Foto: Ashyq derekkózden
«Aýyl» partiiasy» fraktsiiasynyń depýtaty Erbolat Saýryqov aýyl mektepterin sapaly intertentpen qamtamasyz etý máselesin kóterdi, dep habarlaidy Ult.kz.
Resmi derekterge súiensek, elimizdegi 5247 aýyl mektebiniń 5122-si internetke qosylǵan.
2022 jylǵy 24 qarashadaǵy №473 Bilim ministriniń buiryǵymen mektepter úshin internet jyldamdyǵyna qoiylatyn eń tómengi standarttar bekitilgen.
Alaida júrgizilgen taldaý kórsetkendei, bul salada áli de kúrdeli máseleler bar. Aimaqtardaǵy jaǵdaidy zerdeleý barysynda, atap aitqanda Aqtóbe oblysynda, aýyl mektepteriniń 78%-ynda internet jyldamdyǵy shartta kórsetilgen deńgeidiń 50%-ynan tómen ekeni anyqtaldy. Basqa óńirlerde de osyndai jaǵdai baiqalýda.
Bul týraly Erbolat Saýryqov Qazaqstan Respýblikasy Premer-Ministriniń orynbasary Ermek Kósherbaev pen Bas prokýror Berik Asylovqa joldaǵan saýalynda aitty.
«Starlink siiaqty balama spýtniktik internet tehnologiialaryn qoldaný da áli kútken nátijelerdi bermei otyr: bailanys jii úzilip, jyldamdyq turaqsyz, bul óz kezeginde onlain resýrstardy tolyq paidalaný múmkindigin shekteidi», ‒ degen depýtat internet qyzmetiniń sapasyn avtomattandyrylǵan túrde baqylaý júiesiniń joqtyǵyn da aityp ótti.
Onyń sózinshe qazirgi tájiribe quqyq buzýshylyqtardy ýaqytyly anyqtaýǵa jáne joiýǵa múmkindik bermeidi. Nátijesinde, mektepterdi resmi túrde internetke qosqanymen, oqýshylardyń onlain platformalarǵa naqty qoljetimdiligi qamtamasyz etilmegen.
«Aýyl mektepterinde sapaly internettiń bolmaýy qala jáne aýyl mektepteri arasyndaǵy bilim berý sapasy alshaqtyǵyn tereńdetýde. Búginde kóptegen oqý baǵdarlamalary men resýrstar onlain formatqa kóshken jaǵdaida, turaqty internettiń bolmaýy aýyl oqýshylarynyń zamanaýi bilim alý múmkindigin shekteidi. Bul jaǵdai Qazaqstan Respýblikasy Konstitýtsiiasynda bekitilgen bilim berý teńdigi men qoljetimdiligi qaǵidattaryna sáikes kelmeidi dep esepteimiz», ‒ deidi depýtat.
Sonymen qatar halyqaralyq tájiribe mektepterdi turaqty internetpen qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn aiqyn kórsetedi dep esepteidi Saýryqov.
«Mysaly, Finliandiia tájiribesi erekshe nazar aýdarýǵa turarlyq. 2010 jyly Finliandiia internetke qoljetimdilikti ár azamattyń bazalyq, negizgi quqyǵy retinde zańnamalyq deńgeide bekitken alǵashqy el boldy. Úkimet sheshimine sáikes, árbir azamat, turǵylyqty mekenine qaramastan, sekýndyna keminde 1 Mbit jyldamdyqtaǵy internetpen qamtamasyz etilýi tiis boldy. Keiin bul eń tómengi jyldamdyq birtindep arttyryldy. «Aqparattyq qoǵam baǵdarlamasy» sheńberinde barlyq mektepter joǵary jyldamdyqtaǵy keń jolaqty internetpen jáne qosymsha rezervtik arnalary bar jelilermen jabdyqtaldy. Sonymen qatar, internet sapasyn naqty ýaqyt rejiminde qadaǵalaityn mindetti baqylaý júiesi engizildi. Finliandiia úlgisi memlekettiń bailanys qyzmetteri sapasyna jaýapkershilikpen aralasýyn jáne ásirese aýyldyq, shalǵai aýdandarda infraqurylymdy turaqty jetildirýdi talap etetinin kórsetedi.
Estoniia da "Tiger Leap" jobasy aiasynda, Kanada "Connect to Innovate" federaldy baǵdarlamasy arqyly aýyl mektepterin talshyqty-optikalyq internetpen qamtýdy memlekettik basymdyq retinde júzege asyrýda», ‒ deidi depýtat.
Depýtat Saýryqov alty túrli usynys talap aitty:
Birinshi — elimizdiń barlyq aýyl mektepteriniń internet qosylý jaǵdaiyna táýelsiz tehnikalyq mamandardy tarta otyryp keshendi tekserý júrgizýdi; mektepterdi internetke qosý boiynsha barlyq is-áreketterdiń zańdylyǵyn, sapasyn jáne negizdiligin tekserýdi; jaýapty tulǵalardy jáne áreketsizdik faktilerin anyqtaýdy; kináli tulǵalardy jaýapkershilikke tartýdy qamtamasyz etýdi;
Ekinshi — bilim berý uiymdaryndaǵy internet jyldamdyǵy men sapasyn avtomattandyrylǵan monitoring júiesi arqyly turaqty baqylaýdy engizýdi;
Úshinshi — aýyl mektepteri úshin internet sapasynyń naqty minimaldy talaptaryn qaita qarap, tiisti quqyqtyq aktilerge ózgeristir engizip, qajet bolǵan jaǵdaida bilim týraly zańǵa engizip, olardy oryndamaǵan bailanys operatorlarynyń jaýapkershiligin zańnamalyq turǵyda bekitýdi;
Tórtinshi — bailanys jáne mobildi jeli bolmaǵan shalǵai aýyldyq eldi mekenderde joǵary jyldamdyqty spýtniktik internetke qosylýdy sýbsidiialaý mehanizmin engizý múmkindigin qarastyrýdy;
Besinshi — bilim berý uiymdaryna qyzmet kórsetetin bailanys operatorlarynyń jumysyna memlekettik baqylaýdy kúsheitýdi;
«Altynshy — memlekettik satyp alýlardaǵy bailanys qyzmeti kelisimsharttaryna internet sapasyna qatysty talaptardy naqtylap, oryndamaǵan jaǵdaida joǵary somadaǵy aiyppul salý tártibin engizýdi usynamyz», ‒ deidi Saýryqov.