ەسكەر بويىنداعى ۇلتتىق رۋحتى جاني تٷسپەك

ەسكەر بويىنداعى ۇلتتىق رۋحتى جاني تٷسپەك

لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ تۋرالى مەسەلە تەۋەلسٸزدٸك العان جىلداردان بەرمەن قاراي كٶتەرٸلٸپ كەلەدٸ. 2006 جىلى ەلباسى ن.نازارباەۆ قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسىنىڭ حٸٸ سەسسيياسىندا: «قازاق ەلٸپبيٸن لاتىنعا كٶشٸرۋ جٶنٸندەگٸ مەسەلەگە قايتا ورالۋ كەرەك. بٸر كەزدەرٸ بٸز ونى كەيٸنگە قالدىرعان ەدٸك. ەيتسە دە لاتىن قارپٸ كوممۋنيكاتسييالىق كەڭٸستٸكتە باسىمدىققا يە جەنە كٶپتەگەن ەلدەر, سونىڭ ٸشٸندە پوستكەڭەستٸك ەلدەردٸڭ لاتىن قارپٸنە كٶشۋٸ كەزدەيسوقتىق ەمەس. ماماندار جارتى جىلدىڭ ٸشٸندە مەسەلەنٸ زەرتتەپ, ناقتى ۇسىنىستارمەن شىعۋى تيٸس. ەلبەتتە, بٸز بۇل جەردە اسىعىستىققا بوي الدىرماي, ونىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشٸلٸكتەرٸن زەردەلەپ الۋىمىز كەرەك», - دەگەن ەدٸ. «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسىندا لاتىن تٸلٸنە 2025 جىلى تولىق كٶشەتٸنٸمٸز تۋرالى كەسٸمدٸ سٶز ايتىلدى.

مەن ٶزٸم تاراپىمنان, ەرٸ ەل قاۋٸپسٸزدٸگٸ جولىندا جٷرگەن ەسكەري ازامات رەتٸندە باسا ايتارىم, بۇل بولاشاققا باتىل قادام جاساپ, ەلٸمٸزدٸ تٶرتكٷل دٷنيەگە تانىتىپ كەلە جاتقان ەلباسىنىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى باستامالارىنىڭ بٸرٸ جەنە دەر كەزٸندە قوزعالعان تٸلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن جاسالعان عىلىمي ماڭىزدى شارا دەپ بٸلەمٸن. تەۋەلسٸز ەلدٸڭ نەگٸزگٸ بەلگٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە جازۋدىڭ ماڭىزى ٶتە زور. سوندىقتان دا بولار ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بٸز ورىس تٸلٸنە قارسى ەمەسپٸز, بٸز ونىڭ قازاقتار اراسىنا قالاي ەنگٸزٸلگەنٸنە كەلٸسپەيمٸز» دەگەن سٶزٸ كٶڭٸلگە كٶپ وي سالادى.

مۇنى قازٸرگٸ كيريلل-قازاق ەلٸپبيٸنە نەمەسە ورىس تٸلٸنە تەرٸس قاراۋ دەپ ەمەس, قايتا قازٸرگٸ ەلٸپبيٸمٸز بەن جازۋىمىزداعى حالىقتىڭ ٶز ەركٸمەن قالاپ الماعان, كەشەگٸ كەۋدەمسوق جٷيەنٸڭ ٶكتەم ساياساتىنىڭ ەمٸرٸمەن كٷشپەن تاڭىلعان كەيبٸر كٸرمە ەرٸپتەردەن ارىلىپ, تازا قازاق ەلٸپبيٸن جاساۋ باعىتىنداعى يگٸلٸكتٸ قادام دەپ تٷسٸنەمٸز.

قازٸرگٸ زامان - جازۋ زامانى. ادام جازۋ ارقىلى بٸلٸم الادى, جازۋ ارقىلى بٸر-بٸرٸمەن بايلانىس جاساپ, جٷرگەن-تۇرعانىن, جاساعان جۇمىستارىن دا جازىپ وتىرادى, ياعني حاتتاما, تٷرلٸ قاتىناس-ٸس قاعازدارى, كومپيۋتەر, ينتەرنەت, اگەنت ارقىلى حابارلاسۋلار-بەرٸ دە جازۋ ارقىلى جٷزەگە اسادى.

جەر بەتٸندە لاتىن ەلٸپبيٸ بارلىق سالادا قولدانىلاتىنى بايقالادى. بارلىق دەرٸ-دەرمەك اتاۋلارى, ماتەماتيكا, فيزيكا, حيمييا فورمۋلالارى, كٶپتەگەن تەرميندەر, ماماندىقتارعا, ونىڭ ٸشٸندە ەسكەري سالاعا قاتىستى عىلىمي ەدەبيەتتەر - بارلىعى دا لاتىن ەلٸپبيٸمەن بايلانىستى ەكەنٸن بايقاۋعا بولادى.

لاتىن ەلٸپبيٸندەگٸ بريتاندىق اعىلشىندار ٶز تٸلدەرٸنٸڭ امەريكا, ەۆروپا قۇرلىقتارىندا ەر جەردە ەرتٷرلٸ ايتىلىپ كەتپەۋٸنە, نەمٸستەر مەن ەۆرەيلەر جەر-جەردەن كەلگەن ٶز قانداستارىنىڭ تٸلدٸ بۇزباي دۇرىس مەڭگەرۋٸنە, فرانتسۋزدار ٶز تٸلٸنە اعىلشىن كٸرمە سٶزدەرٸنٸڭ كٶپ ەنٸپ كەتپەۋٸنە باسقا ەلدەر دە الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ, ٷنەمٸ نازاردا ۇستاپ, تٸلٸن دامىتۋ شارالارىن جٷرگٸزٸپ, تٸپتٸ «تٸل پوليتسيياسىن» دا وسى ٸسكە قوسىپ وتىر. سوندىقتان بٸزدە تٸلٸمٸزگە بۇرىنعىدان دا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراپ, ەلباسى ايتقانداي, «قازاق قازاقپەن قازاقشا سٶيلەۋٸ كەرەك». تٸل سٶيلەگەن ٷستٸنە سٶيلەي بەرسەڭ عانا شىڭدالىپ, اينالاداعى باسقالارعا دا ەسەر ەتە تٷسەدٸ.

ەلباسى ايتقانداي, تەۋەلسٸزدٸك - حالقىمىزدىڭ باسىنا قونعان باعى. ەگەمەندٸكتٸڭ ارقاسىندا عاسىرلارعا جٷك بولار جۇمىستار ەر سالادا اتقارىلىپ جاتىر. مەن ٶزٸم باسقا سالاعا اۋىسپاي-اق,  ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ تىنىشتىعىن قامتاماسىز ەتۋشٸ ۇلتتىق ۇلان – كٷش-قۋات قۇرىلىم جايلى ايتار بولسام, وسىناۋ-اۋ ازاتتىق شيرەك عاسىرعا سوزىلعان جىلدارىندا ۇلاندىقتار ەلٸمٸزدٸڭ قورعانىسىن بەكەم قورعار قۇرىلىمعا اينالدى. قازٸرگٸ تاڭدا تەحنيكالىق بازاسى, كادرلىق ساپاسى تمد ەلدەرٸندەگٸ ەڭ الدىنعى ورىندا. مۇنىڭ بارلىعى دا ەلباسىنىڭ ساياساتىنىڭ ارقاسىندا جٷزەگە اسقان ٸستەردٸڭ بٸر تٶبەسٸ عانا.

ال ەندٸ ەسكەرٸمٸز قازٸرگٸ تاڭدا مەملەكەتتٸك تٸلدە سٶيلەپ كەلەدٸ. بۇل قارقىن جىلدان جىلعا ارتىپ وتىر. لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشسەك, ول ٶز ەسكەرٸمٸزدٸڭ بويىنداعى ۇلتتىق رۋحتى جاني تٷسەتٸنٸ سٶزسٸز.

تەۋەلسٸز قازاق ەلٸنٸڭ ساردارى رەتٸندە ايتارىم, ەگەمەن ەلٸمٸزدە ٶسٸپ كەلە جاتقان ۇرپاقتارىمىز ٶز انا تٸلٸندە تازا سٶيلەپ, ەجەلدەن «ەر» دەگەن داڭقى شىققان, نامىسىن تاپتاتپاعان, تۋعان جەردٸڭ توپىراعىن سٷيگەندە بولماسا, ەشكٸمگە باسىن يمەگەن, ەشكٸمنٸڭ الدىندا تٸزەسٸن بٷكپەگەن اتا-بابالارىنىڭ تاريحىن, سالت-دەستٷرٸن بٸلٸپ ٶسسە, ٶزەلٸ مەن حالقىنىڭ تەك مالىن جەمەي, قامىن جەيتٸن, تۋعان جەرٸن, اۋلىن ايالاپ, ساقتاپ, قورعايتىن, رۋحاني شىڭدالعان, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ, جاھاندانۋ ٷردٸسٸنە جۇتىلىپ, ٶزٸن جوعالتىپ المايتىن حالىقتىڭ لايىقتى ازاماتى بولىپ شىعادى دەگەن سەنٸمدەمٸن.

گەنەرال-مايور قايرات اقتانوۆ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانى

«وڭتٷستٸك» ٶڭٸرلٸك قولباسشىلىعىنىڭ قولباسشىسى,

الماتى قالاسى