Kinonyń ideologiialyq qarý ekenin eshkim de joqqa shyǵara qoimas. Basqalar muny baiaǵyda túsingen. Alysqa barmai-aq Resei kinogerleriniń sońǵy jyldardaǵy jasaǵan dúnielerine kóz júgirtip shyqsańyz jetedi.
«Admiraldan» bastap, «Esenin», «Vysotskii», «Ańyz №17» sekildi kinolary orys patriotizmi men orys rýhyn jańa biikke kótergeni sózsiz. Mundai týyndylar qazaqstandyq prokatta da óz kórermenderin taýyp, kino avtorlarynyń qaltasyna qanshama qarjy salyndy.Kórshi qyrǵyz aǵaiynnyń «Qurmanjan datqasy» da sol qatarda. Keshe ǵana ózbekter «Ulyqbegin» ekranda ulyqtap, álem kinogerlerin tań qaldyrdy. Já, ózgege tamsana bermei ózimizge kósheiik.
Qazaqstanda Reseidegidei kino rynogy úlken emes ekenin túsinemiz. Bizde kinonyń ózin-ózi aqtaýy óte qiyn másele. Al, patriotizm men rýh máselesin asqaqtatýǵa bolar edi ǵoi. Oǵan ne kedergi? Jasyratyny joq, qazaqtyń uly tulǵalaryn ekrandaýǵa rejisserlerimizdiń álde sheberligi, álde bilimi jetispeidi. Nemese ulttyq qundylyqtar men dástúrden maqurym. Mysal ma? Uzyn sonar tizim jasaýǵa bolady. Alyp Abaidy kinoda alasartyp tastadyq. Mahambetti mandytpadyq. Qajymuqandy ápendi jasadyq. Qoqanǵa shabýyl jasaǵan qyzyldardan aldy-artyna qaramai qashyp bara jatqan Mustafa Shoqaidy ekrannan kórgende eriksiz kirip ketetin tesik izdeisiz... Kúlásh pen Baýyrjanda, Qasymda azdaǵan sátti siýjetter bar. Biraq, bul filmderdiń jalpy deńgeii patriotizmniń, qazaqy rýhtyń aýylynan alys jatyr. Sebep bireý-aq. Rejisserler týyndylarynda boiamasyz ómirdi kórsetýge tyrysady. Kinoda ásireleý de úlken ról atqaratynyn eskere bermeidi. Basqasha aitqanda, keiipkeriń tóbe bolsa taý jasa! Taý bolsa asqar shyńǵa ainalsyn! Bizdikiler qolda bar ómirbaiannyń tóńireginde túiteńdep júrgenderi...
Osyndaida myna bir jaidyń esime túsip otyrǵany. Rejissýra degendi qaǵazda jazylǵandy qaz-qalpynda taspaǵa túsirý dep túsinetin bir rejisserimiz «Ol jumysyna atústi qarady» degen sóilemdi oqyp alyp uzaq oilanǵan ǵoi. Aqyry «atústi» degen sózge at ústinde otyrǵan adamnyń beinesin montajdap qoiypty...
Bizdiń kinoda da osyndai jaǵdai. Atústi... Atústi bolmasa ana zamannyń perishtedei pák Baianynyń kinosyn túsirýdi myna zamandaǵy «atyshýly» attasyna senip tapsyrar ma edik? Shúldirlep júrip áiteýir birdeńe túsirer...Biraq, onyń ulttyq boiaýy bar, tárbielik máni zor dúnie jasaitynyna óz basym senbeimin!
Arman Sqabylulynyń feisbýktaǵy jazbasynan
