باق-تا ادامنىڭ بەينەسٸن ونىڭ كەلٸسٸمٸنسٸز پايدالانۋ زاڭبۇزۋشىلىق ەمەس - كونستيتۋتسييالىق سوت

فوتو: قر كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ

كونستيتۋتسييالىق سوت «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 14-بابى 1-1-تارماعى 3) تارماقشاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىنا سەيكەستٸگٸن تەكسەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.

قر كونستيتۋتسييالىق سوتىنا ازامات س.ۆ. ناۋمتسەۆتٸڭ باق تۋرالى زاڭنىڭ 14-بابى 1-1-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيياسىنىڭ 4-بابىنىڭ 2-تارماعىنا جەنە 18-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سەيكەس كەلمەيدٸ دەپ تانۋ تۋرالى ٶتٸنٸشٸ كەلٸپ تٷسكەن.

وعان سەيكەس بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶنٸمدەرٸن دايىنداۋ, جارييالاۋ, قايتالاپ كٶرسەتۋ جەنە تاراتۋ كەزٸندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا, ەگەر بەينەلەنەتٸن ادامدى پايدالانۋ كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىستى قورعاۋ, قوعامدىق تەرتٸپتٸ, ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن يماندىلىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا جٷزەگە اسىرىلاتىن بولسا, بەينەلەنەتٸن ادامنىڭ كەلٸسٸمٸ تالاپ ەتٸلمەيدٸ. 

ٶتٸنٸش اۆتورىنىڭ پٸكٸرٸنشە, داۋلى نورما ونىڭ رەسپۋبليكانىڭ بٷكٸل اۋماعىندا جوعارى زاڭدى كٷشٸ بار كونستيتۋتسييادا بەكٸتٸلگەن جەكە ٶمٸرگە, جەكە جەنە وتباسىلىق قۇپيياعا قول سۇعىلماۋشىلىق قۇقىعىن بۇزادى. 

كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ شەشٸمٸ

كونستيتۋتسييالىق سوت «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 14-بابى 1-1-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىن كونستيتۋتسييانىڭ 4-بابىنىڭ 2-تارماعىنا جەنە 18-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سەيكەس كەلەدٸ دەپ قاۋلى ەتتٸ.  

كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ ۇستانىمدارى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ازاماتتىڭ ٶزٸنٸڭ بەينەسٸن قورعاۋ قۇقىعى مەملەكەتتٸڭ قورعاۋىندا. ازاماتتىڭ بەينەسٸن قورعاۋ تەك كونستيتۋتسييالىق نورمالارمەن عانا ەمەس, ازاماتتىق زاڭنامامەن دە رەتتەلەدٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتىق كودەكسٸنٸڭ 145-بابىنا سەيكەس ازاماتتىڭ بەينەسٸن جارييالاۋ جەنە ودان كەيٸن پايدالانۋ الدىندا ونىڭ كەلٸسٸمٸن الۋ تالاپ ەتٸلەدٸ. سونداي-اق «دەربەس دەرەكتەر جەنە ولاردى قورعاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 7 جەنە 15-باپتارىنىڭ ەرەجەلەرٸن ەسكەرۋ قاجەت, ولار دەربەس دەرەكتەردٸ پايدالانۋعا ولاردىڭ مەنشٸك يەسٸنٸڭ كەلٸسٸمٸ بولعان كەزدە عانا جول بەرٸلەتٸنٸن بەلگٸلەيدٸ.

كونستيتۋتسييانىڭ 39-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سەيكەس ادامنىڭ جەنە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىستى قورعاۋ, قوعامدىق تەرتٸپتٸ, ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن يماندىلىعىن قورعاۋ ماقساتىندا قاجەت بولعان شامادا عانا زاڭدارمەن شەكتەلۋٸ مٷمكٸن.

زاڭنىڭ بەينەنٸ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا بەينەلەنەتٸن ادامنىڭ كەلٸسٸمٸنسٸز جارييالاۋ مٷمكٸندٸگٸ تۋرالى ەرەجەسٸ وسى ادامنىڭ جەكە ٶمٸرگە قول سۇعىلماۋ, ٶزٸنٸڭ جەنە وتباسىنىڭ قۇپيياسى بولۋ قۇقىعىن شەكتەيدٸ. بٸراق مۇنداي شەكتەۋگە كونستيتۋتسييانىڭ 39-بابىنىڭ 1-تارماعىندا كٶزدەلگەن شارتتار ساقتالعان كەزدە جول بەرٸلەدٸ. كونستيتۋتسييالىق كەڭەستٸڭ وسىعان دەيٸن ايتقان ۇستانىمىنا سەيكەس كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىستى قورعاۋ, قوعامدىق تەرتٸپتٸ, ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن يماندىلىعىن ساقتاۋ قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردىڭ شەكتەلۋٸنە, ەگەر مۇنداي شەكتەۋ زاڭدى تٷردە نەگٸزدەلگەن ماقساتتارعا بارابار بولسا جەنە ەدٸلدٸك تالاپتارىنا ساي كەلسە, پروپورتسيونال, مٶلشەرلەس جەنە كونستيتۋتسييالىق ماڭىزى بار قۇندىلىقتاردى قورعاۋ ٷشٸن دەموكراتييالىق مەملەكەتتە قاجەت بولىپ تابىلسا, سەبەپ بولا الادى (2008 جىلعى 27 اقپانداعى № 2 نورماتيۆتٸك قاۋلىسى).

قارالىپ وتىرعان تارماقشانى كونستيتۋتسييانىڭ 39-بابى 1-تارماعىنىڭ شارتتارىمەن سالىستىرۋ مىنالاردى كٶرسەتەدٸ – شەكتەۋ:

زاڭمەن بەلگٸلەنەدٸ;

ناقتى جاعدايلاردا مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ماڭىزدى قاجەتتٸلٸكتەرٸنە ساي كەلەتٸندٸكتەن قاجەت دەپ قاراستىرىلۋى مٷمكٸن. بۇل قاجەتتٸلٸكتەر ادامنىڭ جەكە ٶمٸرٸنە ارالاسپاۋدى, ٶزٸنٸڭ جەنە وتباسىنىڭ قۇپيياسىن ساقتاۋدى بٸلدٸرەتٸن مٷددەلەرٸنەن باسىم بولۋى مٷمكٸن (مىسالى, ٸزدەستٸرۋ ٸس-شارالارى, حابارسىز كەتكەندەردٸ ٸزدەۋ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتان جەبٸر كٶرگەندەردٸ انىقتاۋ كەزٸندە جەنە باسقالار). جەكە ٶمٸرگە قول سۇعىلماۋ قۇقىعى (بەينەلەۋ قۇقىعىن قوسا العاندا) مەن ادامنىڭ جەكە ٶمٸرٸنە ارالاسۋعا جارييا قاجەتتٸلٸكتٸ سالىستىرىپ قاراۋ مەسەلەلەرٸ قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسى پروتسەسٸندە مۇنداي ارالاسۋعا جول بەرۋدٸ باعالاۋ كەزٸندە نازارعا الىنۋعا تيٸس;