Keler jyldan bastap zeinetkerlerdiń zeinetaqysy 9 paiyzǵa ósedi. 9 paiyz degeniń túk te kóp aqsha bolmasa da ony bizdiń úkimet qompaityp kórsetedi. “Zeinetaqylaryńdy ósirip, jalaqylaryńdy arttyryp jatyrmyz” degen qandai jaqsy. Júrekke jyly tiedi. Ári “Úkimettiń arqasynda” ómir súrip otyrǵandarǵa “aýyzdaryńdy jabyńdar” deýge de yńǵaily. Áitpese, biýdjettiń búiiri tesilip, setineýge shaq turǵanynan el-jurt habardar.
Ministrler kabineti qara qazannyń túbin jabýǵa belsendi túrde kirisip ketti. Taiaýda parlamentke kelip, esep berip ketken ishki ister ministri Q.Qasymov jolda júrý erejesin buzǵandarǵa salynatyn iri aiyppuldardy azaitpaitynyn aitty. Muny ministr “aiyppul óskennen keiin erejeni óreskel buzatyndar leginiń kemýimen” túsindirdi. Negizi aiyppul ataýly tártipti kúsheitý úshin, qaýipsizdikti arttyrý maqsatynda salynady. Al bizdikiler áý bastan biýdjettiń búiirin shyǵarý úshin osyndai berekesiz tirlikke barady. Mysaly, qazir ár úide bir-bir kólik bar. Sol bir kóliktiń “basynda” eki-úsh aiyppuldan jatyr. Biri “kameradan” kelse, ekinshisi jaryqty jaqpaǵany úshin, taǵy biri qaýipsizdik belbeýin taqpaǵany úshin. Áiteýir, tolyp jatqan aiyppul.
Bizdiń úige de sot oryndaýshysy jii habarlasady: “Pálen kúnge deiin tólemeseńizder, sotqa kelesizder” deidi. “Tóleimiz, tóleimiz” dep bárimiz jamyraimyz. Biraq áli kúnge deiin tólemegenimiz anyq. Nege bulai? Aiyppuldar aiaqasty qalaisha kóbeiip ketti? “Bul – biýdjettiń jyrtyǵyn jamap-jasqaý úshin qoldan jasalǵan áreket. Jýyrda kúre joldyń boiynda jaryǵym janbai qalǵany úshin 10 605 teńge aiyppul jazyp berdi. Jolǵa shyqqanymda bári durys bolǵan edi. Uzaq júrgendikten be, bilmeimin áiteýir kúiip ketipti. Ony men baiqamai qaldym. Biraq jol saqshysyna ony dáleldei almadym. Sóitip, aiaq astynan aiyppul arqalap shyǵa keldim”, – deidi júrgizýshi Márlen T. Odan ári ol: “Negizi buryndary mundai jaǵdaida aldymen eskertý jasaityn edi. Qazir jol saqshylary birden aiyppul salyp, qujat toltyrýǵa júgiredi. Bul da durys áreket emes”, – degen oiymen bólisti.
Biýdjettiń túbi tesik ekeni biliktiń árbir is-áreketinen anyq kórinedi. Biyl EKSPO qurylysyna aqsha jetpei alasurǵanda bizdiń zeinetaqymyzǵa jarmasty. “Otandyq investitsiia” degen jeleýmen biryńǵai zeinetaqy qorynan qomaqty qarajat EKSPO-nyń sáýletti de, záýlim ǵimarattaryna quiyldy. “Sizderdiń jiǵan-tergenderińizdi paidalanaiyq pa?” – dep suraǵan da joq. Tipti kópshiliktiń kóńili úshin “pálenshe tabys tabasyzdar” degendei de ishara jasaǵan joq. Aldy da saldy. Al órkenietti elderdiń biligi osyndai áreket jasasa, halqy dúr etip kóteriler edi. Talap-aryzyn aityp, beibit sherýge shyǵar edi. Al bizdiń qoǵamnyń ustanymy “ash qulaqtan, tynysh qulaq”. “Sen timeseń, men timen, badyraq kóz”.
70 myń teńge zeinetaqy alatyndarǵa endi 6300 teńge qosylady. Kún sanap ósip jatqan azyq-túlik pen kerek-jaraqtyń baǵasynyń janynda bul qaiyrshyǵa ustatqan tiynmen teń. Aiyppuldyń “tabystary” qaida ketip jatyr osy? Eger ony zeinetaqyny kóbeitýge jumsadyq dese, oilanar edik. Sonyń bári Qasymovtardyń “komandasyndaǵylardyń” ailyǵy men shailyǵyn ósirýge bólinbei me? Nege ashyǵyn aitpaidy? Ishki ister ministriniń ailyǵy, jyldyq tabysy qansha? Osyny jariia etse.
G.Qapan
"Jas Alash" gazeti
