Kókshetaý qalasynda múmkindigi shekteýli balalarǵa kómek kórsetý baǵytynda «Erekshe ómir» múgedek balalardyń aqparattyq-úilestirý resýrstyq ortalyǵy» qoǵamdyq qory jumys isteýde. Ony erekshe qajettilikteri bar balalardyń analary qosylyp ashqan. Solardyń biri – atalmysh qor tóraiymy Áliia Raqymbekova, dep habarlaildy QazAqparat tilshisi.
Búgin qoǵamǵa inkliýzivti mádenietti arttyryp, áleýmettenýge óz úlesterin qosa alatyndyqtaryn túsinetin ýaqyt jetti. Mamandardyń statistikalyq derekterine súiensek, sońǵy kezderi aýtizm dertine shaldyqqan balalardyń sany artyp kele jatqandyǵy baiqalady. Mundai balalarǵa birinshi kezekte, dári-dármek emes, pedagog-psiholog, logopedtiń kómegi qajet. Áliia Rakýmbekova óziniń perzenti osyndai dertke shaldyqqanyn eki jasynda baiqaǵan. Onyń ózge analarmen birlesip, «Erekshe ómir» múgedek balalardyń aqparattyq-úilestirý resýrstyq ortalyǵy» qoǵamdyq qoryn ashýǵa da osy túrtki bolǵan.
«Biz – ata-analar toby biraz ýaqyt bastamashylyq tanyttyq. 2018 jyly jeltoqsanda alǵashqy qor qurdyq jáne qor janynan áleýmettik beiimdeý ortalyǵyn ashtyq. Mundaǵy basty maqsatymyz – qoǵam men memlekettik organdardyń nazaryn balalardyń arasynda aýtizm dertiniń kóbeiip bara jatqanyna aýdarý. Der kezinde densaýlyǵynda kináraty bar balalarǵa diagnostika jasaý jáne ońaltý sharalaryn qolǵa alý arqyly múgedek balalar sanyn azaitý», – deidi qor basshysy.
Onyń aitýynsha, búgingi kúni ortalyqqa aiyna 20-25 bala keledi. Balalar pedagogikalyq korrektsiia boiynsha kómek alyp, turmystyq jáne áleýmettendirý daǵdylaryn úirenedi. Sonymen qatar, ortalyq densaýlyǵynda kináraty bar balalardyń ata-analaryna da psihologiialyq kómek usynady. Ortalyqta 6 pedagog-psiholog ár balamen jeke jumys isteýde. Munda sal aýrýyna shaldyqqandar úshin zamanaýi jabdyqtar, «Akrobat» transformeri, basqa da quraldar ornatylǵan. Izrail jáne Reseiden dáriger mamandar kelip, kómek kórsetip turady.
«Ortalyqtaǵy balalardyń 80 paiyzy qalada turady, qalǵan 20 paiyzy aýdandardan kelgender. Olardyń arasynda Zerendi aýdany men Stepnogorsk qalalarynan kelip oqityn balalar da bar», – deidi Á.Raqymbekova.
Qor basshysynyń aitýynsha, búgingi kúni problema da joq emes. Óz ǵimarattary bolmaǵandyqtan, ortalyq kottedj jaldap otyr.
«Ai saiyn ǵimaratty jalǵa alǵan úshin 400 myń teńge aqsha tóleimiz. Bul, árine, az aqsha emes. Arzandaý ǵimarat alsaq, oǵan balalar syimaidy. Talap boiynsha, ár pedagogtiń óz kabineti bolýy tiis. Sol sebepti, ata-analardyń balalary úshin joǵary aqy tóleýine týra keledi. Eger óz ǵimaratymyz bolsa, ortalyqqa kelý aqysy da tómen bolar edi», - dep málim etti Á.Raqymbekova.
Ol bul máselemen qala, oblys ákimine de júgingen eken. Ondaǵylar qoldan kelgenshe kómektesýge ýáde de bergen. Ázirge, bul másele oń sheshiletin emes.
Ótken jyly ortalyq «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorynyń 3 milion teńge grantyna ie bolǵan.
Aita keteiik, oblysta «aýtizm» diagnozy qoiylǵan balalarmen jumys isteitin ortalyqtyń jetispeýshiligi baiqalady. Degenmen, inkliýzivti kabinetterdiń jumysy jandanyp, ózine júktelgen fýnktsiiasyn oidaǵydai atqarýda. Búgingi tańda Aqmola oblysynyń mektepterinde damýynda ereksheligi bar 2 myńnan astam bala tálim-tárbie alýda. Negizgi jumys ony áleýmettendirýge baǵyttalǵan. Iaǵni, inkliýzivti orta qalyptastyrylýda. Oblystaǵy tórt júzden astam mektepte inkliýzivti synyptar ashyldy. Onyń beseýi Kókshetaýdaǵy №19 mektepte ashyldy. Onda birden besinshi synyptarda 89 bala bilim alýda. Bul mektepterde balalardyń alańsyz bilim alýyna barlyq jaǵdai jasalǵan. Nysandarda 736 pandýs ornatylǵan. Ótken jyly taǵy 16 mekemege quny bir million teńge qarjyǵa kóterilgishter men pandýstar ornatyldy. Biylǵy 2020 jyly 11 mekemege úsh millionnan astam qarjy qarastyrylyp otyr. Osydan-aq, búgingi kúni qoǵam arasynda inkliýzivti mádeniet qalyptasa bastaǵanyn baiqaýǵa bolady.
