4 sáýir kúni ótken Senat otyrysynda depýtat Birǵanym ÁITIMOVA «2019-2021 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjet týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar týraly sóz qozǵady. Depýtat sóziniń tolyq mátinin oqyrman nazaryna usynamyz.
***
Búgingi qaralyp otyrǵan Zań jobasy áleýmettik salaǵa, qaýipsizdik pen infraqurylymǵa mán bere otyryp, biýdjet shyǵystarynyń basymdyqtaryn qaita qaraý arqyly halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan asa mańyzdy qujat bolyp tabylady.
Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidentiniń jáne Prezident Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń tapsyrmalaryn, asyrýǵa baǵyttalǵan búgingi qaralyp otyrǵan jobanyń ýaqtylylyǵyna bailanysty Úkimetke rizashylyǵymdy bildirgim keledi.
Jalpy usynylyp otyrǵan Zań jobasy bizdiń oiymyzsha, jetkilikti pysyqtalǵan, kiris jáne shyǵys bólikteri teńdestirilgen jáne onyń áleýmettik baǵyty saqtalynǵan. Respýblikalyq biýdjettiń áleýmettik blogyna toqtalǵym keledi.
Zań jobasyna sáikes, 2019 jylǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjet shyǵystaryn naqtylaý kezinde Elbasynyń «Áleýmettik qamqorlyq» jańa áleýmettik qoldaý sharalary sheńberinde kelesi qadamdar qarastyrylǵan:
Birinshi: - azamattardyń jekelegen sanattaryna áleýmettik qoldaýdy kúsheitý, oǵan-224 mlrd. teńge kózdelgen:
- bul jerde ataýly áleýmettik kómek taǵaiyndaý mehanizmi ózgeredi, biylǵy jyldyń 1 sáýirinen bastap alýshylar sany bir jarym esege artyp, adamǵa 20 789 teńge beriledi;
- 18 jasqa deiingi múgedek balalardy tárbielep otyrǵan ata-analarǵa, qamqorshylarǵa járdemaqy, sondai-aq bala jasynan birinshi toptaǵy múgedekke kútim jasaý jónindegi járdemaqy mólsheri 10 395 teńgege ulǵaiady;
Ekinshi: - az qamtylǵan kóp balaly otbasylardy turǵyn úimen qamtamasyz etý, oǵan 100 mlrd.teńge bólinedi.
Búgingi biýdjetten bastap, endi jyl saiyn satyp alý quqyǵynsyz jaldamaly turǵyn úi negizinde az qamtylǵan kópbalaly otbasylar úshin 6 myń páter bólinedi dep úlken senimmen aitýǵa bolady, al jalpy 2025 jylǵa deiin 42 myń páter beriledi, osy sharalarǵa 350 mlrd.teńge jumsalady.
Sonymen qatar, «Turǵyn úi qurylys jinaq banki» arqyly áleýmettik nesielik turǵyn úi berý kezinde basymdyqty, bizdiń oiymyz boiynsha, az qamtylǵan kóp balaly otbasylar ielenýi qajet.
Úshinshi: «Jastar jylyn» ótkizý aiasynda 24,6 mlrd.teńge, sondai-aq 180 kolledjdi jańǵyrtýyna bailanysty «Jas maman» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa 8 mlrd. teńge bólinedi.
Jalpy, naqtylanǵan biýdjet jobasyna sáikes 2019 jylǵa áleýmettik salaǵa arnalǵan shyǵystar 323,7 mlrd. teńgege ulǵaiyp, 5 155,1 mlrd. teńgeni quraidy, onyń ishinde:
- áleýmettik qamtamasyz etý jáne áleýmettik kómekke 179,8 mlrd. teńge; densaýlyq saqtaýǵa 74,2 mlrd.teńge; bilim berýge 12,5 mlrd. teńge; mádeniet jáne sportqa 15,1 mlrd. teńge qarastyrylǵan.
Qurmetti áriptester, ózderińizge belgili bolǵandai, biýdjet salasynyń jalaqysy tómen jumyskerleriniń jáne atqarýshy organdardyń sanattary tómen memlekettik qyzmetshileriniń jalaqysyn 30%-ǵa deiin arttyrý merzimin 2019 jyldyń 1 shildesinen 1 maýsymyna aýystyrý bóliginde Prezidenttiń tapsyrmasyna sáikes kózdelgen 169,7 mlrd. teńgege qosymsha 37 mlrd. teńge bólý qajet bolyp otyr. Osyǵan bailanysty, biz Bas Komitettiń kestedegi usynysyn qoldaimyz.
Sonymen qatar, meniń oiymsha, biýdjetti qalyptastyrý kezinde kelesi mańyzdy jaǵdailar eskerilmegen.
Birinshiden - elimizdiń óńirleri boiynsha árbir azamattyń ómir súrý sapasynyń naqty ǵylymi negizdelgen memlekettik standarttarynyń bolmaýy.
Bul standarttarda óńirdegi mektepter sany, mektepke deiingi bilim berý uiymdarynyń sany, eń tómengi kúnkóris deńgeii, tutyný korzinasy jáne t. b. máseleler eskerilýi tiis.
Mundai standarttardy paidalaný - biýdjetti qalyptastyrý protsesine oń áser etetini sózsiz.
Respýblikalyq biýdjetten qosymsha shyǵyndarǵa qol jetkizý úshin barynsha múmkin jáne múmkin emes quraldarmen óńir basshylaryn qarajatty suraýdan bosatýǵa septigin tigizer edi. Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn odan ári jaqsartýǵa baǵyttalǵan ortalyq organdar men óńirlerdiń birlesken jumysyna kómekteser edi.
Ekinshiden - ipotekalyq qaryzdar boiynsha bastapqy jarnany jabý úshin turǵyn úi sertifikattaryn berý kezinde jergilikti atqarýshy organdar qandai mehanizmdi qoldanatyndyǵyn naqty ári senimdi bilgimiz keledi.
Úshinshiden - qabyldanatyn biýdjet túpkilikti nátijege naqty baǵdarlanýy tiis. Biýdjet shyǵystarynyń ekonomikalyq tiimdiligin aiqyn bilýimiz kerek.
Tutastai alǵanda men «2019-2021 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjet týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn tolyǵymen qoldai otyryp, áleýmettik salany qosymsha qarjylandyrý halyqtyń ál-aýqatynyń ósýine áser etedi jáne ómirlik qiyn jaǵdailardaǵy muqtaj adamdarǵa, otbasylarǵa naqty kómek kórsetedi dep esepteimin.
Birǵanym ÁITIMOVA
