Latyn álipbiine kóshý týraly másele táýelsizdik alǵan jyldardan bermen qarai kóterilip keledi. 2006 jyly Elbasy N.Nazarbaev Qazaqstan halyqtary Assambleiasynyń HII sessiiasynda: «Qazaq álipbiin latynǵa kóshirý jónindegi máselege qaita oralý kerek. Bir kezderi biz ony keiinge qaldyrǵan edik. Áitse de latyn qarpi kommýnikatsiialyq keńistikte basymdyqqa ie jáne kóptegen elder, sonyń ishinde postkeńestik elderdiń latyn qarpine kóshýi kezdeisoqtyq emes. Mamandar jarty jyldyń ishinde máseleni zerttep, naqty usynystarmen shyǵýy tiis. Álbette, biz bul jerde asyǵystyqqa boi aldyrmai, onyń artyqshylyqtary men kemshilikterin zerdelep alýymyz kerek», - degen edi. «Qazaqstan-2050» strategiiasynda latyn tiline 2025 jyly tolyq kóshetinimiz týraly kesimdi sóz aityldy.
Men ózim tarapymnan, ári el qaýipsizdigi jolynda júrgen áskeri azamat retinde basa aitarym, bul bolashaqqa batyl qadam jasap, elimizdi tórtkúl dúniege tanytyp kele jatqan Elbasynyń taǵy bir mańyzdy bastamalarynyń biri jáne der kezinde qozǵalǵan tilimizdiń bolashaǵy úshin jasalǵan ǵylymi mańyzdy shara dep bilemin. Táýelsiz eldiń negizgi belgileriniń biri retinde jazýdyń mańyzy óte zor. Sondyqtan da bolar Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «biz orys tiline qarsy emespiz, biz onyń qazaqtar arasyna qalai engizilgenine kelispeimiz» degen sózi kóńilge kóp oi salady.
Muny qazirgi kirill-qazaq álipbiine nemese orys tiline teris qaraý dep emes, qaita qazirgi álipbiimiz ben jazýymyzdaǵy halyqtyń óz erkimen qalap almaǵan, keshegi keýdemsoq júieniń óktem saiasatynyń ámirimen kúshpen tańylǵan keibir kirme áripterden arylyp, taza qazaq álipbiin jasaý baǵytyndaǵy igilikti qadam dep túsinemiz.
Qazirgi zaman - jazý zamany. Adam jazý arqyly bilim alady, jazý arqyly bir-birimen bailanys jasap, júrgen-turǵanyn, jasaǵan jumystaryn da jazyp otyrady, iaǵni hattama, túrli qatynas-is qaǵazdary, kompiýter, internet, agent arqyly habarlasýlar-bári de jazý arqyly júzege asady.
Jer betinde latyn álipbii barlyq salada qoldanylatyny baiqalady. Barlyq dári-dármek ataýlary, matematika, fizika, himiia formýlalary, kóptegen terminder, mamandyqtarǵa, onyń ishinde áskeri salaǵa qatysty ǵylymi ádebietter - barlyǵy da latyn álipbiimen bailanysty ekenin baiqaýǵa bolady.
Latyn álipbiindegi britandyq aǵylshyndar óz tilderiniń amerika, evropa qurlyqtarynda ár jerde ártúrli aitylyp ketpeýine, nemister men evreiler jer-jerden kelgen óz qandastarynyń tildi buzbai durys meńgerýine, frantsýzdar óz tiline aǵylshyn kirme sózderiniń kóp enip ketpeýine basqa elder de alańdaýshylyq bildirip, únemi nazarda ustap, tilin damytý sharalaryn júrgizip, tipti «til politsiiasyn» da osy iske qosyp otyr. Sondyqtan bizde tilimizge burynǵydan da jaýapkershilikpen qarap, Elbasy aitqandai, «qazaq qazaqpen qazaqsha sóileýi kerek». Til sóilegen ústine sóilei berseń ǵana shyńdalyp, ainaladaǵy basqalarǵa da áser ete túsedi.
Elbasy aitqandai, táýelsizdik - halqymyzdyń basyna qonǵan baǵy. Egemendiktiń arqasynda ǵasyrlarǵa júk bolar jumystar ár salada atqarylyp jatyr. Men ózim basqa salaǵa aýyspai-aq, elimizdiń ishki tynyshtyǵyn qamtamasyz etýshi Ulttyq ulan – kúsh-qýat qurylym jaily aitar bolsam, osynaý-aý azattyq shirek ǵasyrǵa sozylǵan jyldarynda ulandyqtar elimizdiń qorǵanysyn bekem qorǵar qurylymǵa ainaldy. Qazirgi tańda tehnikalyq bazasy, kadrlyq sapasy TMD elderindegi eń aldynǵy orynda. Munyń barlyǵy da Elbasynyń saiasatynyń arqasynda júzege asqan isterdiń bir tóbesi ǵana.
Al endi áskerimiz qazirgi tańda memlekettik tilde sóilep keledi. Bul qarqyn jyldan jylǵa artyp otyr. Latyn álipbiine kóshsek, ol óz áskerimizdiń boiyndaǵy ulttyq rýhty jani túsetini sózsiz.
General-maior Qairat AQTANOV,
Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq ulany
«Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń qolbasshysy,
Almaty qalasy
