Qazir oryn alyp jatqan syn-tegeýirinniń barlyǵy álem tártibiniń zamanaýi júiesine qaýip tóndirip otyr. Bul týraly Astana klýbynyń 6-otyrysynda BUU Bas hatshysynyń burynǵy orynbasary Angela Kein aitty, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
«Geosaiasi turaqtylyq máselesi de óte ózekti. Klimattyń ózgerýi ǵalamshardaǵy bilik bólinisine áser ete me? Álde osyǵan bailanysty álemniń jańa kelbeti paida bola ma? Qazirgi ýaqytta álemniń bir de bir memleketi jalǵyz júrip, bul problemalardy sheshe almaidy. Búginde aýyz sýmen, azyq-túlikpen qamtamasyz etý, densaýlyq saqtaý máseleleri bárimizge ortaq problemaǵa ainalǵan. Afrika men Ońtústik Amerika resýrstary úshin álemdik deńgeidegi básekelestik kúsheiip tur. Álemniń túkpir-túkpirinde ártúrli apattar da oryn alyp jatyr. Osy syn-tegeýirinniń barlyǵy qazirgi álem tártibiniń zamanaýi júiesine qaýip tóndirip otyr», - dedi Angela Kein.
Osy rette ol búkil álemge qatysty 7 qaýip-qaterdi atap ótti.
«Birinshisi - iri derjavalardyń arasyndaǵy múddeler qaqtyǵysy. Qazirgi kezde bul faktordyń ózektiligi artyp keledi. Ekinshisi – Amerika poliarizatsiiasy jáne onyń álemge kórsetetin yqpaly óte úlken. Qazir Amerika jahandyq sýperimperiia emes. Resei men Qytai sol bilik vakýmyn toltyrýǵa tyrysyp baǵýda. Úshinshiden Qytaiǵa da saqtyqpen qaraý kerek. Óitkeni, Qytaidyń óz ishinde qysym bar. Oǵan ártúrli faktorlar áser etedi. Qazir Aziia Qytai biliginiń artýyna bailanysty óziniń álemdegi rólin kúsheite túsýde. Tórtinshisi – Resei jáne onyń AQSh múddesimen qaqtyǵysy. Bul rette Reseidiń Amerika saiasatkerlerine kóńili tolmaidy. Besinshisi – Eýropa elderiniń ishki problemalardan zardap shegýi. Qazirgi ýaqytta popýlizm, terrorizm qaýpi, kóshi-qon daǵdarysy bar. Eýropa endi ǵana Aýǵanstan problemasynan qutyldy. Endi aldaǵy ýaqytta mundai soǵystardan abai bolýy kerek. Altynshysy – islam radikalizmi jáne óńirlik turaqsyzdyq. Biz óńirlik qaqtyǵystardy baiqap otyrmyz. Jetinshisi - koronavirýs pandemiiasy. Koronavirýs búkil álem elderine synaq. Sondyqtan óte kúrdeli, keshendi sheshimder qabyldaýǵa májbúr boldyq. Ásirese, azamattarymyzdyń quqyqtary men bostandyqtary shekteldi. Biraq, onyń bári ujymdyq qaýipsizdik úshin jasalyp jatyr», - dedi sheteldik sarapshy.
