Álemdik naryqta AQSh dollary baǵamynyń jahandyq deńgeide kúrt nyǵaiýy teńgege qalai áser etkenin Ulttyq banktiń monetarlyq operatsiialar departamenti direktorynyń orynbasary Ivan Serdiýk túsindirip berdi, dep habarlaidy QazAqparat.
Teńge nyǵaiǵannan keiin aptanyń basynan baǵam 425,64-ke deiin qaita álsiredi. Mundai aýytqýǵa ne túrtki bolǵanyn Ulttyq bank ókili aitty.
«Shynynda da, teńge baǵamynyń oń serpini búgin toqtap, saýda-sattyq 426,67-ge (nemese aldyńǵy jabýdyń 0,24%-y) deiin álsirei otyryp ashyldy. Infliatsiianyń jedeldeýine bailanysty jahandyq naryqtar álemdik ortalyq bankterdiń monetarlyq jaǵdailardy kúsheitý turǵysyndaǵy ritorikasyn muqiiat qadaǵalap otyr. Buǵan AQSh Federaldy qor júiesinde ótken otyrysy dálel bola alady. Búgin túnde AQSh Federaldy qor (rezerv) FRJ júiesi negizgi mólsherlemeniń nysanaly aýqymyn 0-0,25% dálizinde saqtap qaldy, bul rette 2021 jylǵa arnalǵan infliatsiia boljamyn 2,4%-dan 3,4%-ǵa deiin kóterdi. Otyrystyń nátijesi boiynsha, Ashyq naryqtar jónindegi komitettiń on segiz ókiliniń on úshi 2023 jyly negizgi mólsherlemeniń artýyn kútse, 7 ókil mólsherlemeniń alǵash ret kóterilýi 2022 jyldan bastalatynyn boljaidy. Nátijesinde, negizgi mólsherleme boljamdarynyń medianasy 2023 jyldyń sońynda 0,12%-dan 0,63%-ǵa deiin ósetin bolyp qalyptasty. Sonymen qosa, aktivterdi satyp alý baǵdarlamasyn kezeń-kezeńmen toqtatýdy beiresmi túrde talqylaý bastaldy», - deidi Ivan Serdiýk.
Onyń aitýynsha, infliatsiia boljamdaryn qaita qaraý jáne FRJ mólsherlemesiniń joǵarylaýyn kútý aiasynda AQSh dollarynyń damyǵan elder valiýtalarynyń qorjynyna shaqqandaǵy indeksi (DXY) bir kúnde 1%-ǵa nyǵaidy. AQSh qazynashylyq obligatsiialarynyń kiristiligi bir kúnde shamamen 10 birlik tólemge ósti, bul da AQSh dollarynyń nyǵaiýyna qoldaý kórsetedi.
«AQSh FRJ ritorikasyn kúsheitý jaǵyna ózgertýi damýshy naryqtardyń barlyq valiýtasy úshin táýekel faktory bolyp tabylady. AQSh-tyń qazynashylyq obligatsiialary kiristiliginiń ósýi dollardyń jahandyq baǵamynyń nyǵaiýyna yqpal etedi. AQSh FRJ Ashyq naryqtar jónindegi komitettiń otyrysynan keiin ekonomikasy damyp kele jatqan elderdiń 20-dan astamynyń valiýtasy álsiredi. Mysaly, 15-16 maýsym aralyǵynda Ońtústik Afrika randy 1,9%-ǵa, Meksika pesosy 1,8%-ǵa, túrik lirasy men Resei rýbli 0,6%-ǵa álsiredi.
Resei rýbliniń serpini 16 maýsymda óte qubylmaly boldy. Jenevadaǵy AQSh pen Resei prezidentteri arasyndaǵy alǵashqy kelissózden keiin rýbl qysqa ýaqyt ishinde 71,63 deńgeiine deiin nyǵaidy, óitkeni investorlar elshilerdi Máskeý men Vashingtonǵa qaitarý týraly ýaǵdalastyqty oń baǵalady. Keiinnen rýbl baǵamy bir dollar úshin 72,65 jetip álsiredi», - dedi ol.
Damýshy elderdiń valiýtalary jalpy álsireý úrdisimen qosa munai baǵasynyń tómendeýi de teńge úshin teris faktor boldy.
Munai barreliniń quny 2019 jyldan bastap 16 maýsymda 74,9 dollarǵa deiin ósti. Alaida, 17 maýsymdaǵy tańǵy jaǵdai boiynsha, 73,9 dollarǵa deiin 0,7%-ǵa tómendedi. AQSh dollary baǵamynyń jahandyq nyǵaiýy da munaiǵa qysym kórsetip otyr. Munai baǵasynyń tómendeýi 2020 jylǵy naýryzdaǵy deńgeige jetken qorlardyń tómendeýi týraly derektermen toqtatyldy. Kaliforniiada shekteýlerdi jeńildetý, virýsty juqtyrýdyń jańa jaǵdailaryn tómendetý jáne halyq jumyldyrýdyń ósýi qorlarǵa áser etti.
17 maýsymdaǵy túzetýge qaramastan, teńge úshin úrdis oń bolyp qaldy. Apta basynan beri teńge 0,48 teńgege (bir dollar úshin 427,15-ten 426,67-ge deiin) nyǵaidy.
