Aral aýdanynda qýańshylyqqa bailanysty tótenshe jaǵdai jariialandy

Aral aýdanynda qýańshylyqqa bailanysty tótenshe jaǵdai jariialandy


Qyzylorda oblysy Aral aýdanynda biylǵy qýańshylyq jaǵdaiyn bailanysty tótenshe jaǵdai jariialandy, dep habarlaidy "Ult aqparat".

Oblys ákimi Gúlshara Ábdiqalyqovanyń tóraǵalyǵymen ótken tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý jáne olardy joiý jónindegi oblystyq komissiianyń kezekten tys otyrysynda atalǵan másele jan-jaqty tarazylandy. 

«Biyl Aral aýdanynda qurǵaqshylyq jaǵdaiy kórinis berdi. Saldarynan 559 mal basynyń shyǵynǵa ushyrady. Qyzylorda jáne Mańǵystaý oblysyndaǵy qýańshylyq jaǵdaiǵa bailanysty Prezident Qasym-Jomart Toqaev qajetti sharalardy qabyldaý jóninde Úkimetke tapsyrma bergeni belgili. Alǵashqy kezekte mal basyn aman alyp qalý úshin sý uńǵymasyn qazý, jaiylymdyq jáne shabyndyq jerlerdi sýlandyrý maqsatynda kanaldar tazalanyp, sý tospalary salynýy kerek. Bul jobalar tolyq júzege asýy úshin Syrdariia ózeniniń Burmaulaq arnasyn bógep, Aspai sýaǵytqysyn iske qosý arqyly, Aqshataý-Qambash kólder júiesin sýlandyrý jumystary júrgizýge bolady. Joǵaryda atalǵan jumystardyń iri kólemdegi qarjyny qajet etýine bailanysty respýblika biýdjetinen qarjy bólý jóninde Úkimetke hat joldandy», - dedi oblys ákimi.

Eske salaiyq, búginde qýańshylyq jaǵdaidaǵy aýyldyq okrýgter «qyzyl», «sary» jáne «jasyl» bolyp 3 aimaqqa bólinip, tizbesi ázirlengen. Onyń ishinde qyzylǵa 13, saryǵa 6, jasylǵa 4 aýyldyq okrýg engizilgen. 

Aýdan boiynsha 205 822 bas malǵa qajetti azyq kólemi 184 640 tonnany qurasa, búgingi kúnge aýdanǵa alǵashqy bóligi jetkizilýde. Budan bólek aýdan boiynsha erikti jastardan 14 jasaq qurylyp, olar shóp orý naýqanyna óz úlesin qosýda. Atalǵan jasaqtar qazirgi tańda Qazaly aýdanynyń Qarasheńgel, Kólaryq okrýgi, Qarmaqshy aýdanynyń Jańajol aýyly jáne Syrdariia aýdany N. Iliiasov jáne Shirkeili aýyldarynyń shabyndyq jerlerinde mal azyǵyn daiyndaýda. Sondai-aq, aýdan delegatsiiasy kórshiles Aqtóbe oblysynyń Yrǵyz aýdanynda jergilikti sharýashylyqtarmen kezdesip, shópti qoljetimdi baǵada alýǵa kelisim jasaldy. Qazir onda araldyq 5 brigada shóp orymyn bastap ketti. 

Komissiia otyrysynda Aral aýdanynyń ákimi Serik Sermaǵambetov qabyldanǵan sharalar týraly baiandap, máseleni sheshý úshin qajetti is-sharalardy usyndy. Aýdanda mal óliminiń aldyn alý, qaýipsizdik sharalaryn kúsheitý maqsatynda sýattar men kól jiekterine aýyl turǵyndarynyń kómegimen kezekshilik jumystary uiymdastyrylyp, jaǵdai baqylaýǵa alyndy. Sonymen qatar, ár eldi meken boiynsha arnaiy CALL-ortalyǵy iske qosyldy. Qazirgi tańda mal óliminiń tirkelýi toqtady.

Qalyptasqan jaǵdaidy saralaǵan aimaq basshysy Aral aýdanynyń ákimine oblystyq aýyl sharýashylyǵy, tabiǵi resýrstar jáne tabiǵat paidalanýdy retteý basqarmalarymen birlesip, tiisti ministrliktermen jumys jasaý qajettigin eske saldy. Sondai-aq, oblystyq jumyldyrý daiyndyǵy basqarmasyna tabiǵi resýrstar jáne tabiǵat paidalanýdy retteý basqarmasymen birlesip, oblystyq jergilikti atqarýshy organnyń tótenshe rezervinen qarjy bólý úshin tiisti qujattar tizbesin ázirlep, oblystyq qarjy basqarmasyna usynýdy tapsyrdy. Munan bólek, oblystyq qarjy basqarmasyna jergilikti atqarýshy organnyń tótenshe rezervinen qarjy bólýdi qarastyrý qajettigin qaperge saldy.

Oblys ákimi oblystyq jumyldyrý daiyndyǵy basqarmasyna shuǵyl túrde aýdanǵa qarasty eldi mekender maldaryn sýarý úshin birinshi kezekte qajetti 3 sý uńǵymasyn qazý jumystaryn uiymdastyrýdy mindettedi. Bul rette «Burmaqulaq» sý arnasyn ýaqytsha bógeý jáne Bektaý kanalyn tazartý jáne tospa salý, jaiylymdyq jáne shabyndyq jerlerdi sýlandyrý maqsatynda syr betkeiinde ornalasqan eldi mekenderdegi 7 kanaldyń arnasyn tazalaý jáne sý tospalaryn salý jumystarynyń joba-smetalyq qujattaryn ázirleý qajet. Eger respýblikalyq biýdjetten qoldaý tapqan jaǵdaida kanaldyń arnasyn tazalaý jáne sý tospalarynyń qurylysyn salý, 12 uńǵymany iske qosýdy uiymdastyrý kerek.

Aimaq basshysy tabiǵi resýrstar jáne tabiǵat paidalanýdy retteý basqarmasyna «Nuraly jarma» kanalynyń arnasyn tazalaý jáne sý tospasyn salý jumysyna ázirlengen joba-smetalyq qujattamany memlekettik saraptamadan ótkizýdi, oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasyna Aral aýdany ákimdigimen birlesip, aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn jem-shóppen qamtamasyz etý maqsatynda tasymaldaýǵa qajetti janar-jaǵarmai shyǵynyn óteý úshin oblystyń tótenshe rezervinen qarjy bólýdi usyný tapsyrdy. Sondai-aq oblystyq kásipkerler palatasymen birlesip, jem-shóp baǵalaryn turaqtandyrý boiynsha jumystardy uiymdastyrýy tiis. Osy saladaǵy kásipkerlerdiń birinshi kezekte óńirdegi sharýashylyqtardy qamtamasyz etýin baqylaýǵa alýy qajet. Al, Aral aýdanynyń ákimine aýdan biýdjetinen Aspai sýaǵytqysyn iske qosý jáne 49 sý uńǵymasynyń tólqujatyn ázirleý jumystaryn uiymdastyrýdy, respýblikalyq biýdjetten qoldaý tapqan jaǵdaida sý sorǵylary men arnaiy tehnikalardy satyp alýdy mindettedi.