Otbasy kúni merekesine orai Ruh.kz aqparattyq-tanymdyq portaly qoǵam qairatkeri, til janashyry, «Úsh bailyq» qoǵamdyq birlestiginiń basshysy Orazkúl Asanǵazymen «Baqytty otbasynyń formýlasy» atty tikelei efir ótkizdi, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
«Halqymyz «Otan – otbasynan bastalady» deidi. Iaǵni ár otbasy myqty bolǵanda, memleket te myqty bolady. Sondyqtan, kez kelgen memlekettiń negizgi maqsaty – otbasynyń shańǵyraǵyn biik, keregesin keń, tabaldyryǵyn berik jasaý. Barlyq jumystar, ekonomikalyq, saiasi, áleýmettik jaǵdai otbasynyń, árbir jeke azamattyń jaǵdaiyn jasaýǵa yńǵailanady. Sondyqtan otbasy – shaǵyn memleket. Memleket árbir otbasynan quralady. Onyń jaýapkershiligi otbasynyń árbir múshesine bailanysty. Sol otbasynyń beriktigine, onyń baqytty bolýyna, alǵa qoiǵan maqsattarynyń oryndalýyna bilik te, qoǵam da, árbir jeke adam da áreket jasaýy kerek», - dedi Orazgúl Asanǵazy «Baqytty otbasynyń formýlasy» atty onlain kezdesýde.
Sonymen birge, qoǵam qairatkeri ul men qyzdyń shańyraq kótergende ata-ana mindetin esten shyǵarmaý qajettigin atap ótti.
«Áke bolsyn, ana bolsyn, balasy shańyraq kótererde burynnan oilanǵan. Ol týraly «Kórip alǵan kóriktiden, kórmei alǵan tekti artyq» degen sóz bar. «Quda bolǵansha suras, quda bolǵan soń qudaidai syilas» degen. Qazirgi keibir keleńsiz jaǵdailar ata-ananyń osy jaýapkershilikti tómendetip alýynan bolyp otyr. Sondyqtan árbir ata-ana ul men qyzyn ósirip, onyń bolashaqtaǵy eń úlken jaýapkershiligi – ómirlik jar tańdaý, otbasy qurý ekenin túsindirýi kerek. Abai atamyz «Jasaýly dep, maldy dep baidan alma, Kedei qyzy arzan dep qumarlanba. Ary bar, aqyly bar, uiaty bar, Ata-ananyń qyzynan ǵapyl qalma» dep jazǵan. Iaǵni jar tańdaǵanda kórkine ǵana emes, tárbiesine mán berý kerek. Ata-ana da balalarymen ashyq syrlasyp, qandai qyz unaitynyn, qandai jigit unaitynyn, qandai qasiet bolýy kerektigin kúndelikti áńgime retinde aityp otyrý kerek. Balalar oqyp júrip ózderi tanyssa da, kimniń balasy ekenin surastyrýǵa bolady», - deidi spiker.
Onyń aitýynsha, otbasynyń jaýapkershiligi ámanda er azamatta bolǵan.
«Qazaqta kiiz úidiń shańyraǵyn er azamat kóteretin bolǵan. Er azamat baqanmen shańyraqty kóterip turady, sosyn oǵan basqalar ýyq shanshidy. Sondyqtan, árbir er azamat otbasyn qurarda óz moinynda qandai jaýapkershilik baryn bilýi kerek. Ol birinshiden, er azamat retinde sonyń asyraýshysy, qamqory, qorǵany. Óz nápsisin toiymsyzdyqtan, óz úiin – bótennen, elin – jaýdan qorǵaýy kerek. Ol úshin ot-qairatty, bilimdi, aqyldy jigitterdi tárbieleýimiz kerek. Al qyzdardyń 6-7 jasynda qulaǵyn tesip, jasaýyn jinap bastaǵanda tárbie de berý kerek. Muhtar Áýezov «El bolam deseń, besigińdi túze» deidi. Áiel oqymaǵan bolsa, jaqsy bala tárbielei almaidy. Sondyqtan áieldi aqyldy, minezdi, bilimdi etý kerek deidi. Al endi qyzdar adam janyn túsinetin ilimderdi oqýy kerek. Imandylyqty, jurtpen til tabysýdy, ata-enesi syilaý, er-azamatty syilaý, bala kútýdi úiretý kerek. Mekteptiń joǵarǵy synybynda, kolledjerde, JOO-da oqityn qyzdardan bolashaq analardy tárbieleýimiz kerek», - dedi Orazgúl Asanǵazy.
Sonymen birge, qoǵam qairatkeri otbasyndaǵy keleńsizdikterdi sheshý joldaryn aitty.
«Kúieýi nemese ata-enesi daýys kótergen jaǵdaida kelin bala úndemei qalyp, keiin ǵana óz máselesin aitsa, ol jerde esh urys bolmaidy. Ene de óziniń kelin bolyp túsken kezin esine alyp, kelindi qushaqtap, mańdaiynan súiip, sharýaǵa ózi úiretse, urysyp emes, kelindi ainalyp-tolǵanyp, baýyryna basyp, balam dep tursa, kelin men ene arasynda urys bolmaidy. Biz qyzdarymyzdy kelin bolýǵa, áiel bolýǵa, jar bolýǵa 6-7 jasynan bastap oqytýymyz kerek. Mysaly qazir seminarlar ótkizip, el aralap júrmiz. Mundai áńgimeni bizdiń aýzymyzdan birinshi ret estip turatyn balalar bar. Olardyń ata-anasyn da kinálai almaimyz. Kezinde olarǵa eshkim aitqan joq. Mektepterde psihologtar bolǵan joq. Men depýtat bolǵanda osy máseleni kóterip, mektepterde birdi-ekili psihologtar paida bolǵan edi. Biraq bul áli de az. Basqa elderde neshe balaǵa neshe psiholog bolýy qajet bolsa, bizdiń elde de solai bolýy tiis», - dedi ol.
Sóz sońynda Orazgúl Asanǵazy karantin kezinde toi jasaý jóninde pikir bildirdi.
«Orynsyz beker mal shashpaq dep Abai atamyz aitqandai, osy indet kelmei turyp ta, ult ziialylary toilarymyzdyń shyǵyndy bolyp ketkenin kóp kótergen bolatyn. Ártis shaqyrý, qymbat tort jasaý, tipti óz aǵaiyny aitatyn áńgimege de teatr akterlerin ákelip oinatatyn boldyq. Toiǵa shaqyrylatyn adamdar sany da kóbeidi. Shýyldaq dep bolar-bolmas, úige aparǵanda bir adam paidalanbaityn zattar taratylatyn boldy. Bul nársede azamattar kelisip, keńesetin nárse kóp. Kóp adam shaqyrmai-aq, toi degen – naǵyz aǵaiyn men týystyń qyzyǵy. Sondai ýaqyt jetti ǵoi dep oilaimyn. Karantin kezinde ruqsat etilgen mólsherdegi adam sanymen shaǵyn toi jasap úirensek, sol ádetke ainalyp ketetindei kórinedi maǵan. Munyń barlyǵyn shekteý kerek dep oilaimyn», - dedi Orazgúl Asanǵazy.
