QR Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Baǵdat Mýsin uialy operatorlardyń bazalyq stantsiialary qalai ornatylyp jatqanyn aityp berdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy aiasynda úkimettik emes uiymdarmen dialog júrgizip kelemiz. Árine, egjei-tegjeili zertteýdi qajet etetin máseleler bar. Biz bul suraqtardy jazyp alyp, tolyq jaýap berýge tyrysamyz. Prezident tsifrlandyrýdy barlyq reformalardyń bazalyq elementi retinde damytýdy usynǵan edi, biz tsifrlandyrýdyń barlyq salalardy qoldaityn qural ekenin túsinemiz. Bul rette bizdiń ministrlik birneshe baǵytta jumys isteidi. Birinshiden, bazalyq infraqurylym jasaý, iaǵni, bizdiń mindetimiz – halyqty sapaly bailanys arnalarymen qamtamasyz etý. Pandemiia kezinde biz internettiń qanshalyqty qajet ekenin túsindik», - dedi ministr IH Azamattyq forýmda úkimettik emes uiymdarmen kezdesý barysynda.
Onyń aitýynsha, pandemiiaǵa deiin de 2018 jyldan bastap «Talshyqty-optikalyq bailanys jelisi aýylǵa» jobasy bastalǵan, onyń aiasynda talshyqty-optikalyq bailanys jelileri 1200-den astam eldimekenge jetkizilýi tiis. Sonymen birge, Elbasy 250 adam turatyn eldimekenderdiń de internetke qosylýyn tapsyrdy.
«Biz qazir barlyq jerde bazalyq stantsiialar ornatyp jatyrmyz. 3G, 4G mobildi internet arqyly bazalyq stantsiiany ornatý – bir másele bolsa, ekinshi másele – arnany qamtamasyz etetin transmissiiaǵa qosylý. Eger bazalyq stantsiia radiorelelik jabdyq arqyly qosylsa jáne ol qashyq ornalassa, oǵan aýa raiy áser etedi. Iaǵni, bazalyq stantsiia – barlyq aýrýdy emdep jazatyn panatseia emes. 250-den astam turǵyny bar barlyq derlik aýyldarda ornatylatyn 3G, 4G osy bazalyq stantsiianyń nege jalǵanýyna bailanysty bolady. Eger optikalyq arnaǵa qosylsa – sapasy tamasha bolady. Al radiorelelik jabdyq bolsa, árine, sapasy sál tómen bolady. Al spýtniktik arna arqyly qosylsańyz, sapasy odan da tómen bolady. Ázirge Qazaqstannyń barlyq 4 137 aýylyna optika jetkizýdiń múmkin emestigin túsinemiz. Biz onyń qansha turatynyn esepteimiz. Qosymsha biýdjetten eń kemi 300 mlrd teńge qajet bolady. Bul tek kúrdeli shyǵyndarǵa arnalǵan qarjy, odan bólek jyl saiyn investitsiialaýdy qajet etetin operatsiialyq shyǵyndar bar. Aýyldaǵy 250 turǵynnyń bárinde telefon bolyp, árqaisysy 1000 teńgeden tólese de, 250 myń teńge ǵana jinalady. Al bazalyq stantsiiany kútip ustaý men iri shyǵyndarǵa áldeqaida kóp qarjy kerek jáne munda investitsiialardy qaitarý boiynsha esh kórsetkish baiqalmaidy», - dep túsindirdi Baǵdat Mýsin.
Sonymen birge, ministr tutas eldi optikamen qamtý maqsaty qoiylmaǵanyn atap ótti.
«Sondyqtan operatorlar memleket osyndai mindet qoisa, investitsiialardy qaitarý nusqalaryn qarastyrý máselesin kóterdi. Birinshiden, biz radiojiilikter tólemine 90% jeńildik qarastyrdyq. Eger olar bul somany aýyldyq infraqurylymdy damytýǵa jumsaityn bolsa, tólemeýge ruqsat berdik. Iaǵni, ár aýylǵa sapaly bailanys birtindep jetýi úshin osy qadamdy tańdadyq. Basqa mindettemelerdi biz qatań qadaǵalaityn bolamyz. Eger olar oryndalmasa, salyqtar tolyǵymen esepteledi. Internet boiynsha bul mindetti osyndai jolmen sheshemiz. Sonymen qatar, tómen orbitalyq spýtniktermen de jumys júrgizýdemiz, olar birneshe Starlink operatorlaryn iske qosýǵa tyrysyp jatyr. Qazir olar synaqtan ótip jatyr. Bizdiń respýblikalyq ǵaryshtyq bailanys ortalyǵy da osyndai bailanys túriniń operatory bolýy úshin kelissózder júrgizemiz. Bizdiń aldymyzda búkil eldi optikamen qamtý maqsaty turǵan joq. 250 adam turatyn aýyldarda keiin 150 turǵyn qalady dep boljanýda. Bes jylda búkil aýyl kóship ketýi múmkin. Ýrbanizatsiia úrdisi júrip jatqany túsinikti. Sondyqtan biz Ulttyq ekonomika ministrliginiń josparyna sáikes jumys atqaryp kelemiz, ministrlik 3 myńnan astam eldimekenniń keleshegi bar dep aiqyndady, sol aýyldardy qajetti sapaly bailanyspen qamtamasyz etemiz, - dedi Baǵdat Mýsin.
