.jpg)
Foto:FINANCE.kz
Ekonomist Andrei Chebotariov salyq-biýdjet reformasy týraly óz pikirin bildirdi, dep habarlaidy Ult.kz.
Reformany qoldamaitynyn jetkizgen sarapshy sheshimderdiń rettiligi men boljaýǵa bolatyny Úkimettiń aldyndaǵy úlken suraq ekenin aitty. "Olar jai ǵana sheshim qabyldaýda rettilikti bilmeidi" dep esepteidi. Ol salyq-biýdjet reformasyna qatysty alty túrli ýáj aitty. Bul týraly Andreia Chebotariovtyń FINANCE.kz telegram arnasyna jazyldy.
Birinshi. Reformany erterek júrgizý kerek edi.
Kommýnikatsiia jaǵy tolyǵyman sátsiz ótti. Jeke ózim úsh jyldan beri bizde salyq az ekenin jáne ol mindetti túrde kóteriletinin aityp kelemin. Qazirgi jáne aldyńǵy Úkimettiń eshqaisysy bul máselelerdi kótergen joq, biraq qazir biýdjet tapshylyǵy ulǵaiyp ketti. Tańdaý qalmady deýge bolady.
Ekinshi. Stavkany bulai kúrt kóterip, shekti mólsherlemeni tómendetý kerek pe?
Bul jerde logika bar. Árine, bul infliatsiialyq shokty týdyrady, biraq ol birden paida bolady jáne tez sónedi. Sonymen qatar, eger stavkanyń ósýi týraly kezeń — kezeńimen jariialasa jáne ony birneshe jylǵa sozsa infliatsiianyń jalpy jinaqtalǵan ósýi joǵary bolýy múmkin, óitkeni kez-kelgen jaǵdaida bastapqy baǵaǵa joǵary paiyz salady. Sonymen qatar, joǵary infliatsiia uzaqqa sozylýy múmkin.
Úshinshi. Shekti mólsherlemeni tómendetý kóptegen kommentatorlar aitqandai biznesti kóleńkege tartpai, shyǵarýy kerek.
Óitkeni, ol qazirdiń ózinde bólshekteý saldarynan kóleńkede qaldy -biz muny meiramhanalar, dárihanalar jáne dúkenderdegi bólek kassalardan jaqsy kórip otyrmyz. Jańa talaptarǵa bailanysty bireý kóleńkege túse me? Árine. Biraq tómen shektik mólsherlemeni eskersek, muny isteý qiynyraq bolady jáne tsifrlandyrý deńgeiine bailanysty ol áldeqaida aiqyn kórinedi.
Tórtinshi. Basqa jol bar ma? Árine!
Biz Ulttyq qordyń esebinen jáne qaryzǵa aqsha alyp ómir súrýdi jalǵastyra alamyz. Munda da jaman eshteńe joq - álemniń damyǵan elderiniń kópshiligi osylai ómir súredi. Ulttyq qor bizge 10-15 jylǵa jetedi, memlekettik qaryzdyń tómen deńgeiine bailanysty biz taǵy 10-15 jyl nesiege ómir súre alamyz. Osylaisha, biz jergilikti jáne sheteldik biznesti tómen salyqtarymyzben ustap turýdy jalǵastyra alatyn 20-30 jylymyz bar.
Besinshi. Basqa eshteńe shynymen jasai almaisyz ba?
Biz tek eki shyǵý joly qalǵansha shydadyq - bári jaqsy siiaqty syńai tanytyp, tarifter men salyqtardy ustap, balalarymyzdyń aqshasy men qaryzdar esebinen ómir súrýdi jalǵastyramyz. Nemese tarifter men salyqtardy kóteremiz. Árine, bul jospar birtindep jáne uzaǵyraq ýaqyt ishinde iske assa aýyr timeidi. Sonymen qatar, adamdarǵa ne jáne ne úshin ekenin túsindirý kerek. Biraq bizde basqa erekshe jol bar siiaqty.
Altynshy. Álemniń birde-bir elinde birde-bir biznes salyq tóleýdi unatpaidy.
Álemniń birde-bir elindegi birde-bir halyq eshqashan óz salyqtaryn kishkentai dep sanamaidy jáne olardy tólegendi unatpaidy.
