
QR Aýyl sharýashylyǵy ministrligi egis alqaptaryn aldaǵy saqtandyrýǵa qatysaty túsinik berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Qurǵaqshylyqpen qatar, tym kóp jaýyn-shashyn da ósimdik sharýashylyǵyna teris áser etýi múmkin. Artyq ylǵaldylyq astyqtyń sapasyna áser etedi. Jańbyr egin jinaýdy qiyndatyp, keptirýdiń shyǵyndaryn arttyrady. Ósimdik sharýashylyǵyndaǵy saqtandyrý ónimderi, mal sharýashylyǵyndaǵy ónimderge qaraǵanda, qyzmetiniń ereksheligine bailanysty shekteýli merzimderge ie. Naqty aitqanda, egis alqabyn topyraqtaǵy artyq ylǵaldan indekstik saqtandyrý 2021 jyldyń 15 tamyzynan 14 qazanyna deiingi saqtandyrý kezeńinde iske asyrylady. Biyl topyraqtaǵy ylǵaldyń artyq bolýynan saqtandyrý sharttaryn Qoldau.kz saityndaǵy Agroinsurance aqparattyq júiesi arqyly 14 shildege deiin jasaý qajet», - delingen ministrlik málimetinde.
Topyraqtaǵy artyq ylǵal indeksi boiynsha saqtandyrý sharttaryn jasasatyn fermerler memlekettik qoldaýǵa ie bolady. Bul – saqtandyrý syiaqylarynyń bir bóligin 50% mólsherinde sýbsidiialaý. Iaǵni, fermerler saqtandyrý shyǵynynyń jartysyn ǵana tóleidi.
Saqtandyrýǵa dándi (bidai, arpa, suly) jáne maily (kúnbaǵys, júgeri, raps, zyǵyr) daqyldar jatady. Ol úshin fermer jeke kabinetine kirip, óz alańdaryn kórsetip, saqtandyrý kompaniiasyn anyqtaýy tiis. Sonymen qatar, saqtandyrý syiaqysyn tólep, sýbsidiiaǵa ótinim berýi kerek.
Eger saqtandyrý jaǵdaiy týyndasa, paidalanýshynyń jeke kabinetine habarlama keledi. Al elektrondyq tsifrlyq qoltańbanyń kómegimen fermer tólem jasaý ótinishine qol qoiady. Munda ol tólenetin somany kóre alady. Osydan keiin onyń shotyna saqtandyrý tólemi aýdarylady.
Ótken jyldyń tájiribesi kórsetkendei, jazda qurǵaqshylyq bolǵanmen, kúzdegi egin jinaý naýqany kezindegi jaýyn-shashynnyń saldarynan topyraqtaǵy ylǵal artyp ketýi múmkin. Mysaly, ótken jyly ShQO Shemonaiha aýdanynda egis alqabyn saqtandyrǵan fermerlerdiń biri qurǵaqshylyq pen topyraqtaǵy artyq ylǵaldan saqtandyrý tólemderin aldy. Onyń eki sharty boiynsha saqtandyrý tólemi 9,7 mln teńgeni qurady.
Esterińizge sala keteiik, 30 mamyrǵa deiin 2021 jylǵa arnalǵan topyraq ylǵalynyń tapshylyǵynan saqtandyrý sharttary jasalǵan bolatyn. Jeti óńir men elordada 121,3 myń gektar jer saqtandyryldy. Búginde fermerler topyraq ylǵaly tapshylyǵynyń indekstik saqtandyrý sharttary boiynsha alǵashqy saqtandyrý tólemderin alyp jatyr.
Máselen, qurǵaqshylyqtan saqtandyrý jóninde jasalǵan 32 shart boiynsha tólemniń birinshi kezeńinde 39 myń gektar egis alqabyn saqtandyrǵan Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Qostanai, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystarynyń fermerleri saqtandyrý tólemderin alady. Saqtandyrý kompaniialary olarǵa 190,5 mln teńge tóleidi.
Osy sharttar boiynsha saqtandyrý syiaqysy 319 mln teńgeni qurady, onyń ishinde 159,5 mln teńgeni agrarshylar, al 159,5 mln teńgeni sýbsidiia retinde agrosaqtandyrý salasyndaǵy operator - Aýyl sharýashylyǵyn qarjylai qoldaý qory tóledi.