Foto:world-nan.kz
8 qarasha kúni Májilis janyndaǵy Qoǵamdyq polatanyń otyrysynda depýtattar men memlekettik organdardyń ókilderi jergilikti ózin-ózi basqarý máselelerin jáne aýdandar men aýyldardan sailanǵan ákimderiniń jumys isteý tájiribesin talqylaǵan bolatyn. Ákimder men depýtattar múliktik salyqty kóbeitýdi usyndy.Aqmola oblysy Atbasar aýdany, Poltav aýyldyq okrýginiń ákimi Gúzál Baiturova 2018 jyldyń 1 qańtarynda «biýdjettiń 4 deńgeii týraly» qabyldanǵan zańǵa nazar aýdartty.
- «Biýdjettiń osy túrimen jumys isteý óte qiyn. Halyqtyń áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartý zańnamaǵa sáikes qiyndyq týdyrady. Óitkeni, aýyldyń óz qarajaty jetkiliksiz, aýdannyń qosymsha tranferleri halyqtyń qajettilikterin tolyqtai qamtamasyz ete almaidy. Mysalǵa aýyldyq joldarǵa qyzmet kórsetý men eldimekenderdi abattandyrýǵa aýdannyń biýdjetinen 500 myń teńge bólinedi, bul qarajat jetkiliksiz. Óitkeni, qyzmetterdiń baǵasy ósip jatyr. Jyldyń ár mezgilinde joldardyń qyzmeti úshin joǵaryda aitylǵan sýmma óte az. Al jaýyn-shashyn maýsymy kezinde tasqynnyń aldyn alý úshin qosymsha qarajat qajet. Al, bundai qarjy aýylsharýashylyǵy ákimdik apparaty tarapynan qarastyrylmaǵan», -degen aýyl ákimi mundai kezde aýylsharýalylyq ónimderin óndirýshi kásipkerlerdiń kómegine júginetinin aityp otyr.
Gúzál Baiturova aýyl ákimdigi kásipkerlerdiń kómegine túrli máselemen jii júginýlerine týra keletinin jetkizdi.
- «Ókinishtisi jobalardyń iske asýy úshin smetalyq qujattardy daiyndaý úshin de qarajat jetkiliksiz bolǵandyqtan kásipkerlerdiń kómegine júginýge májbúrmiz. Olar kómektesýge daiyn bolǵanymen oń sheshimdi kútý uzaq ýaqytty alady», -dedi ol.
Budan bólek ákim kóshedegi jabaiy itterdi zalalsyzdandyrý máselesin, qyzmettik kólik, keńse taýarlarymen qamtamasyz etý siiaqty birqatar máselelerdi kótere kele, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý úshin túsetin salyq mólsherin kóbeitý kerek dep eseptetitin aitty.
Jinalys spikeri aýyl ákiminiń baiandamasyn maquldady. Májilis depýtaty Anas Baqqojaev ta aýyldyq jerlerdegi problemanyń birden-bir sheshimi salynatyn salyqtyń mólsherinde dep esepteitinin ashyp aitty.
- «Men bul máselelerdiń saiasi jaǵyna toqtalmaimyn. Al, ekonomikalyq joldaryn sizderge túsindirip bereiin. Aýyl biýdjeti eshqashan jetpeidi. Qala men aýyldyń aiyrmashylyǵy - 20 ese! Aýylda anadan tartyp, mynadan qysqartý... Bul sheshim emes! Biz jańadan salyqty kóbeitýdiń joldaryn oilaýymyz kerek. Múliktik salyqty kóbeitýden nesine qorqamyz?! Qazir aýyldaǵy úige 350 teńge kóleminde salyq salynady. Jylyna bir ret 350 teńge tóleidi. Bir aýyldan jinalatyn múlik salyǵy ary ketkende 3 mln. teńge. Nege biz 10 ese kóbeitpeimiz? Sonda 3 million emes, 30 mln teńge jinalady. Sonda myna ákimderdiń máselesi sheshiledi», - dedi depýtat Anas Baqqojaev.
Qoǵamdyq palatanyń otyrysynda jaýaptylar birqatar málelege toqtalǵan bolsa da, aýyl ákimderine naqty sheshimder qarastyrylmady. Degenmen olardyń qyzmeti depýtattardyń kóńilinen shyqqan siiaqty. Jinalystyń vitse spikeri Daniia Mádiqyzy:
«Búgingi jinalysta eki jaqsy máseleleni kórsettik ony jaqsylap turyp talqyladyq. Ásirese Aqtóbe oblysynan kelgen, Aqmola oblysynan kelgen aýyl ákimderine raqmet! Búkil aýyl ákimderiniń atynan sizder sóiledińizder. Qazir Parlamentte búkil biýdjettik kodeks pen salyq kodeksi qaralyp jatyr. Aýyl ákimderine respekt», -dep sózin aiaqtady Qazaqstan Respýblikasy Parlamenti Májilisi tóraǵasynyń orynbasary Daniia Mádiqyzy.