QR Mádeniet jáne sport ministrliginiń bastamasymen 2021 jyl balalar ádebietin qoldaý jyly bolyp jariialandy. Osy oraida «Foliant» baspasy 2020-2021 jyldary jaryq kórgen balalar ádebietiniń úzdik shyǵarmalary toptamasyn daiyndady, dep habarlaidy «Ult aqparat».
«Buryndary jas urpaqty biriktirgen M.Áýezovtiń «Kókserek» áńgimesi, B.Soqpaqbaevtyń «Meniń atym Qoja» povesi bolsa, qazirgi aqparattyq tehnologiialar zamanynda mazmundy, tárbielik qural bola alatyn kitap tańdaý qiyn. Otbasylyq kitap oqý mádenietin qalyptastyrý da – qazirgi kókeikesti máselelerdiń biri. Úzdik shyǵarmalar arasynda A. Grinniń, M. Tvenniń, V. A. Obrýchevtiń, A. Lindgrenniń, Dj.Svifttiń, Erih Raspeniń, Baianǵali Álimjanovtyń jáne Áliia Berkimbaevanyń týyndylary bar. Sondai-aq, bul álemdik klassika týyndylary alǵash ret qazaq tiline aýdarylyp, qazaqtildi oqyrmanǵa usynylyp otyrǵanyn atap ótý kerek», - dep jazady baspa úii.
A. Grinniń «Alqyzyl jelken. Hikaiat. Tolqyn perisi» kitaby. «Alqyzyl jelken» romany - mahabbat jaily syrly da názik poema. Týyndy mahabbat pen úmittiń, úlken arman men batyl qadamnyń simvoly. «Tolqyn perisi» - Aleksandr Grinniń tanymal shyǵarmalarynyń biri. Tolqyn betimen júre alatyn ǵajaiyp qabiletke ie ádemi qyz Frezi Grant týraly romandy oqi otyryp, armanshyl Tomas Garveimen birge «Tolqyn perisimen» jáne «Súńgýirine» saiahat jasańyz.
Djonatan Svifttiń «Gýlliverdiń saiahaty» kitaby.
1726 jyly, «Robinzon Krýzodan» keiin arada bar-joǵy jeti jyl ótken kezde, abyroi-dańqy Defo shyǵarmasynan kem túspeitin osy «Gýlliverdiń saiahattary» jaryq kórgen edi. Munda áýelde otashy, keiinnen birtalai kemege kapitan bolǵan Gýlliverdiń dúnieniń túkpirindegi birneshe elge jasaǵan qyzyqty saiahaty baiandalady. Bul shyǵarma — bir jaǵynan áleýmettik-saiasi qarym-qatynastar jaiyndaǵy ótkir mazmundy roman-pamflet.
M. Tvenniń «Tom Soierdiń basynan keshkenderi» kitaby.
Bul klassikalyq týyndyda Tom Soierdiń basynan keshken qyzyqty oqiǵalary sýretteledi. Oqiǵa tili bai, túrli tartystarǵa toly. Keiipkerler jáne olardyń ómiri, dúnietanymy arqyly sol kezdegi, iaǵni HVSh ǵasyrdaǵy AQSh-taǵy shaǵyn qalashyq turǵyndarynyń kúndelikti jumys tirshiligi, qarapaiym adamdardyń, dini qyzmetkerlerdiń psihologiiasy, bolmysy, túsinigi sýretteledi.
V. A. Obrýchevtiń «Jumbaq jer» kitaby.
Arktikanyń aqshýlan muzdary arasynda beimálim araldar bolýy múmkin degen joramalǵa kóptegen zertteýshiler taiaý kúnderge deiin senip keldi. Belgili orys geology, akademik V. A. Obrýchev óz romanyna osy joramaldy negiz etip, «Sannikov jeri» dep atalatyn araldy izdep tabýǵa attanǵan ekspeditsiianyń basynan keshkenderin qyzyqtyra sýretteidi. Kitapta osynaý jumbaq jerdiń tabiǵaty, ony mekendeitin adamdardyń tirshilik tynysy aishyqty beinelengen. Kórkem qiial tanymdyq qasieti mol málimettermen sheber úilesim tapqan.
Erih Raspeniń «Miýnhgaýzenniń hikaialary» kitaby.
«Foliant» baspasynyń tapsyrysymen jaryq kóretin kitap – álem ádebietiniń altyn qoryna engen shyǵarmalardyń biri. Týyndyny qoldanýǵa tiimdi, barynsha yńǵaily, qazirgi zaman talabyna sai erekshe dizainda usyný úshin birneshe maman jumyldyryldy. HÚIII ǵasyrda ómir súrgen nemis jazýshysy Erih Raspe óziniń ǵajaiyp áńgimelerin Miýnhgaýzen degen ázilkesh adamnyń basynan keshken oqiǵalary túrinde jazyp shyqqan.
A. Lindgrenniń «Uzynshulyq Pippi» hikaialary.
Álemge áigili balalar jazýshysy Astrid Lindgrenniń atalmysh eńbegi Shvetsiiada «Balaqai jáne shatyrda turatyn Karlson» kitabynan áldeqaida tanymal ekenin bireý bilse, bireý bile bermes. Qalamgerdiń Karin atty qyzy aýyryp qalǵanda, ár kesh saiyn kóńilin aýlaý maqsatynda shyǵarǵan áńgimesi keiinnen qyzyqty hikaiatqa ainaldy. Aitqanǵa kónbeitin balanyń psihologiiasyn negizge ala otyryp jazylǵan shyǵarma búginge deiin álemniń 80-ge jýyq tiline aýdarylǵan. Qazaq tiline alǵash ret aǵylshyn tilinen aýdarylyp otyrǵan «Uzynshulyq Pippi» qazaq tilinde kitap oqityn oqyrman qaýymnyń da ádebiet pen kitapqa degen qurmetin eselendiredi dep úmittenemiz.
«Qazaq halyq ertegileri» jinaǵy.
Kerqula atty Kendebai, Taýsoǵar men Kóltaýysardy joldas etken Er Tóstik, altyn saqasyn izdegen bala, Ai astyndaǵy Aibarsha sulý men Kún astyndaǵy Kúnikei qyz – halyq ertegileriniń qaharmandary bar muratyna jetip, balanyń qiialyna qanat bitiredi. Erteginiń kez kelgen keiipkeri – aqyldy tasbaqa men qoian, qarǵa men kirpi, tipti kishkentai qumyrsqanyń ózi meiirimdilikke, izgilikke baýlidy.
Áliia Berkimbaeva jazǵan «Dáýit ataidyń ertegileri».
Dáýit ataidyń ertegilerindegi keiipkerlerdiń soǵystan keiingi qiyn-qystaý zamandaǵy aýyrtpalyqqa qaramastan, júrekterindegi rýh-jigerdi, adamgershilik pen meiirimdilik qasietterin joǵaltpai, naǵyz dos, qaiyrymdy adam bolyp qalýy júrekke jylý uialatady. Talai ýaqyt boiy nan kórmei, qaqaǵan qystyń aiazyna tótep bergen ul-qyzdar bizge qarapaiym zattardyń qadirin baǵalai bilýdi úiretedi. «Dáýit ataidyń ertegileri» - kishini de, úlkendi de baýrap alatyn siqyrly ǵajaiyp ertegilermen úilesim tapqan tereń, maǵynaly da mándi týyndy.
Týlin Kózikoǵlýdyń «Arman kerek adamǵa» eńbegi.
«Armansyz adam — qanatsyz quspen teń» demekshi, arman adamdy qanattandyrady, alǵa jeteleidi, yntalandyrady, kúsh syilaidy. Jolyńa sáýle shashyp, biik maqsattarǵa jeteleidi, ómirden ózińdi tabýǵa kómektesedi. Bizdiń keiipkerimiz Sinannyń da óz armany bolatyn. Ol bala kezinen sýretshi bolýdy armandaityn. Alaida qolyna qylqalamyn alyp, endi otyra bergende bir is daiyn turatyn. Sóitip, súiikti isine qansha kóńil bólgisi kelgenimen, ýaqyt toqtaýsyz óte berdi. Kúnderdiń kúninde gazettegi habarlandyrýdy kózi shalyp, júrek túbindegi armany qaita oianady.
Baianǵali Álimjanovtyń «Óleń-Álippe» jinaǵy.
«Óleń-Álippe» jinaǵyn da ata-analar men muǵalimder rizashylyqpen qabyldap, búldirshinderge túsinikti, jeńil ári qyzyqty, mazmundy dúnieler retinde joǵary baǵaǵa ie bolary anyq.
«Jaqynda baspadan Berdibek Soqpaqbaevtyń «Meniń atym Qoja», Nikolai Nosovtyń «Dymbilmestiń Aiǵa sapary», Fenimor Kýperdiń «Mogikannyń sońǵy tuiaǵy» shyǵarmalary jaryq kóredi. Ádebiettiń qyzmeti sanaly, ózindik dúnietanymy qalyptasqan urpaq tárbieleý bolsa, bul kitaptar elimizdiń rýhani salasyna qosar úlesimiz dep bilemiz», - de idi baspa ókili.
