Astana meditsina ýniversiteti balalar infektsiialyq aýrýlary kafedrasynyń dotsenti, PhD doktory, dáriger-infektsionist Baian Turdalina balalarda kezdesetin mýltijúieli qabyný sindromynyń naqty belgilerin aityp berdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymy osy jyldyń 11 naýryzynda aýyr jedel respiratorly sindrom qozdyrǵyshy týdyratyn (SARS-CoV-2) COVID-19 aýrýy boiynsha pandemiia jaǵdaiyn jariialaǵan bolatyn. Uiymnyń sońǵy derekterine súiensek, osy infektsiiamen kúreske, kem degende áli eki jyldai ýaqyt qajet bolýy múmkin degen boljamdar aitylyp jatyr. Jalpy, balalarda COVID-19 kóbinese jeńil formada ótedi. Alaida, cońǵy ýaqyttaǵy sheteldik mamandar paiymyna qaraǵanda, COVID-19 aýrýynyń órshý kezeńin basynan ótkergen elderde ýaqyt óte kele balalar arasynda kóbinese aýyr formada ótetin mýltijúieli qabyný sindromy kezdesip jatyr. Eń alǵashmundai málimet Birikken britan koroldiginiń esep berýinde jariialanǵan bolatyn. Sol ýaqyttan keiin dúniejúziniń basqa elderinde de balalar jaiynda málimetter paida bola bastady. Atalǵan jaǵdai balalardaǵy mýltijúieli qabyný sindromy (MIS-C) dep ataldy», - dedi ol.
Onyń aitýynsha, MIS-C jiiligi jaily aqparat ártúrli. Degenmen, bul balalardaǵy COVID-19-dyń sirek kezdesetin asqynýy bolyp sanalady. Statistikalyq málimetterde 21 jasqa tolmaǵan adamdarda SARS-CoV-2 zerthanalyq rastalǵan infektsiiasynyń boljamdy jiiligi 100 000-ǵa shaqqanda 322 jaǵdaidy, al MIS-C jiiligi 100 000-ǵa 2 jaǵdaidy quraidy.
«MIS-C juqtyrǵan kóptegen balada aýrý belgileri tolyq nemese tolyq emes Kavasaki aýrýynyń (KD) kriteriilerine sáikes keledi. Alaida, taralý ereksheligi klassikalyq Kavasaki aýrýynan ózgeshe. MIS-C jaǵdailarynyń kópshiligi buryn saý bolǵan balalarda jáne jasóspirimderde tirkelgen. MIS-C epidemiologiiasy balalardaǵy jedel COVID-19 epidemiologiiasynan da erekshelenedi. Sońǵysy ádette 1 jasqa deiingi balalarda jáne qosalqy aýrýlary bar balalarda óte aýyr ótedi», - dedi infektsionist-dáriger.
Baian Rysbekqyzynyń sózine qaraǵanda, mýltijúieli qabyný sindromymen túsken kóptegen aýrý balalarda SARS-CoV-2-ge polimerazdy tizbekti reaktsiia teris nátije kórsetip otyr. Biraq antidenelerge teksergende oń nátije kórsetedi. Bul fakt MIS-C jedel infektsiia ótkennen keiin paida bolatyn immýndyq disregýliatsiiamen bailanysty degen gipotezaǵa sáikes keledi.
«Mýltijúieli qabyný sindromy kezindegi negizgi jáne barlyq balalarda kezdesetin klinikalyq simptom - uzaqtyǵy ortasha alǵanda bes kúnge deiin sozylatyn turaqty qyzba. Sonymen qatar asqazan-ishek joldarynyń zaqymdaný belgileri (ishtiń aýyrýy, qusý, diareia), bórtpe, koniýnktivit, shyryshty qabyqtyń zaqymdanýy syndy simptomdar jii kezdesedi. Neirokognitivti belgiler (bas aýrýy, tejelý, shatasý), tynys alýdyń qiyndaý belgileri, tamaq aýrýy, mialgiia (bulshyqet aýrýy), aiaq-qoldardyń isinýi, limfadenopatiia (limfa túiinderiniń ulǵaiýy) syndy belgiler sirek bolsa da kezdesip jatady. Sondyqtan óz balalaryńyzda joǵaryda atalǵan belgilerdi baiqasańyzdar mindetti túrde kásibi mamandardyń kómegine júginýlerińizdi suraimyz. Der kezinde aýrýhanaǵa jatqyzý jáne meditsinalyq kómek mýltijúieli qabyný sindromynyń asqynýlaryn aldyn alyp, balalaryńyzdyń saý bolýyn qamtamasyz etedi», - dedi Baian Turdalina.
