Qoja Ahmet Iasaýidiń ustazy Arystan babtyń kesenesi ońtústik ólkesinde ornalasqan. Kóne Otyrar jerindegi Arystan bab kesenesi HII ǵasyrdaǵy sáýlet óneriniń týyndysy. Kesene Arystan bab ómirden ótkennen soń, kóp ýaqyt ótpei turǵyzylǵan. Qurylysqa kólemi 18h9h3,5 jáne 19,5h15,5h4,5 sm keletin kúidirilgen qyshtar paidalanylǵan. Ýaqyt óte kele qurylys qulap, jermen-jeksen bolǵan. Keiinnen Ámir Temirdiń yqpalymen XIV-XV ǵǵ. Aralyǵynda Arystan bab qabiri ústine qaita turǵyzyldy. Qurylysqa kólemi 24h24h4,5 sm keletin kúidirilgen qysh paidalanylǵan. Qazirgi tańda kesene ishinde osy kezeńge tán, aǵashtan jasalǵan oiýly tireýler saqtalǵan. 2004 jyly Arystan bab kesenesiniń kórhanasynda júrgizilgen konservatsiialyq jumystar barysynda 35 sm tereńdikten H-HII ǵǵ. salynǵan kesene qaldyǵy anyqtalǵan bolatyn.
«Kazrestavratsiia» mamandarynyń 1978 jyly Arystan bab kesenesine júrgizgen ekspeditsiiasynan keiin beretin málimetterde 1909 jylǵy qaita qalpyna keltirý jumystarynan keiin bir kúmbezdi kesene janynan eki qabirhana qosyp salynǵandyǵy aitylady. Keibir derekterde HH asyrdaǵy jasalǵan qaita qalpyna keltirý jumystaryna deiin XVIII ǵasyrda da qaita qalpyna keltirý jumystary júrgizilgen dep kórsetiledi. Al 1971 jyly kesene apatty jaǵdaiyna bailanysty qaita turǵyzyldy. Keseneni apatty jaǵdaiǵa alyp kelgen, jer asty sýlarynyń óz mólsherinen áldeqaida biik bolýy jáne de alynǵan sý saraptamalarynyń qorytyndysy boiynsha jer asty sýy betonnyń tez tozýyna áser etetin agressivti qasietke ie.
Keseneni qaita qalpyna keltirý jumystary 1986-1989 jyldary da júrgizilgen. Araǵa jiyrma jyl salynyp, qazirgi «Qazqaitajańartý» kásipornynyń mamandarymen kesenege jeldetkish júiesi ornatyldy. Sodan keiin ǵana, grýnt sýlarynyń áserinen bolatyn kirpishterdiń qaraiý protsessi toqtady. Biz joǵaryda atap kórsetken jyldar tek aýqymdy qaita qalpyna keltirý jumystary júrgizilgen ýaqyt. Al arasynda aǵymdaǵy jóndeý jáne qalpyna keltirý jumystary atqarylyp otyrǵan.
Arystan bab kesenesine 2016-2017 jyldary tolyq qalpyna keltirý jumystary júrgizildi. Keseneniń meshit jaq bóliginiń shatyry qaita jańartylyp, shatyr astyna ylǵal men sýyqtan qorǵan retinde qamystan túptósem tóseldi. Jáne de grýnt sýlarynyń áserinen birshama kóterilgen eden astyndaǵy topyraq jarty metr shamasynda tazartylyp, arnaiy USB eden salyndy. Atalǵan eden ylǵal men sýdy jáne sýyqty ustap turatyn qasietke ie. Bul jumystardan bólek, esikter pen terezeler almastyryldy. Eden ornatý jumystarynan keiin, edenkemer ornatylyp, jańadan japsyrma kilem tóseldi. Aǵymdaǵy jylǵa josparlanǵan qaita qalpyna keltirý jumystary qarasha aiynda tolyǵymen aiaqtaldy. Kelesi jyly da Arystan bab kesenesine qatysty jumystar josparlanǵan.
