Foto: QR Konstitýtsiialyq Sotynyń baspasóz qyzmeti
Konstitýtsiialyq Sot «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» Qazaqstan Respýblikasy Zańynyń 14-baby 1-1-tarmaǵy 3) tarmaqshasynyń Qazaqstan Respýblikasynyń Konstitýtsiiasyna sáikestigin tekserdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
QR Konstitýtsiialyq Sotyna azamat S.V. Naýmtsevtiń BAQ týraly zańnyń 14-baby 1-1-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasyn Qazaqstan Respýblikasy Konstitýtsiiasynyń 4-babynyń 2-tarmaǵyna jáne 18-babynyń 1-tarmaǵyna sáikes kelmeidi dep taný týraly ótinishi kelip túsken.
Oǵan sáikes buqaralyq aqparat quraldarynyń ónimderin daiyndaý, jariialaý, qaitalap kórsetý jáne taratý kezinde buqaralyq aqparat quraldaryna, eger beinelenetin adamdy paidalaný konstitýtsiialyq qurylysty qorǵaý, qoǵamdyq tártipti, adamnyń quqyqtary men bostandyqtaryn, halyqtyń densaýlyǵy men imandylyǵyn saqtaý maqsatynda júzege asyrylatyn bolsa, beinelenetin adamnyń kelisimi talap etilmeidi.
Ótinish avtorynyń pikirinshe, daýly norma onyń respýblikanyń búkil aýmaǵynda joǵary zańdy kúshi bar Konstitýtsiiada bekitilgen jeke ómirge, jeke jáne otbasylyq qupiiaǵa qol suǵylmaýshylyq quqyǵyn buzady.
Konstitýtsiialyq Sottyń sheshimi
Konstitýtsiialyq Sot «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» Qazaqstan Respýblikasy Zańynyń 14-baby 1-1-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasyn Konstitýtsiianyń 4-babynyń 2-tarmaǵyna jáne 18-babynyń 1-tarmaǵyna sáikes keledi dep qaýly etti.
Konstitýtsiialyq Sottyń ustanymdary
Qazaqstan Respýblikasynda azamattyń óziniń beinesin qorǵaý quqyǵy memlekettiń qorǵaýynda. Azamattyń beinesin qorǵaý tek konstitýtsiialyq normalarmen ǵana emes, azamattyq zańnamamen de retteledi. Qazaqstan Respýblikasy Azamattyq Kodeksiniń 145-babyna sáikes azamattyń beinesin jariialaý jáne odan keiin paidalaný aldynda onyń kelisimin alý talap etiledi. Sondai-aq «Derbes derekter jáne olardy qorǵaý týraly» Qazaqstan Respýblikasy Zańynyń 7 jáne 15-baptarynyń erejelerin eskerý qajet, olar derbes derekterdi paidalanýǵa olardyń menshik iesiniń kelisimi bolǵan kezde ǵana jol beriletinin belgileidi.
Konstitýtsiianyń 39-babynyń 1-tarmaǵyna sáikes adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtary konstitýtsiialyq qurylysty qorǵaý, qoǵamdyq tártipti, adamnyń quqyqtary men bostandyqtaryn, halyqtyń densaýlyǵy men imandylyǵyn qorǵaý maqsatynda qajet bolǵan shamada ǵana zańdarmen shektelýi múmkin.
Zańnyń beineni buqaralyq aqparat quraldarynda beinelenetin adamnyń kelisiminsiz jariialaý múmkindigi týraly erejesi osy adamnyń jeke ómirge qol suǵylmaý, óziniń jáne otbasynyń qupiiasy bolý quqyǵyn shekteidi. Biraq mundai shekteýge Konstitýtsiianyń 39-babynyń 1-tarmaǵynda kózdelgen sharttar saqtalǵan kezde jol beriledi. Konstitýtsiialyq Keńestiń osyǵan deiin aitqan ustanymyna sáikes konstitýtsiialyq qurylysty qorǵaý, qoǵamdyq tártipti, adamnyń quqyqtary men bostandyqtaryn, halyqtyń densaýlyǵy men imandylyǵyn saqtaý quqyqtar men bostandyqtardyń shektelýine, eger mundai shekteý zańdy túrde negizdelgen maqsattarǵa barabar bolsa jáne ádildik talaptaryna sai kelse, proportsional, mólsherles jáne konstitýtsiialyq mańyzy bar qundylyqtardy qorǵaý úshin demokratiialyq memlekette qajet bolyp tabylsa, sebep bola alady (2008 jylǵy 27 aqpandaǵy № 2 normativtik qaýlysy).
Qaralyp otyrǵan tarmaqshany Konstitýtsiianyń 39-baby 1-tarmaǵynyń sharttarymen salystyrý mynalardy kórsetedi – shekteý:
zańmen belgilenedi;
naqty jaǵdailarda memleket pen qoǵamnyń mańyzdy qajettilikterine sai keletindikten qajet dep qarastyrylýy múmkin. Bul qajettilikter adamnyń jeke ómirine aralaspaýdy, óziniń jáne otbasynyń qupiiasyn saqtaýdy bildiretin múddelerinen basym bolýy múmkin (mysaly, izdestirý is-sharalary, habarsyz ketkenderdi izdeý, quqyq buzýshylyqtan jábir kórgenderdi anyqtaý kezinde jáne basqalar). Jeke ómirge qol suǵylmaý quqyǵy (beineleý quqyǵyn qosa alǵanda) men adamnyń jeke ómirine aralasýǵa jariia qajettilikti salystyryp qaraý máseleleri quqyq qoldaný praktikasy protsesinde mundai aralasýǵa jol berýdi baǵalaý kezinde nazarǵa alynýǵa tiis;
