ايىپپۇلدان اياق سٷرiنەدi

ايىپپۇلدان اياق سٷرiنەدi

كەلەر جىلدان باستاپ زەي­نەتكەرلەردiڭ زەينەتاقىسى 9 پايىزعا ٶسەدi. 9 پايىز دەگە­نiڭ تٷك تە كٶپ اقشا بولماسا دا ونى بiزدiڭ ٷكiمەت قومپايتىپ كٶرسەتەدi. “زەينەتاقىلارىڭدى ٶسiرiپ, جالاقىلارىڭدى ارت­تىرىپ جاتىرمىز” دەگەن قانداي جاقسى. جٷرەككە جىلى تيەدi. ەرi “ٷكiمەتتiڭ ارقاسىندا” ٶمiر سٷرiپ وتىرعاندارعا “اۋىزدارىڭدى جابىڭدار” دەۋگە دە ىڭعايلى. ەيتپەسە, بيۋدجەتتiڭ بٷيiرi تەسiلiپ, سەتiنەۋگە شاق تۇرعانىنان ەل-جۇرت حاباردار.    

مينيسترلەر كابينەتi قارا قازاننىڭ تٷبiن جابۋعا بەل­سەندi تٷردە كiرiسiپ كەتتi. تاياۋدا پارلامەنتكە كەلiپ, ەسەپ بەرiپ كەتكەن iشكi iستەر مي­نيسترi ق.قاسىموۆ جولدا جٷرۋ ەرەجەسiن بۇزعاندارعا سالىناتىن iرi ايىپپۇلداردى ازايتپايتىنىن ايتتى. مۇنى مينيستر “ايىپپۇل ٶسكەننەن كەيiن ەرەجەنi ٶرەسكەل بۇزاتىندار لەگiنiڭ كەمۋiمەن” تٷسiندiردi. نەگiزi ايىپپۇل اتاۋ­لى تەرتiپتi كٷشەيتۋ ٷشiن, قاۋiپسiزدiكتi ارتتىرۋ ماقساتىندا سالىنادى. ال بiزدiكiلەر ەۋ باستان بيۋدجەتتiڭ بٷيiرiن شىعارۋ ٷشiن وسىنداي بەرەكە­سiز تiرلiككە بارادى. مىسالى, قازiر ەر ٷيدە بiر-بiر كٶلiك بار. سول بiر كٶلiكتiڭ “باسىندا” ەكi-ٷش ايىپپۇلدان جاتىر. بiرi “كامەرادان” كەلسە, ەكiنشiسi جارىقتى جاقپاعانى ٷشiن, تاعى بiرi قاۋiپسiزدiك بەل­بەۋiن تاقپاعانى ٷشiن. ەيتەۋiر, تولىپ جاتقان ايىپپۇل.

بiزدiڭ ٷيگە دە سوت ورىنداۋ­شىسى جيi حابارلاسادى: “پەلەن كٷنگە دەيiن تٶلەمە­سەڭiزدەر, سوتقا كەلەسiزدەر” دەيدi. “تٶلەيمiز, تٶلەيمiز” دەپ بەرiمiز جامىرايمىز. بiراق ەلi كٷنگە دەيiن تٶلەمە­گەنiمiز انىق. نەگە بۇلاي? ايىپ­پۇلدار اياقاستى قالايشا كٶبەيiپ كەتتi? “بۇل – بيۋدجەت­تiڭ جىرتىعىن جاماپ-جاسقاۋ ٷشiن قولدان جاسالعان ەرەكەت. جۋىردا كٷرە جولدىڭ بويىندا جارىعىم جانباي قالعانى ٷشiن 10 605 تەڭگە ايىپپۇل جازىپ بەردi. جولعا شىققانىمدا بەرi دۇرىس بولعان ەدi. ۇزاق جٷرگەندiكتەن بە, بiل­مەيمiن ەيتەۋiر كٷيiپ كەتiپتi. ونى مەن بايقاماي قالدىم. بiراق جول ساقشىسىنا ونى دەلەلدەي المادىم. سٶيتiپ, اياق استىنان ايىپپۇل ارقالاپ شىعا كەل­دiم”, – دەيدi جٷرگiزۋ­شi مەر­لەن ت. ودان ەرi ول: “نەگiزi بۇرىندارى مۇنداي جاعدايدا الدىمەن ەسكەرتۋ جاسايتىن ەدi. قازiر جول ساقشىلارى بiردەن ايىپپۇل سالىپ, قۇجات تولتىرۋعا جٷگiرەدi. بۇل دا دۇرىس ەرەكەت ەمەس”, – دەگەن ويىمەن بٶلiستi.

بيۋدجەتتiڭ تٷبi تەسiك ەكەنi بيلiكتiڭ ەربiر iس-ەرەكەتiنەن انىق كٶرiنەدi. بيىل ەكسپو قۇرىلىسىنا اقشا جەتپەي الاسۇرعاندا بiزدiڭ زەينەتاقىمىزعا جارماستى. “وتاندىق ينۆەستيتسييا” دەگەن جەلەۋمەن بiرىڭعاي زەينەتاقى قورىنان قوماقتى قاراجات ەكسپو-نىڭ سەۋلەتتi دە, زەۋلiم عيماراتتارىنا قۇيىلدى. “سiزدەردiڭ جيعان-تەرگەندەرiڭiزدi پايدالانايىق پا?” – دەپ سۇراعان دا جوق. تiپتi كٶپشiلiكتiڭ كٶڭiلi ٷشiن “پەلەنشە تابىس تاباسىزدار” دەگەندەي دە يشارا جاساعان جوق. الدى دا سالدى. ال ٶركەنيەتتi ەلدەردiڭ بيلiگi وسىنداي ەرەكەت جاساسا, حال­قى دٷر ەتiپ كٶتەرiلەر ەدi. تالاپ-ارىزىن ايتىپ, بەيبiت شەرۋگە شىعار ەدi. ال بiزدiڭ قوعامنىڭ ۇستانىمى “اش قۇلاقتان, تىنىش قۇلاق”. “سەن تيمەسەڭ, مەن تيمەن, بادىراق كٶز”. 

70 مىڭ تەڭگە زەينەتاقى الاتىندارعا ەندi 6300 تەڭگە قوسىلادى. كٷن ساناپ ٶسiپ جات­قان ازىق-تٷلiك پەن كەرەك-جاراقتىڭ باعاسىنىڭ جانىندا بۇل قايىرشىعا ۇستاتقان تيىنمەن تەڭ. ايىپپۇلدىڭ “تابىستارى” قايدا كەتiپ جاتىر وسى? ەگەر ونى زەينەتاقىنى كٶبەيتۋگە جۇمسادىق دەسە, ويلانار ەدiك. سونىڭ بەرi قاسىموۆتاردىڭ “كومانداسىنداعىلاردىڭ” ايلىعى مەن شايلىعىن ٶسiرۋگە بٶلiنبەي مە? نەگە اشىعىن ايت­پايدى? Iشكi iستەر مينيسترiنiڭ ايلىعى, جىلدىق تابىسى قان­شا? وسىنى جارييا ەتسە.  

گ.قاپان

"جاس الاش" گازەتٸ