Qýanyshy men shattyqqa toly otbasy, kúlimdegen bala kúlkisi, airandai uiyǵan shańyraq. Aidana (esimi ózgertilgen) dál osylai shattyq pen baqytqa toly otbasynyń qamqorshy anasy bolyp ómir keship júredi. Jeke kásippen ainalysyp otbasynyń bar qajettiligin óteidi. Joldasy tártip saqshysy bolyp qyzmet jasaidy.
Kúnderdiń bir kúni Aidana namaz oqýǵa niettenip, qaiyn aǵasyna baryp, namaz oqýdy úirenedi. Alaida ýaqyt óte joldasy ishkilikke salynyp, qydyrysy kóbeiip otbasynyń berekesi ketedi. Bul jaǵdaidan ábden mezi bolǵan Aidana namaz oqityn adamǵa ishýge, jaman ádetter jasaýǵa bolmaityndyǵyn bilip, qaiyn aǵasyna baryp kómek suraidy. Qaiyn aǵasy inisine eki apta ýaqyt ishinde namaz oqytyp, túzý jolǵa bastap jiberedi. Aidana joldasynyń jaman ádetterden tyiylǵanyna qatty qýanady. Joldasy ýaqyt óte biraz saýattanyp Aidanaǵa hidjab kiiý kerektigin aitqan. Aidana bir jylǵa jýyq qarsylyq tanytqanymen, keiin usynysyn qabyldap, hidjab kigen.
Ekeýi de alǵash dinge bet burǵanda bes ýaqyt namaz oqyp, oraza ustaýmen ǵana shektelgen. Ýaqyt óte kele joldasy dindar jamaǵattarmen aralasa bastaǵan. Jamaǵatpen birge quran oqyp, ýaǵyzdar aityp jinalatyn. Ol ýaqytta Qazaqstandyq kitaptar az bolǵandyqtan arab jáne daǵystandyq kitaptardy oqyǵan. Qazirgi ýaqytta QR tyiym salynǵan «Úsh negiz» ben «Tórt qaǵida» kitaptaryn da oqyǵan.
Joldasy túrli jamaǵatpen aralasyp, shetten jinaǵan ilimimen ózin saýatty adamdardyń qataryna jatqyzyp, 2004 – 2005 jyldary «djihadqa» shyǵý kerektigi týraly óz oiyn aityp qalatyn. Biraq Aidana qarsylyq tanytqan. Keiin bul taqyryp týraly múlde aitylmai ketken. 2012 jyldan bastap joldasy túngi 4-5 shamasynda úige oralatyn bolǵan. Sebebin suraǵanda «brattarmen», «amirlarmen» kezdestinin alǵa tartýdy shyǵarǵan. Joldasy er adamdarmen júrgendikten Aidana da asa mán bermegen. 2013 jyly joldasy noýtbýk satyp alyp, tańnan kesh batqanǵa deiin áleýmettik jeliden bas kótermeýdi ádetke ainaldyrǵan. Ne qaraitynyn suraǵan Aidanaǵa asa mańyzdy nárse emes degen jaýappen ǵan shektelip, esh nárseni ashyp aitpaidy.Joldasy noýtbýktiń qyzyǵyna batyp jatqan ýaqytta Aidana jeke kásibin damytý úshin kúni-túni eńbek etetin.
2013 jyly Aidananyń kúieýi, qaiyn aǵasy men dosy ózderiniń qoldanystaǵy avtokólikterin satyp Qyrǵyz memleketi «Bishkek» qalasyna jol tarqan. Sol ketkennen birneshe ýaqyt habarsyz ketedi. Al Aidanaǵa tipti jaman oi da týyndamaǵan. Birneshe kún ótken soń joldasy Túrkiia memleketinen habarlasyp, Siriia óńirine barý kerektigin aityp, Aidanaǵa Qazaqstanda qalyp ekinshi ret turmysqa shyǵýyna ruqsat beremin dep, kútpegen jańalyq aitady. Arada eki apta ýaqyt ótken soń joldasy Aidanaǵa qaita qońyraý shalyp, «Siriiaǵa barlyǵy Halifat qurý úshin otbasymen, bala-shaǵasymen kelip jatyr, sondyqtan sen de kel»,-degen usynys tastaidy. Aidana áleýmettik jelilerden Siriia týraly beinerolikterdi, oiyn balasy men baqytty elde ómir súrip jatqan ártúrli shaqyrtýlardy kórip ózide eleńdep turǵan kez edi. Joldasynyń shaqyrtýyn qabyl alyp oilanbastan 6 balasymen Aidana da Siriia óńirine ketýge bel býady. Osy sátte Siriia óńirine barýǵa 2 balasy qarsylyq tanytyp barmai qalǵan. Aidan qalǵan 4 balasyn alyp soǵys bolyp jatqan aimaqqa attanyp ketedi. Soǵys aimaǵynda taǵy 1 balany dúniege ákeledi.
Ol jaqqa barǵanda beinerolikke túsken adamdardy betpe-bet kórgende aldanǵanyn endi ǵana túsinedi.Úi tegin, jaryq tegin, sý tegin. Barlyǵy da baldai ómirdi elestetip kelgen adamdardyń barlyǵy aldanǵanyn barǵanda ǵana bilgen.
On jastan on bes jasqa deiingi balalarǵa quran, aqida, arab tili, jáne jekpe-jek ónerin (boevoe iskýsstvo)bastan-aiaqqa deiin, qalai óltirý kerek, qalai atý kerek, qalai jarý kerektigin úiretedi. Aidan óziniń 10 jasar balasyn birneshe ailap kórmegen. Aidananyń 10 jastaǵy balasy barlyq qarý jaraqty qoldanýdy, túrleriniń barlyǵyn jaqsy meńgergen. Osyndai daiyndyqtan ótken bala 15 jasqa tolǵan soń basshylary qai jaqqa djihadqa shyǵý kerek dese, sol jaqqa barýǵa mindettisiń dep sanalaryna sińiredi.
Aidana Siriia óńirindegi beretin dini ilimder, ideologiialary myqty bolǵandyǵyn aitty. Ol jaqqa barǵandardyń kóbisi qurannan jalpy dinnen habary joq bolǵandyqan dáris bergenderdiń sózderine qarsylyq tanytpai, mynaý qurannan mynaý súnnetten alynǵan degen ustazdarynyń sózderine senýden basqa amaldary joq.
Keibir Qazaqstandyqtar Haliftyń (basshynyń) bergen tapsyrmasyn ǵana oryndap júrmiz, biz ony shyn mánisinde kim ekendigin kórgisi keletindigin aitqany jáne arabtardyń keibir úkimderine qarsylyq tanytqany úshin 3 áieldi, 4 balany barlyǵy 19 Qazaqstandyqty turyp jatqan úilerinde jaryp jibergen.
Sonymen qatar qarsylyq tanytpai óz erkimen kelgen asyraýshysyz qalǵan áielderde turmysqa shyǵý ózderiniń erkinde. Alaida bir áieldiń birneshe ret turmysqa shyǵýǵa turmystyq jaǵdai, bala –shaǵasyn asyraý qiyndyqtar májbúrleidi.
Al tutqyndaǵy áielderde ondai erik bolmaǵan. Olardy qalaǵan adamdarǵa satqan, bir-birine zat retinde syilyqqa bergen.
Aidana Siriia óńirinen qashyp shyǵý úshin bir balasy, kelini jáne nemeresi iaǵni, tórteýi josparlaǵan. Ol kezde balasy 18 jasta. Tipti balasy ol jerden ketetindigin aitqanda, áskerler «haýaridj» jáne «takvir» dep birneshe ret túrmege de qamaǵan. Beibit turǵyndarǵa soǵys aimaǵynan shyǵý úshin aqyly. Eresekterge adam basyna 7000, balalarǵa 3000-4000 dollar kóleminde aqsha suraidy. Ondai aqsha eshkimniń de qaltasynan tabylmaityny belgili.
Kúndiz túni aspanda áýe zymyrandary ushyp, barlyǵyn jaryp, joiyp jatqanyn kórgende Aidana tiri qalatynyna senimin joǵalta bastap edi.Ol jaqtaǵy beibit turǵyndardyń barlyǵy aman saý qalatyndyqtaryn bilmegendikten uiqyǵa keterde tilderin kálimaǵa keltiretin. Osyndai ala sapyrannyń bir kúni Aidana turyp jatqan úige bomba túsip, on adam qaitys bolyp, Aidananyń nemeresi, taǵy sanaýly adamdar ǵana tiri qalady. Osy jarylystan Aidana úiindi astynda qalyp qoly synyp, bas súiek-mi jaraqatyn alady.
Shariǵattyń tunyǵyn, ádildik pen rahat ómirdi kóksep barǵan mekeninde Aidananyń 5 balasyn, 1 nemeresin, joldasy men kúieý balasyn julyp alyp, o dúniege attandyrdy.
Iia, bundai zulmatty eshkimniń basyna bermesin. Bir ókinishtisi arabqa turmysqa shyqqan qazaq áielderi men jetim qalǵan balallardyń áli de sol jaqta qalǵany júregimdi syzdatady deidi Aidana.
Ainalaiyn qaragóz qazaǵym! Bóten elden baqyt izdep baryńnan aiyrylǵansha, beibit elińde, shattyqqa toly shańyraq astynda ómir kesh...
Jetpisbai Nazerke Jetpisbaiqyzy
Ońaltý ortalyǵynyń Áielder isi jónindegi teology
