Bergamo (Italiia, Lombardiia) qalasynyń soltústigindegi Humanitas Gavazzeni aýrýhanasynyń dárigeri Daniele Makini Facebook-tegi paraqshasynda Italiiadaǵy koronavirýstyń órshýine jáne profilaktikalyq nusqaýǵa narazylarǵa qatysty jazba jariialady.
Italiiadaǵy Humanitas Gavazzeni aýrýhanasynyń dáriger-reanimatology Daniele Macchini pandemiia jóninde, óz emhanasyndaǵy jaǵdai týraly post jazypty. Qytailyq dárigerler shekteýge bailanysty epidemiia týraly jarytyp aitpap edi. Italian dárigeri bylai deidi:
"Bolyp jatqan jaǵdai týraly jazý-jazbaý týraly uzaq oilanyp, únsizdik te jaýapkershilik artatynyn túsindim.
Sondyqtan bizdiń ne istep-ne qoiyp júrgenimizden beihabar adamdarǵa bul kúnderi Bergamoda Covid-19 indetimen kúresti qalai júrgizip jatqanymyzdy aitqym keledi. Jurtty dúrliktirýdiń qajeti joq ekenin jaqsy túsinemin, alaida bolyp jatqan jaǵdaidyń qanshalyqty qaýipti ekenin kei adamdar bilmei qala ma dep alańdaimyn.
Ótken aptada jaýymyz áli qarasyn kórsetpei turǵanda aýrýhanamyzdy aldyn ala daiyndadyq. Múmkindiginshe kóp palata bosatý, tósek oryn daiyndaý úshin emdelýshilerdi úilerine qaitardyq. Tipi intensiv terapiiadaǵylardyń palatalary da bosatyldy.
Áli bastalmaǵan soǵysty kútken sáttegi aýrýhana dálizi siýrrealistik kartinaǵa uqsaityn edi. Kóptegen meditsina qyzmetkerleri (onyń ishinde men de barmyn) soǵys sonshalyq jaýyzdyqpen keletinin bilmep edik.
Bir apta buryn taldaý nátijesin kútkenim esimde. Ol kezde virýsty juqtyrǵan bir adamnyń bolýynyń ózi adam sengisiz, aqylǵa syimaityn, biraq bul oidyń ózi degbirdi qashyratyn edi. Qazirgi jaǵdai tym jyldam shielenisken dramaǵa uqsaidy.
Qazir soǵys alańynda júrmiz. Shaiqas kúni-túni tolastamaidy. Tósek-oryn tapshylyǵy qatty sezilýde. Bosatyp qoiǵan bólimsheler birinen soń biri lyq tolyp jatyr.
Jaǵdailarynyń aýyrlyǵyna bailanysty esimderi ártúrli túspen jazylǵan taqtaishalar qazir qyp-qyzyl. Kópshiliginiń jaǵdaiy kúrt qiyndap ketti: ekijaqty interstitsial pnevmoniia.
Endi maǵan túsindire qoiyńyzshy, tumaýdyń qai túri mundai ekpinmen adam ómirin jalmap edi? Epidemiialyq katastrofa bolyp jatyr, al adamdar virýstan qorqatyn túgi joq dep bósedi, burynǵy ómir saltynyń buzylǵanyna renjidi, qaýipsizdik sharalaryna narazylyq tanytady, qarapaiym nusqaýlyqtardy oryndamaidy.
Dál qazir aramyzda hirýrg, ýrolog, ortopedter joq. Bárimiz myna soǵysta kúsh biriktirgen bir komandamyz.
Kúndelikti 15-20 adam ákelip jatyr. Taldaý nátijeleri birsaryndy: rastaldy, rastaldy, rastaldy. Báriniń simptomdary birdei: denesi qalshyldaidy, qyzýy kóteriledi, jótel qysady, tynysy tarylady, ókpesi aýyrady. Rentgen túsirilimderi de birdei: eki jaqty interstitsial pnevmoniia. Barlyǵy da dereý gospitalizatsiialanýy kerek.
Keibiri intýbatsiiada, bireýlerdi birden reanimatsiiaǵa aparamyz, al endi bireýler úshin bári de tym kesh. Tynys aldyratyn apparattar kúndiz túni toqtamai jumys isteýde. Tipti operatsiialyq zaldardaǵy apparattar da úzdiksiz jumys isteýde. Sebebi operatsiialyq jailardyń ózi intensiv terapiia palatalaryna ainalyp ketti.
Qyzmetkerler sharshap, qaljyraǵan. Bizdiń jumysta ádettegi aýsymnyń ózinen ál-dármeniń quryp, súiretilip shyǵasyń. Al qazir birneshe táýlikke sozylǵan maidanda jan-jaǵymdaǵy adamdar maǵan úmitpen qarap, kómek kútip otyrǵanda ShARShAÝ degennniń ne ekenin endi túsindim.
Qyzmetkerler ózderinen ál ketse de, bir birine kómek berýge tyrysady. Dárigerler medqyzmetkerler ornyna katalkamen júgirip júredi, medbikelerdiń ornyna protsedýralar jasaidy. Medbikelerdiń kóz jasy tyiylar emes. Olar dárigerlerdiń munsha kóp adamdy qutqara almasyn alǵash ret kórip tur.
Bizde aýysym, kezekshilik degen joq. Búkil jeke ómir toqtap qalǵan. Biz otbasymyzdy kórmeimiz, sebebi juqtyryp alamyz dep qorqamyz. Protokoldarǵa qaramastan, aramyzdaǵy kei qyzmetkerler virýsty juqtyryp alǵan. Qazir kei áriptesterimiz bireýdiń ómirin emes, ózderin qutqarý nemese ózderi virýs juqtyrǵan týǵan-týystaryn qutqarý úshin kúresip júr.
Sondyqtan qazir indetke tym salǵyrt qaraityndarǵa nemese qaýipsizdik sharalaryna narazylyq tanytyp otyrǵandarǵa aitqym keledi: sál shydamdylyq tanytyńyz - siz teatrǵa, mýzeige nemese sportzalǵa bara almaisyz. Qorshaǵan adamdarǵa, ásirese aýrýǵa qarsy turýǵa dármensiz egde adamdarǵa janashyrlyqpen qaraýyńyzdy ótinemin. Biz bar kúshimizdi salyp qoǵamǵa paidamyzdy tigizýge tyrysyp júrmiz, siz de sál de bolsa paidańyzdy tigizseńiz".
Qazaqshalaǵan Bella Orynbetova
