Tanymal jas aqyn Asylbek Jańbyrbaidyń bir top jańa óleńin oqyrman nazaryna usynamyz.
***
Poeziia
Óleńim shyqty kóktemnen buryn,
Kóktemnen buryn búr atyp.
Kún kókten kúlip tókkenmen nuryn,
Júrekten týǵan jyr-aqyq.
Óleńim jetti jazdan da buryn,
Jazdan da buryn gúl ańqyp.
Bilgenmen qustar sazdy ən qadirin,
Jandy terbegen ún – artyq.
Óleńim keldi kúzden de buryn,
Kúzden de buryn kúrsinip.
Japyraqtar jylap úzgende ómirin,
Keýdeme qalǵan muń sińip.
Óleńim tústi qystan da buryn,
Qystan da buryn dúrligip.
Qar eken – borap ushqan dabylym,
Toqsan da toǵyz til bilip.
AQYNNYŃ ARZÝY
Sherim tarqaǵansha,
Bir ókpe tarqasynshy!
Jelim alqaǵansha,
Bir júrek alqasynshy!
Kógim ashylǵansha,
Bir bulaq ashylsynshy!
Shólim basylǵansha,
Bir daýyl basylsynshy!
Kórim qazylǵansha,
Bir qudyq qazylsynshy!
Belim jazylǵansha,
Bir óleń jazylsynshy!
AILY TÚISIK
Únsizdiktiń shyńǵyrysyn doǵardym,
Joq qaladan joq qaraǵan bolarmyn!..
Mendik áýen – Aidyń sazdy sáýlesi,
Beiýaq bilep japyraqqa qonar muń.
Jan dúniemdi qarańǵy eles sorǵylap,
Kókiregimnen bara jatyr jol qulap.
Saitan sińgen túkpirlerge súirelei,
Túnek nege juldyzdardy qor qylad?
Qudai jaqqa qanat qaqty qoljazbam,
Bireý bardai maǵan kózsiz kór qazǵan...
Kúldir-kúldir kisineskende jer men kók,
Móldir-móldir janarymda sóndi azban...
Ǵaiyptan da túlen túrtken bult shubap,
Tajal tónse tura almas ed jurt shydap.
Appaq shuǵyla shashady esim álemge,
Qyryq shiltenim tutatqanda qyryq shyraq.
Qańǵyr oiym qashyp shyqqan mola anaý,
Árýaqtarǵa múmkin be eken jolamaý?..
Qara kóńilim bul jalǵanǵa nur ańqyp,
On tórtinen Aidai tylsym tolar-aý!..
TÚN JAILATÝ
Júregim jolǵa saldy jyr-qyrshynyn,
Óleńniń uqqandaimyn bul tún syryn...
Jaryq pen qarańǵyny ajyrattym –
Sanama boilatqanda nur tylsymyn.
Aspanǵa qarai berdim toqtai qalyp,
Juldyzdar jypyrlaidy shoqtai janyp.
Bir shoq bar ózgegime qulap túsken,
Bir ókinish barady ishti ottai qaryp.
Jumbaǵyn taǵy jasyryp ornady-ai tún,
Kók júzi tandyrdaiyn bolǵany aiqyn.
Ystyqqa kúiip-pisip sheshem japqan –
Sap-sary nanǵa uqsaidy tolǵan Ai tym.
Ystyqqa kúiip-pisip ótti anashym,
Sýyqta jylytamyn dep kóp balasyn.
Tóbemde samaladai shyraq tutansa,
Səýlesi siqyr sazdan tókti arasyn.
Janymnyń shólin bastym saryn iship,
Jolyqtym eski əýenmen saǵynysyp.
Təńirdiń reýshen nury shúpildep tur –
Qabirdiń qulpytasymen de shaǵylysyp...
ABSÝRD
Bizdiń elde "birdeńeniń"
Jyry bitpei jatyr əli.
Keregim bar kimge meniń,
Bul jer ashtan qatyrady.
"Birdeńeniń" arqasynda
Dókeiler júr aqsha taýyp.
Umytar-aý qaltasyn da,
Basqa tónip jatsa qaýip...
Aǵam túgil, bir inim de
"Birdeńege" múshe boldy.
Ne jetsin-ai tiri kúnge,
Joqtaý da eske túse berdi.
Bizdiń elde "birdeńeniń"
Jyly bitpei jatyr əli.
Kúlge ainaldy gúl degenim,
Órtke oranyp japyraǵy...
Qurdas aqyn jeńip aldy
"Birdeńeden" birinshi oryn.
Dos sanady ol meni məńgi,
Býymenen búgin sonyń.
"Birdeńe" ǵyp kún kóremin,
Endi keler tosam aidy.
Óler bolsam túnde ólemin,
Kúndiz qolym bosamaidy...
ADASPAÝ ÚShIN ADASÝ
Bulǵaq ta bulǵaq, bulǵaq kún,
Joǵalǵan eski súrleýmen
Tonalǵan altyn ýaqytymdy zyrlattyń...
Sen saǵymdai buldyrsyń,
Men sertimde qalai turmaqpyn?
Sen saǵymdai buldyrsyń,
Dál qazir jarylatyn siiaqty –
Keýdeme syimai myń kúrsin...
Aqylymnan adasaiyn bir sátke,
Oilarym shyńǵyrsyn!
Aqylymnan adasaiyn bir sátke,
Esimdi jiyp sodan soń,
Óleń jazý úshin mursat ber!..
Mańdaiyma meniń qarashy,
Tamshylap turǵan joq pa burshaq ter?
Mańdaiyma meniń qarashy,
Barmaqtai baǵymdy kórersiń,
Ol da eńireidi-aý, shamasy.
...Ómirdiń ainasy hám oinasy –
Qairan júregimniń jarasy!..
QARALY SULÝ
Kúni boiy arylmai kúiki bastan,
Túni boiy maza joq, uiqy qashqan.
Dóńbekshidi jas arý tóseginde,
Dóńgelenip arbaidy siqyr-aspan.
Jypyrlaǵan juldyzdy sezbediń be-ei,
Qut urlaǵan qorqaýdyń kózderindei.
Búkil ǵalam apanǵa ainalǵandai,
Qypyldaǵan este me kezderiń kei?..
Sup-sýyq suq qadalyp turdy kókten,
Synaq boldy kútpegen bul bir óktem.
Jalǵyzdyqtyń qyz qaldy qushaǵynda,
Jetim qulyn – denesi dir-dir etken.
Qas qaiǵynyń qaptady tas túnegi,
Jylaidy uzaq, júregin jas tiledi.
Ulyp kelip qamaǵan sumdyq oilar -
Jan-jaǵynan talaǵan qasqyr edi!..
Asylbek JAŃBYRBAI 1985 jyldyń 17 qazanynda Mańǵystaý oblysy, Beineý kentinde týǵan. Óleńder toptamasy «Otanymyzdyń táýelsizdigine tartý» (2006j.), «Jastar jyrlaidy» (2013j.), «Mańǵystaý maqamdary» (2013j.) «Jyr marjany» (2015j.) jinaqtaryna engen. HIH «Shabyt» halyqaralyq shyǵarmashylyq jastar festivaliniń jeńimpazy (2016j.). «Jansýsar» (2008j.), «Aspan hattary» (2016j.) atty jyr kitaptarynyń avtory.
