Azat Perýashev Qazaq Respýblikasy ataýyn qaita engizýdi usyndy. Bul jóninde «Aq jol» partiiasynyń tóraǵasy búgingi ótken Májilistiń plenarlyq otyrysynda Úkimet basshysynyń atyna depýtattyq saýal joldady.
Onda «1920 jyly tamyz aiynda Moskvada SovNarKom shekara máselesin jan alysyp talqylaǵanda, Álimhan Ermekov birneshe ret baiandama jasady. Osy jumysqa Ahmet Baitursyn, Álihan Bókeihan jáne basqa da qazaq delegatsiiasynyń 12 múshesi tikelei qatysty.
Sonda olar arnaiy ekspeditsiialarda jinastyrǵan ǵylymi derekterge súienip, qazaq jeriniń tutastyǵyn dáleldep shyqty. Nátijesinde, sol jyly Avtonomdy Keńestik Respýblika qurylyp, 1925-shi jyldan bastap oǵan halqymyzdyń tól «Qazaq» degen ataýy berildi», - delingen.
«Kelesi, 2020 jyly memlekettilik turǵysynan bolashaq Táýelsiz Qazaqstannyń irgetasyna ainalǵan, KSRO quramyndaǵy Qazaq Respýblikasynyń, naqtylap aitamyn – Qazaq Respýblikasynyń – qurylǵanyna 100 jyl tolady. Qazaqstan ataýymen qatar resmi túrde qoldanylýy úshin – Qazaq Respýblikasy ataýyn qaita engizý múmkindigin qarastyrýdy usynamyz», - dep málimdedi Perýashev.
Esterińizge sala keteiik, mundai bastamany 5 jyl buryn, «Máńgilik El» tujyrymdamasyn talqylaý barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ózi usynǵan bolatyn.
«Aq jol» fraktsiiasynyń jetekshisi: «Bizdiń oiymyzsha Elbasymyzdyń ustanymyn iske asyratyn kez keldi. Qarany – qara, aqty – aq, qazaqty – qazaq dep ataýymyz kerek.Tipti totalitarlyq sovet ókimeti moiyndaǵan Qazaq atyn Respýblikamyzǵa qaitarý – tek tarihi ádiletti qurmetteý ǵana emes, sonymen qatar, barsha kópultty otandastarymyzdyń birligi men yntymaǵyn odan ári nyǵaitýǵa serpin beretinine senimdimiz», - dep atap ótti óz sózinde. Depýtattyq saýaldyń tolyq mátini tómende keltirilgen.
Qazaqstan Respýblikasynyń
Premer-Ministri
B.Saǵyntaev myrzaǵa
Depýtattyq saýal
Qurmetti Baqytjan Ábdiruly!
Qazirgi Táýelsiz Qazaqstannyń tarihi tamyry tereńde jatqany barshamyzǵa málim. Búkil adamzattyń damýyna áser etken arǵy atalarymyzdyń jańashyldyǵyn jaqynda ǵana Elbasymyz «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda ashyp kórsetti.
«Máńgilik El» ideiasynyń arqasynda Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy joǵary deńgeide atalyp ótti.
Sonymen qatar, Elbasy Nursultan Nazarbaev «Alash» qozǵalysynyń 100 jyldyǵyna orai, onyń ustanymdary, ata-babalarymyzdyń azattyq alyp, derbes memleket qurý jolyndaǵy san ǵasyrlyq amanatymen ushtasyp jatqandyǵyn tujyrymdady.
1917 jyly «Alash» avtonomiiasyn quryp, «Alashorda» qairatkerleri Resei Quryltai jinalysymen, Ýaqytsha Sibir úkimetimen jáne Ýfa direktoriiasymen qarym-qatynas ornatyp, áskeri odaqtas boldy.
Biraq, bastalǵan azamat soǵysynda «Alashtyń» áskerleri men olardyń qubylmaly reseilik seriktesteri qaptaǵan bolshevikterdiń qatygez basqynshylyǵyna tótep bere almady.
Qazaqtyń ult qairatkerleri qurǵan Túrkistan avtonomiiasy da kúshpen taratyldy. Degenmen, olardyń barlyǵy qazaq eliniń taǵdyrynda jańa memlekettilikke umtylystyń úlgisi retinde iz qaldyrdy.
Sondai qiyn zamanda eldi apattan aman alyp shyǵý úshin «Alashorda» jetekshileri Sovet ókimetimen kelissózge baryp, KirRevKom quramyna enip, óz halqyna qyzmet etti, eń aldymen – Qazaq jeriniń territoriialyq tutastyǵy úshin kúresti. 1920 jyly tamyz aiynda Moskvada SovNarKom shekara máselesin jan alysyp talqylaǵanda, Álimhan Ermekov birneshe ret baiandama jasady. Osy jumysqa Ahmet Baitursyn, Álihan Bókeihan jáne basqa da qazaq delegatsiiasynyń 12 múshesi tikelei qatysty.
Sonda olar arnaiy ekspeditsiialarda jinastyrǵan ǵylymi derekterge súienip, qazaq jeriniń tutastyǵyn dáleldep shyqty.
Nátijesinde, sol jyly Avtonomdy Keńestik Respýblika qurylyp, 1925-shi jyldan bastap oǵan halqymyzdyń tól «Qazaq» degen ataýy berildi.
Kóp uzamai «Alash» arystary túgel qurbandyqqa ushyrasa da, olardyń ómiri men qaharmandyǵy zaia ketken joq, búgingi Táýelsiz Qazaqstan – sonyń aiqyn dáleli.
Qurmetti Baqytjan Ábdiruly,
Kelesi, 2020 jyly memlekettilik turǵysynan bolashaq Táýelsiz Qazaqstannyń irgetasyna ainalǵan, KSRO quramyndaǵy Qazaq Respýblikasynyń, naqtylap aitamyn – Qazaq Respýblikasynyń – qurylǵanyna 100 jyl tolady.
Bul rette, byltyr Ázerbaidjan Respýblikasy óziniń 100 jyldyǵyn atap ótse, al biyl tipti Resei prezidenti V.Pýtinniń resmi jarlyǵymen «Alashordanyń» qurdasy – Bashqurt Respýblikasy 100-jyldyǵyn toilaidy.
Osyny eskere otyryp, «Aq jol» demokratiialyq partiiasy:
- Birinshiden, Respýblikamyzdyń 100-jyldyǵyna memlekettik dárejede kóńil bólinip, laiyqty deńgeide ótkizýdy usynamyz.
Ol úshin ǵylymi konferentsiialar uiymdastyryp, sol sheshimniń qabyldaýyna sebepker bolǵan qairatkerlerdiń eńbekterin jariialap, olardyń esimderin kósheler men mekemelerge berip, poshta markilerin, estelik monetalar shyǵarýdy suraimyz;
- Ekinshiden, Qazaqstan ataýmen qatar resmi túrde qoldanylýy úshin – Qazaq Respýblikasy ataýyn qaita engizý múmkindigin qarastyrýdy usynamyz.
Negizinde, mundai bastamany 5 jyl buryn, «Máńgilik El» tujyrymdamasyn talqylaý barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ózi usynǵan bolatyn.
Bizdiń oiymyzsha Elbasymyzdyń ustanymyn iske asyratyn kez keldi.
Qarany – qara, aqty – aq, qazaqty – qazaq dep ataýymyz kerek.
Tipti totalitarlyq sovet ókimeti moiyndaǵan Qazaq atyn Respýblikamyzǵa qaitarý – tek tarihi ádiletti qurmetteý ǵana emes, sonymen qatar, barsha kópultty otandastarymyzdyń birligi men yntymaǵyn odan ári nyǵaitýǵa serpin beretinine senimdimiz.
Qurmetpen, Aq jol fraktsiiasynyń depýtattary
