Antiqazaq piǵyldan qashan arylar ekenbiz?

Antiqazaq piǵyldan qashan arylar ekenbiz?

Qazaq tilindegi gazet-jýrnaldardy oqyp otyramyn ǵoi. Sondaǵy bir baiqaǵanym, memlekettik gazetter sońǵy kezderis úshtildilikti nasihattai bastady. Nasihattaǵanda da, kádimgidei nasihattai bastady.

Ólimdi nasihattaýǵa bola ma? Bolmaidy! Ne bolmasa, “Qazaq tilin joiyp jiberý kerek!” dep urandaýǵa bola ma? Árine, bolmaidy! Bile bilsek, úshtildilikti nasihattaý da – ólimdi nasihattaýmen birdei! “Qazaq tilin joiyp jiberý kerek!” dep urandaýmen birdei!

Endi ótkenimizge kóz jiberip kórińizshi, biz neni, kimdi nasihattamadyq? Jatpai-turmai bolshevizmdi nasihattadyq. Ne boldy aiaǵy? Ony da bárimiz bilemiz. Internatsio­nalizmdi nasihattadyq, aralas nekeni nasihattadyq, orys tilin nasihattadyq, tyń ige­rýdi nasihattadyq jáne t.b. Iaǵni bizdiń tirligimizdiń bári de qazaqqa qarsy, qazaqtyń múd­desine qarsy, qazaqtyń maqsatyna qarsy dúnielerdi nasihattaýmen ótip keledi eken. Antiqazaq bastama, antiqazaq shara-sharýa, antiqazaq saiasat, antiqazaq... Eń bolmaǵanda endi oilanaiyqshy! Tym quryǵanda...

Ras, bizdiń aramyzda qazaq tili joiylyp ketse, dúnieniń bári jarqyrap, jaqsaryp ketetindei kóretinder de bar. Muny jasyryp-jabýdyń esh jóni joq. Endeshe, osylarǵa soqqy berýdiń ornyna olardyń oilap tapqandaryn biz nege nasihattaimyz? Nege solardyń jetegine eremiz?

Jaqynda ǵana Ulybritaniia álemdi dúrildetken Eýroodaqtan shyqty da ketti. Nege shyqty? Ózgeler kire almai júr­se, Ulybritaniianyń munysy nesi? Ulybritaniianyń ulttyq múddesine ziian keledi eken. Búkil Eýropa elderiniń qarsylyǵyna qaramastan Ulybritaniia referendým shaqyrdy da, Eýroodaqtan shyǵyp kete bardy. Óitkeni Ulybritaniiaǵa ulttyq múdde qymbat!

Al endi burynǵymyzdy, bu­rynǵy kezde qalai aqymaqtan­ǵanymyzdy esepke almai-aq qoiaiyq. Endi táýelsizdikke qol jetkizgennen keiin ózimizdiń ulttyq múddemizge janashyrlyqpen, baiyppen qaraýǵa bolady ǵoi. Joq, sol baiaǵy tir­lik, baiaǵy qamsyzdyq, baiaǵy qapersizdik...

Óz ultymyzdyń, iaki qazaqtyń tileýi men qalaýyna qaishy keletin dúnielerdi qashanǵa deiin nasihattar ekenbiz? Munyń aiaǵy, shegi bola ma, joq bolmai ma?...

Sarybai ELEMESOV,

Kentaý qalasy.

"Jas Alash" gazeti