Qoǵam qairatkeri, QR Prezidenti janyndaǵy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi Aýyt Muqibek áriptesi Asylbek Qojahmetovtiń sheteldegi qandastarǵa kóptep grant bólý usynysyna qoldaý bildirdi. Spiker Qazaqtanǵa qandastar kóshiniń ekinshi tolqyny bastalýǵa jaqyn ekenin aitady, dep habarlaidy QazAqparat.
«Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń búgingi úshinshi otyrysyn qoǵam ómirine tyń burylys ákeletin tarihi oqiǵa dep aitýǵa bolady. Pandemiia búkil jer sharyndaǵy memleketterdiń bárin basqasha standarttarmen ómir súrýge májbúr etti. Sonyń ishinde Qazaqstan da bar. Osy pandemiia barysynda Prezident densaýlyq saqtaý, bilim, ǵylym, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy kemshilikterdiń bárin aityp ótti. Sondyqtan biz ózimizdi-ózimiz asyraý degen qaǵidatty birinshi orynǵa qoiýǵa tiispiz. Ol úshin ǵylym men bilim, densaýlyq saqtaý salasyn kemeldendirý kerek. Osyǵan bailanysty Ulttyq keńestiń músheleri búgin óz tarapynan óte qundy usynystardy ortaǵa saldy», - dedi óz pikirin bildirgen Aýyt Muqibek.
Ulttyq keńes múshesi búgingi otyrysta Raýan Kenjehanulynyń Qazaqstanǵa ulttyq mekteptiń úlgisin engizý, Asylbek Qojahmetovtiń shetelden kelgen qandastarǵa bilim salasyndaǵy granttardy arttyrý usynystaryn erekshe atap ótti. Spikerdiń aitýynsha, qandas jastarǵa bólinetin granttar sany buryn 2 paiyz mólsherinde bolsa, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen Úkimettiń búrynǵy qaýlysy ózgertilip, bul úles 4 paiyzǵa artqan. Iaǵni Qazaqstanda bólinetin memlekettik granttardyń 4 paiyzy shetelden kelgen ulty qazaq stýdentterge beriledi.
«Biraq, bul kvota da azdyq etedi. Sebebi, Qazaq kóshiniń ekinshi úlken tolqyny bastalaityn dep tur. Qazaqstanda olardy qujattandyratyn zańdyq negiz daiyn dep aitýǵa bolady. Áitse de tolyqtyrar tustar da barshylyq. Máselen qandastardy baspanamen, jermen qamtý jaǵy sekildi máselelerdi naqtylai túsý kerek», - deidi ol.
Aýyt Muqibek qazirgi mamandardyń esebine qaraǵanda shetelde 7-8 mln qazaq baryn aityp ótti.
«Onyń keminde 3-4 milliony balalar men jastar. Qazaqstanǵa kelgisi keletinder de sol jastar. Pandemiia, onyń syrtynda sheteldegi saiasi oqiǵalar – osy qazaqtarǵa Qazaqstannan basqa Otanynyń joq ekenin, Qazaqstannan basqa jerde qazaq bolyp ómir súrý múmkin emes ekenin ábden túsindirdi. Múmkindik bolsa, olardyń shetelde bir kún de turǵysy joq. Qazaqstanǵa qaitsek te jetsek degendi maqsat tutyp otyr. Buryn olar óz aiaǵymen kóship kelse, endi olardy memleketaralyq kelisimder jasap, kóshirip ákelýimiz kerek. Sebebi, Qazaqstandaǵy demografiialyq toqyraý soǵan májbúrlep otyr. Ol kún de alys emes. Erteń be, búrsigúni me – ol kóshtiń úlken tolqyny bastalady. Soǵan daiyn bolýymyz, eń aldymen, kelgen jastardy oqytyp, bilim berýimiz kerek. Sondyqtan meniń oiymsha, 4 paiyz grant azdyq etedi. Men ony keminde 10 paiyzǵa kóbeitýdi usynar edim. Olar Qazaqstanǵa qazir qajetti aýyl sharýashylyǵy salasyna kerek mamandyqtardy úirenýi tiis», - dedi Aýyt Muqibek.
