Almaty qalasy boiynsha týberkýlezdi emdeýge biýdjetten 4,2 mlrd teńge qarastyrylǵan. Jalpy, respýblika boiynsha qurt aýrýyna shaldyqqandardy emdeý men olarǵa áleýmettik kómek kórsetýge 47,7 mlrd teńge bólingen bolatyn. Bul týraly «Áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý qory» KEAQ Almaty qalalyq filialy direktory Tileýhan Ábildaev habarlady.
Resmi málimetterge súiensek, 2018 jyly ońtústik astanada atalǵan diagnozben dispanserlik esepte turǵandar sany 905 adam bolatyn. Onyń ishinde 648 adamǵa diagnoz tuńǵysh ret qoiylǵan.
Filial basshysynyń aitýynsha, ótken jyly týberkýlez qalada 8,2 paiyzǵa azaiǵan. Sonymen qatar, juqpaly dertten kóz jumǵandar sany da tómendedi. Atap aitqanda, 2017 jyly týberkýlez 65 adamnyń ólimine sebepshi bolǵan bolsa, byltyr olardyń sany 49-ǵa deiin kemigen.
Jyl saiyn 24 naýryzda álemde Dúniejúzilik týberkýlezge qarsy kúres kúni atap ótiledi. Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń muryndyq bolýymen ótetin dástúrli shara biyl «Týberkýlezdi joiý, syrqattardy TOLYQ EMDEP JAZÝ» degen uranmen ótpek (Find. Treat. All. #EndTB»).
Qazaqstanda týberkýlez tegin emdeledi. Týberkýlezdiń aldyn alý, anyqtaý men emdeý kepildendirilgen tegin meditsinalyq kómek sheńberinde júrgiziledi.
Statistikaǵa qaraǵanda, 2018 jyly Qazaqstanda 35 myń 181 patsient dispanserlik esepte turǵan bolatyn (onyń 14 myń 874-i týberkýlezdiń belsendi túrimen aýyratyndar). Onyń ishinde 8 myń 942 adamǵa diagnoz alǵash ret qoiylǵan.
Der kezinde anyqtalyp, tiisti em-dom jasalsa týberkýlezdi tolyq emdep jazýǵa bolady. Sondyqtan aýrýdy asqyndyrmai, emdeýshi dárigerdiń nusqaýlaryn oryndaýdyń mańyzy zor. Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń málimetinshe, 2000 jáne 2016 jyldar aralyǵynda týberkýlezdi erte anyqtaý men emdeý nátijesinde álem dárigerleri 53 millionnan astam adamnyń ómirin saqtap qalǵan.
Týberkýlezdiń qarapaiym túrin emdeýge shamamen 6 aiǵa jýyq ýaqyt ketedi. Qazaqstanda bul aýrý integratsiialanǵan baqylaý strategiiasy boiynsha emdeledi. Baqylaýdyń bul túri týberkýlezdiń jabyq túrimen aýyratyn naýqastardyń emhanada ambýlatorlyq em qabyldaýyna múmkindik beredi.
Týberkýlezdiń aldyn alý úshin emhanada turaqty tekserýden ótip turý qajet. Tekserý men ekpe egý kepildendirilgen meditsinalyq kómek sheńberinde tegin júrgiziledi.
