Foto: sáýletshi syzbasy
Almaty qalasynyń damýy búginde politsentristik damýǵa kóshti. Bul árbir turǵynǵa turǵylyqty jerine qaramastan jailylyq pen múmkindikter beredi. Bul týraly INK Architects sáýletshiler tobynyń jetekshisi, Britandyq sáýletshiler koroldik institýtynyń (RIBA) jarǵylyq múshesi, Amerikandyq sáýletshiler institýtynyń (AIA) halyqaralyq qaýymdastyrylǵan múshesi Quralai Esmuhanova Ult.kz tilshisine aityp berdi.
Sáýletshiniń aitýynsha, politsentrler qurý Almatynyń iskerlik jáne tarihi ortalyqtaryn bosatyp qana qoimai, sonymen qatar shetki aýdandardyń jergilikti turǵyndar úshin barlyq qajetti áleýmettik infraqurylymdy, jańa qoǵamdyq keńistikterdi, onyń ishinde úlken saiabaqtarda salýǵa múmkindik beredi, keńse jáne kommertsiialyq alańdardy, qonaqúilerdi jobalaý esebinen jetkilikti jumys oryndarynyń paida bolýyna negiz bolady.
«Bul turaqty, jandy úrdis ekenin túsiný mańyzdy. Bas jospar – bul qatyp qalǵan syzba emes, ýaqyt óte kele jetildiriletin jáne beiimdeletin ikemdi strategiia. Jumys oryndary sanyn arttyrý úshin, aýdannyń ózinde jumyspen qamtýdy qamtamasyz etip qana qoimai, sonymen qatar qalanyń kórshi bólikteriniń turǵyndaryna bos jumys oryndaryn usyný úshin jańa ortalyqtarda keńse jáne kommertsiialyq keńistikterdiń sanyn kóbeitý mindeti qoiyldy. Sonymen qatar, jańa qonaqúilerdi jobalaýǵa bastama jasaldy, bul osy aýdandarǵa iskerlik belsendilikti tartýǵa jáne olardy qala turǵyndary úshin de, qala qonaqtary úshin de tartý núktesine ainaldyrýǵa múmkindik beredi», – dep atap ótti Quralai Esmuhanova.
Sáýletshi túsindirgendei, tarihi turǵydan Almaty keńestik úlgi boiynsha naqty fýnktsionaldy aimaqtarǵa bóline otyryp damydy. Osylaisha, ónerkásiptik aimaqtar, jatyn aýdandar men ákimshilik-mádeni ortalyq jeke, oqshaý boldy. Mundai júie josparlanǵan ekonomika úshin qisyndy boldy, biraq naryqtyq qatynastar jaǵdaiynda ol maiatniktik kóshi-qon, kólik júktemesiniń ósýi jáne aýdandardyń birkelki emes damýy syndy jańa qiyndyqtarǵa ákeldi.
Foto: sáýletshi syzbasy
«Sonymen birge, keńestik tásil bizge búgingi kúnge deiin qoldanyp júrgen qundy murany qaldyrdy. Bul shaǵyn aýdandarda mektepterge, balabaqshalar men emhanalarǵa qadamdyq qoljetimdilik qaǵidaty jáne búgingi tańda BRT jáne LRT siiaqty zamanaýi, kólikke qatysty sheshimderdi biriktirýge múmkindik beretin jetkilikti keń dańǵyldar. Búgingi mindet – ótkenniń eń jaqsysyn alý jáne qala qurylymyn zamanaýi shyndyqqa beiimdeý», – deidi Quralai Esmuhanova.
Onyń sózinshe, INK Architects-te ázirleýshileri, qala ákimdigi jáne biznespen birlese otyryp, qalanyń «Shyǵys qaqpasy» jáne «batys qaqpasy» tujyrymdamalarymen jumys isteidi.
«Bizdiń mindetimiz – ǵimarattar salý ǵana emes, tolyqqandy, jandy, qalalyq ortany jobalaý. Biz osy jobalardyń negizine egjei-tegjeili sheshimderdi qalaimyz», – dep atap ótti sáýletshi.
Sonymen qatar, sáýletshi jańa poliortalyqtardaǵy áleýmettik infraqurylym bolashaq turǵyndardyń qajettilikterin tolyq qamtamasyz ete otyryp jobalanýyp jatyr. Atap aitqanda, jańa mektepter men balabaqshalar burynnan barlaryn shamadan tys júktemeýge múmkindik beredi.
«Almatynyń poliortalyqtarynyń jobalarynda qoǵamdyq keńistikterge de kóp kóńil bólinedi. Eki ortalyqta da sapasy men toltyrylýy jaǵynan úzdik ortalyq saiabaqtardan kem túspeitin úlken saiabaq aimaqtary qarastyrylǵan. Olarǵa demalý úshin barlyq qajetti infraqurylym salynyp jatyr. Túrli jastaǵy balalarǵa arnalǵan zamanaýi oiyn alańdary, skeit-parkter, vorkaýt-aimaqtar jáne sport alańdary bar», – dep atap ótti Quralai Esmuhanova.
Sáýletshiniń sózinshe, mamandar shamadan tys maiatniktik kóshi-qondy týdyrmaityn, biraq turǵylyqty jerde ómir súrýdiń joǵary sapasyn usynatyn ózin-ózi qamtamasyz etetin aimaqtardy qurýǵa tyrysady.
Aqbota Musabekqyzy
