Asanáli Áshimov: "Saiasat - eń las nárse, sondyqtan men onymen ainalyspaimyn..."

Asanáli Áshimov: "Saiasat - eń las nárse, sondyqtan men onymen ainalyspaimyn..."

Kino jáne teatr akteri, Qazaqstannyń halyq ártisi, KSRO halyq ártisi, Memlekettik syilyqtyń laýreaty Asanáli Áshimovtyń oramdy oilary men parasatty paiymdary.

  • Akter óz róliniń avtory bolmai, keiipker jasaýy múmkin emes. Akterge taǵylar min de, aitylar syn da kóp, ónerpaz bolyp ǵumyr keshý - ońai emes.

  • Obraz - sen úshin ishten shyqqan jylan...

  • Báleniń bári qyzǵanyshtan týady, qandai qazaqqa da namys qymbat, namysyna tigen soń - ol da et pen júrektiń iesi.

  • Halyqtyń talǵamy, ýaqyttyń súzgisi shyn asyldy asyqpai tańdaidy eken.

  • Adam qai dáýirde de, qai jasynda da ózine tán eńbekpen ainalysyp, ómirin qyzyqty da maǵynaly etip ótkizýi kerek. Jastyqtyń óziniń bilmestigi, qateligi de bolady, ony qazir qarap otyryp kóresiń, kinoda da keibir sátterdi "bylai jasaý kerek edi" dep oilaisyń, ol kezde adamǵa sheberlik pen kóregendik jetise bermeidi ǵoi.

  • «Otyzyńda orda buzbasań, qyrqyńda qamal almaisyń» deidi ǵoi, osy kúngi jetistik pen jemistiń bári - meniń sol 30 ben 40-tyń arasynda istegen jumystarymnyń nátijesi. Odan beri de ózime laiyqty jumystardy atqaryp kelemin.

  • Cahnadan aitylǵan sózdiń jalań tekstin ǵana emes, astaryn uqtyrý, kórermenge aitylǵan sózdiń maǵynasyn jetkizý degenge kóńil bólýdemin. Dramatýrgiianyń mańyzy men qiynshylyǵy da osynda dep bilemin. Uly dramatýrgterdiń shyǵarmalarynyń uly bolýy da osy sózdiń astaryna bailanysty. Shekspir men Áýezov shyǵarmalarynyń ómiri nege uzaq, bul osydan, iaǵni ár zamanǵa aitary bolǵandyqtan.

  • Daǵdarys degen ne, ol joǵarydaǵy bolyp jatqan saiasi bylyq. Bizdiń qara halyq ómir boiy daǵdarysta dep aitar edim. Biraq solai eken dep namyssyz, ynjyq bolýǵa bolmaidy, aitatyn jerinde aiamai aitý kerek.

  • Zaman da ylǵi almaǵaiyp bolyp qubylyp turady ǵoi, qazir daǵdarys degen syltaýdy jamylyp alýshylar kóbeidi. Bir jumystaryńdy júrgizeiin deseń, «oibai-aý ne aityp otyrsyz, daǵdarys bolyp jatyr ǵoi» dep syltaýratady, sony aityp otyrǵan adamnyń óziniń daǵdarys týraly túsinigi shala.

  • Jaryssyz óner bolmaidy, Abai aitqandai, «bireýdi nege ozasyń dep kinálama, ózińdi óziń qamshyla», men nege bireýden kem qalýym kerek dep alǵa umtylyp, maqsat qoiý kerek qoi. «Óner jarysynda ádil bol» degendi este ustaý kerek, Muqaǵali kóńildiń bir kúiinde aityp qalǵan shyǵar, men Abaiǵa kóbirek senemin. Ónerdegi jarys bar, ol sotsialistik jarys nemese Motsart pen Saleridiń de jarysy emes.

  • Halyq unatqan obrazdarym arqyly baimyn, sebebi osy arqyly menimen dos bolǵan, maǵan materialdyq turǵydan kómek beretin adamdar kóp, osy jaǵynan baimyn dep aita alamyn.

  • Bailyq aqylǵa jinalady.

  • Meniń teoriiam boiynsha, jaqsy akterler uzaq ómir súredi, óitkeni olardyń óz ómirine qosa sahnadaǵy ekinshi ómiri bar. Róliń jaǵymdy bolsa da, jaǵymsyz bolsa da, obrazǵa kirip, ynty-shyntyńmen oinasań densaýlyǵyń úshin paidaly, ómir súrýge qushtarlyǵyń oianyp, shabyttanasyń. Akterlerge aitarym, ómirińdi uzartqyń kelse, berilgen róldi jaqsylap oina, jumysyńa árq yntamen, yjdaǵatpen qara.

  • Shyndyqpen ómir súrý degenińiz - óte qiyn. Anda-sanda shynǵa bergisiz ótirik aitpasań da bolmaidy. Al mynaý saiasatkerlerdiń jumystarynyń negizi ótirik, olar ótirikti shyndai qyp aitady. Jaraidy kelemin, baramyn, jasaimyz, qam jemeńiz dep shyǵaryp salady. Negizi kim ótirik aityp júr, shynyn aityp shyryldap júrgen kim, onyń bárin bilemiz ǵoi, bastysy halyq bilip otyr.

  • Saiasat degen aitsa aitqandai, eń turaqsyz, búgin bylai, erteń olai taiqyp turǵan eń las nárse ǵoi, sondyqtan men onymen ainalyspaimyn, ózimniń saiasatym ózime jetedi. Biraq men saiasatqa qatysty pikirlerimdi búgip qalmai ylǵi aityp júremin. Qol qoiatyn jerlerge qolymdy qoiyp beremin.

  • Jasym jetpiske jaqyndaǵanda maǵan taǵdyr Baǵdat siiaqty asyl jar jolyqtyrdy. Ómirimdi jalǵastyratyn perzent syilady. Osy jailar meni on jylǵy úzilisten keiin sahnaǵa qaita oraltty. «Ymyrttaǵy mahabbatta» jasy egde tartqanda jas qyzǵa ǵashyq bol­ǵan Mattias Klaýzen beinesinde men ózimdi-ózim oinadym desem de, artyqtyǵy joq.

el.kz