysy qylyp, ár jerge áielderdi súirei bergennen, qoǵam berekeli bolyp jatyr ma? Joq!
Memlekettiń tarapynan áielderge basa kóńil bólinip, erkektiń quqyǵy taptalyp jatyr. Ajyrasqan jaǵdaida áiel kináli bolsa da, búkil azaptyń bárin erkek tartyp, aliment tólep, áiel balalaryn, úiin, múlkin alyp qalady. Balalarǵa degen quqyqtyń ózi erkekke berilmei jatyr. Jaqsy kórgen basqa erkegine tiip, burynǵy unatpaǵan erkeginen aliment alýdy ózinshe paida kórip, tairańdap júrgen qyz-kelinshekterdi ózim aralasqan ortamda da kórip júrmin, júregim aýyrady. Úkimettiń erkekterdi sonsha solpaityp, tómendetip qoiǵanyna. Osy úsh sebepten arylý múmkin emes shyǵar, desek te sony túzeýge kúsh salýymyz kerek.
- Aitystaǵy úzeńgilesińiz Ainur hanymǵa instagram, tvitterde kóp otyrady dep ázil-qaljyńmen tiisip qoiasyz. Al sizdiń ómirińizde áleýmettik jeli qandai oryn alady? Jalpy áleýmettik jeli siz úshin ne – aqparat kózi me, joq álde ýaqyt ótkizý me?
– Men áleýmettik jelige kóp kire bermeimin. Buryn mail.ru boldy, keiin tvitterge kirdim, feisbýkke tirkelip, uqpai kóp kire almadym. Instagramǵa anda-sanda kirip turamyn. Instagram paraqshamdy kórseńiz, úsh jyldan artyq ýaqytta onsha kóp sýret salynbaǵan. Aptasyna bir nemese eki sýret qana salamyn. Tipti eki aidan beri áleýmettik jelilerge kirgen de joqpyn. Ádeii sanaly túrde. Óitkeni munyń kóp ýaqyt alatynyn bilemin, paida-ziianyn ólsheimin. Aqparatty eshqashan áleýmettik jeliden alǵan emespin.
- Sonda qaidan alasyz? Gazet oqisyz ba, teledidar kóresiz be álde?
– Aqparatty alýdyń túri kóp bolyp ketti ǵoi, buryndary teledidardaǵy jańalyqtardy jibermeitin edim. Árbir jańalyqty kórýge tyrysatynmyn, qazir ol jańalyqtardyń eshqandai paidasy joq ekenin bildim. Óitkeni qazirgi tarap jatqan aqparat bizge qajetti aqparat emes. Men keide ministrlerdiń, oblys ákimderiniń aýysyp jatqanyn úsh-tórt kúnnen keiin elden estip qalyp jatamyn.
Qazir aqparatty tyńdamasań da, qasyńda júretinderden, otyrǵan otyrystan-aq qanyǵýǵa bolady. Aqparat izdeimin deseń, barlyq jerde tek negativ. Kileń azǵyndyq, kileń jamanshylyq. Bylai qarap otyrsań, ainalańda tek meiirimsiz, kúnáhar, qylmyskerler júrgen siiaqty áserde qalasyń. Al negizinde olai emes, Allaǵa shúkir, qoǵamda qanshama jaqsylyq, igilik bolyp jatyr, biraq sony buqaralyq aqparat quraldary jazbaidy. Qazir BAQ jamandyqty jaiýdyń quralyna ainalypty, biraq ózderi de bilmei júr sony. Reiting, sensatsiia dep, bolar-bolmas dúnieni jańalyqqa ainaldyrady.
- Ónerde, sportta júrip saiasatqa aýysqandar az emes. Sizde ondai oi bar ma?
–Saiasatpen ainalysyp, elge paidań tietin, mańyzdy sheshimder qabyldaityn jerde otyryp, jamandyqtan góri, jaqsy sheshimderdiń qabyldaýyna úlesińdi qosyp jatsań, árine. Sony qalaityn edik. Biraq men ondai usynys jasai qoiatyn adamdardy kórip turǵan joqpyn. Óitkeni meniń islam jolynda júrýim, saqal qoiýym, júrgen jerimde únemi dindi nasihattap, ishken jerlerden boiymdy aýlaq ustap júrýim ol salaǵa barǵyza qoimaityn siiaqty. Balǵynbekti sol salaǵa shaqyraiyq degen eshkimniń oiyna kelmeitin siiaqty. Jáne bizdiń bilikke imandy, Qudaidan qorqatyndardan góri, namaz oqymaityn, tez satyp alýǵa yńǵaily adamdar kerek syqyldy. Áitpese úide otyryp alyp, úitińder-búitińder degennen góri, múmkindiginshe ultyńa paidań tietin jerlerde júrgenge ne jetsin!
- Qazir nemen ainalysyp júrsiz?
– Ózimdi túzetýmen, bala-shaǵama tárbie berýmen ainalysyp júrmin. Resmi qyzmetke shaqyryp jatqan jerler bar, biraq kóńilimnen shyǵyp jatqan joq. Eshkimge baǵynbai, erkin bolǵandy qalaimyn. Shynymen bir eldiń taǵdyryn sheshe alatyndai jer bolmasa, bes-on tiyn úshin bireýge baǵynyshty bolyp, ózimniń búkil múmkindigimdi tar aiaǵa salyp qoiǵym kelmeidi.
- Ýaqytyńyzdy bólip, suqbat bergenińizge kóp raqmet!
