2026 jyldyń 3-11 maýsym aralyǵynda Aqtóbede «Vladimir Dvorkovichti eske alý – Aktobe Open 2026» halyqaralyq shahmat týrniri ótýde. Jarysqa álemniń 21 elinen – Armeniia, Ázerbaijan, Bolgariia, Qytai, Horvatiia, Angliia, Úndistan, Iran, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Norvegiia, Rýmyniia, Resei, Sloveniia, Serbiia, Shvetsiia, Tájikstan, Túrikmenstan, Túrkiia, Ýkraina jáne AQSh-tan 210 qatysýshy jinaldy.
Týrnir uiymdastyrýshylary: Halyqaralyq shahmat federatsiiasy (FIDE), Qazaqstan Respýblikasy Týrizm jáne sport ministrligi, Qazaqstan shahmat federatsiiasy jáne Aqtóbe oblysynyń ákimdigi. Jarystyń bas seriktesteri – Freedom Holding Corp. jáne Aqtóbe mys kompaniiasy. Týrnir seriktesteri: Herbalife jáne Qazaqstan tennis federatsiiasy. Jarys ótetin oryn – Máńgilik El kóshesi, 2 mekenjaiynda ornalasqan «ASE» tennis ortalyǵy.
Foto: Uiymdastyrýshylardan
Festival ózara táýelsiz eki jarystan turady: Masters týrnirine reitingi 2400 jáne odan joǵary 81 shahmatshy qatyssa, Open týrnirinde reitingi 2400-ge deiingi 129 oiynshy synǵa túsedi. Eki týrnir de shveitsariialyq júie boiynsha 9 týrdan ótkiziledi, ýaqyt baqylaýy – klassikalyq (90+30). Masters týrniri FIDE Circuit 2026-2027 qataryna engen.
Jalpy 210 qatysýshynyń arasynda 25 halyqaralyq grossmeister (GM) jáne áielder arasyndaǵy 1 halyqaralyq grossmeister (WGM) bar. Úzdik oiynshylardyń kóshin Van Hao (Qytai, reitingi 2684) men Andrei Esipenko (FIDE, 2684), sondai-aq 2023 jylǵy Eýropa chempiony ári Aktobe Open - 2025 jeńimpazy Aleksei Sarana (Serbiia, 2668), rapidten 2018 jylǵy álem chempiony Daniil Dýbov (2649), 2018 jylǵy Eýropa chempiony Ivan Sharich (Horvatiia, 2624), Aleksandr Predke (Serbiia, 2616) jáne Anton Demchenko (Sloveniia, 2611) bastap tur.
Qazaqstan namysyn grossmeisterler Denis Mahniov (2551), Qazybek Nógerbek (2513), Ramazan Jalmahanov (2478) jáne Edgar Mamedov (2464) qorǵaidy.
Masters týrniriniń kepildik berilgen júlde qory 45 mln teńgeni (shamamen 90 000 AQSh dollary) quraidy, onyń ishinde jeńimpaz 9 mln teńge (shamamen 18 000 dollar) ielenedi, al Open týrniriniń júlde qory – 5 mln teńge (shamamen 10 000 dollar), munda birinshi oryn úshin 1,35 mln teńge (shamamen 2700 dollar) qarastyrylǵan.
«Vladimir Dvorkovichti eske alý – Aktobe Open 2026» týrniri erler men áielder arasyndaǵy klassikalyq shahmattan 2026 jylǵy Qazaqstan Kýbogy jarystarynyń tizbegin ashady. Kazakhstan Chess Cup 2026 týrniriniń finaly eń myqty 12 oiynshynyń qatysýymen 1–13 jeltoqsan aralyǵynda ótedi.
Foto: Uiymdastyrýshylardan
Jarysqa búkil sanaly ǵumyryn shahmatqa arnaǵan halyqaralyq tóreshi Vladimir Iakovlevich Dvorkovichtiń esimi berilýi týrnirdiń mán-mańyzyn arttyra tústi. Saltanatty ashylý rásiminde onyń uly, FIDE prezidenti Arkadii Dvorkovich sóz sóiledi:
«Bul týrnirdiń men úshin orny bólek. Ákem shahmatqa búkil ómirin arnady. Ol tóreshi, uiymdastyrýshy jáne osy oiynǵa shyn ǵashyq jan boldy. Jyl saiyn deńgeii artyp, myqty oiynshylardy jinap jatqan dodanyń onyń esimimen atalýy, ákemniń arýaǵyna degen eń úlken qurmet. Oiynshylar tizimine qarap, týrnirdiń aýqymy ósip kele jatqanyn kórýge bolady. Jarystyń jyldan-jylǵa bedeli artyp jatqany qýantady. Bul – shahmatshylardyń osy jerge kelgisi keletininiń aiqyn belgisi. Búginde Qazaqstan shahmattyń damý qarqyny boiynsha álemdik kóshbasshylardyń birine ainaldy. Munda infraqurylym salynyp, joǵary deńgeidegi týrnirler ótip jatyr, jas oiynshylar tárbielenýde. Bul qur sóz emes – bul kópjyldyq júieli jumystyń jemisi jáne Aktobe Open sonyń aiqyn kórinisi».
Jarystyń óńirlik bilik tarapynan belsendi qoldaý taýyp otyrǵanyn erekshe atap ótken jón. Ashylý saltanatynda Aqtóbe oblysynyń ákimi Ashat Shaharov qatysýshylardy quttyqtady:
«Aqtóbe óńiri úshin mundai deńgeidegi halyqaralyq jarysty qabyldaý – úlken mártebe ári zor jaýapkershilik. Biyl festivalge álemniń túkpir-túkpirinen kelgen sportshylar qatysyp otyr. Qatysýshylar quramynyń jyldan-jylǵa kúsheiýi týrnirdiń halyqaralyq bedeliniń artyp kele jatqanyn kórsetedi. Memleket basshysy intellektýaldy sportty damytýǵa erekshe kóńil bólip keledi. Shahmat – jastardy bilimge, tártipke jáne tabandylyqqa tárbieleitin mańyzdy sport túri. Sondyqtan biz bul baǵyttaǵy jumystardy aldaǵy ýaqytta da qoldai beremiz», – dedi Aqtóbe oblysynyń ákimi Ashat Shaharov.
Aimaq basshysy sondai-aq týrnirdiń Vladimir Dvorkovichtiń esimimen atalýynda erekshe mán bar ekenin atap ótti. Kezinde eńbek jolyn Aqtóbede bastaǵan kórnekti halyqaralyq arbitrdiń murasyn dáripteý - shahmattaǵy dástúr men sabaqtastyqtyń jarqyn kórinisi.
Foto: Uiymdastyrýshylardan
Týrnirdiń ishki qurylymy men onyń qazaqstandyq shahmatqa tigizer paidasy týraly Qazaqstan shahmat federatsiiasynyń birinshi vitse-prezidenti Dármen Sádýaqasov baiandap berdi:
«Aktobe Open áldeqashan aimaqtyq týrnir deńgeiinen asyp tústi. Álemdik deńgeidegi grossmeisterler bul jerge maqsatty túrde keledi, óitkeni munda uiymdastyrý jumystarynyń joǵary, quramnyń myqtylyǵyn jáne shahmatqa degen kózqarastyń salmaqty ekenin jaqsy biledi. Biraq biz úshin taǵy bir jait óte mańyzdy. Biz týrnir formatyn ártúrli deńgeide jumys isteitindei etip júieledik. Masters kezeńinde reitingi 2400-den joǵary qazaqstandyq jas oiynshylar álemdik elita grossmeisterlerimen toǵyz partiia oinaidy – bul eshqandai oqý-jattyǵý jiyny almastyra almaityn mektep. Al Open týrnirinde aimaqtardan kelgen shahmatshylar múmkindikke ie bolady. Olar óz úiinde otyryp-aq halyqaralyq deńgeidegi myqty básekege túsedi. Sol úshin osyndai aýqymdy týrnirlerdi ótkizýdiń máni zor. Aqtóbe biyl shahmat áleminiń naǵyz tartylys ortalyǵyna ainaldy. Bul – QR Týrizm jáne sport ministrliginiń, Qazaqstan shahmat federatsiiasynyń, Aqtóbe oblysy ákimdiginiń jáne barlyq seriktesterdiń birlesken úlken jumysynyń nátijesi. Osy dástúrdiń nyǵaiyp kele jatqanyn kórý úlken qýanysh».
Osymen altynshy ret ótip jatqan Aktobe Open týrniri Qazaqstanda shahmatty damytý óńirlerdi júieli qoldaýdan bastalatynyn aiqyn dáleldeidi. Memleket, federatsiia, jergilikti bilik pen seriktester bir baǵytta jumys istegende, álemdik deńgeidegi týrnirler tek iri ortalyqtarda ǵana emes, buǵan maqsatty ári dáiekti túrde jaǵdai jasalǵan óńirlerde de boi kóteredi. Dál osyndai tásil jekelegen jarysty igi dástúrge, al dástúrdi tutas bir aimaqtyń ósý núktesine ainaldyrady.
