Foto: redpost.com.ua
Mine, jaz mezgili de bastaldy. Mektep oqýshylary demalysqa shyǵyp, úsh ai boiy demalyp, saýyqtyndyrý ortalyqtaryna, aýylǵa baryp, úiirmeler men sportqa qatysyp, kitap oqyp, ýaqytyn óz qalaýynsha josparlaityn ýaqyt keldi. Osy oraida Ult.kz tilshisi elimizdegi jazǵy lagerler týraly anyqtap kórdi.
Baǵyt – balalardy damytý
Qazaqstanda 2025 jyly jazǵy demalys kezeńi bastalyp, balalar men jasóspirimder úshin túrli lagerler men baǵdarlamalar uiymdastyrylyp jatyr. Bul sharalar balalardyń shyǵarmashylyq, ziiatkerlik, eńbek jáne áleýmettik damýyn qoldaýǵa baǵyttalǵan.
Biyl 1 millionnan astam bala saýyqtyrý, demalys jáne jumyspen qamtý baǵdarlamalarymen qamtylady. Onyń ishinde 500 myńnan astamy áleýmettik osal sanattaǵy balalar. Sonymen qatar, «Qazaqstan halqyna» qorynyń qoldaýymen 10 myń bala tegin demalý múmkindigine ie bolady.
Maýsym aiynan bastap 10 000-nan astam mektep janyndaǵy lagerler ashylady. Bul lagerlerde balalar kúndizgi ýaqytta demalyp, túrli úiirmeler men sektsiialarǵa qatysady.
Shatyrly jáne kiiz úi lagerleri
Foto: baq.kz
Biyl 512 shatyrly jáne kiiz úi lagerleri kezeń-kezeńimen ashylady. Bul lagerlerde balalar tabiǵat aiasynda ýaqyt ótkizip, túrli belsendilikpen ainalysady.
Bul lagerler – tek tynyǵý orny ǵana emes, sonymen qatar ulttyq qundylyqtardy sińirip, ekologiialyq sana qalyptastyratyn tárbie alańy.
Lagerdiń ereksheligi – tabiǵatpen úndestik. Lagerlerdiń kóbi tabiǵat aiasynda – taýlardyń eteginde, orman-toǵaida, ózen-kól mańynda ornalasqan. Mundai orta balalardyń rýhani jáne fizikalyq damýyna zor áser etedi. Bul lagerlerde kiiz úi bar, ol – mádeni murany taný múmkindigi týady. Tústindire aitsaq, bul lagerlerde balalar óz qoldarymen kiiz úi tigip úirenip, onyń qurylymyn, sándik elementterin, maǵynasyn zerdeleidi.
Sonymen qatar ulttyq oiyndar, qazaqsha asyq oinaý, qamshy órip kórý, qolónermen ainalysý sekildi tanymdyq is-sharalar arqyly balalar óz tamyrymen qaita qaýyshady.
Lagerlerdiń taǵy bir basty missiiasy – ekologiialyq saýattylyqty arttyrý. Balalarǵa tabiǵatty aialaý, qoqys suryptaý, ormandy qorǵaý, janýarlar dúniesimen tanysý syndy mańyzdy taqyryptarda ekotreningter men master-klasstar ótkiziledi.
Shatyrly lagerler dalalyq jaǵdaida ótetindikten, qaýipsizdikke erekshe mán beriledi. Balalarmen nusqaýshylar, pedagogtar, dárigerler jáne qutqarýshylar úzdiksiz jumys isteidi. Qaýip-qaterdiń aldyn alý úshin arnaiy daiyndyqtar men treningter ótkiziledi.
Shatyrly lagerlerdiń baǵasy
«Shaǵala» balalar lageri (Kókshetaý oblysy, Shalqar kóli): 9 kúnge 90 000 teńge.
«Daryn» lageri (Shyǵys Qazaqstan oblysy, Óskemen): 10 kúnge 120 000 teńge.
«Campit» lageri (Aqtóbe oblysy, Qarǵala ózeni): 10 kúnge 89 800 teńge.
«Dream Camp» lageri (Shymkent qalasy, Birkólik shatqaly): 10 kúnge 140 000 teńgeden bastalady.
«Baldáýren» respýblikalyq oqý-saýyqtyrý ortalyǵy (Býrabai): 2 aptaǵa 150 000 teńge.
«Balaqai» lageri (Óskemen qalasy, Buqtyrma sý qoimasy): 2 aptaǵa 150 000 teńge.
«Taý-Turan» bilim berý-saýyqtyrý kesheni (Ile Alataýy): 9 kúnge 150 000–160 000 teńge.
«RAINBOW CAMP» aǵylshynsha lageri (Almaty oblysy): 2 aptaǵa 350 000 teńge.
«Balaland» lageri (Almaty oblysy, Talǵar aýdany): 1 kúnge 50 000 teńge.
Baǵdarlamalar men jobalar
Foto: Gov.kz
Elimizde «Kieli shyǵys», «Uly Dala keremeti», «Jas galym», «Gastro týrizm», «Qonaqjai otbasy» siiaqty biregei jobalar iske asyrylady. Baǵdarlamalar eńbek jáne shyǵarmashylyq belsendilik, týristik jáne tanymdyq marshrýttar, ziiatkerlik ári bilim berý is-sharalaryn qamtidy. Sanitarlyq normalardyń saqtalýy, azyq-túlik qaýipsizdigi, sý aidyndarynda, ormandar men sport nysandarynda saqtyq sharalary qatań baqylaýda bolady. Bul jobalardyń árqaisysy óz erekshelikterine ie. Bul jobalarǵa qatysý baǵasy men sharttary týraly naqty aqparat alý úshin ár jobanyń resmi ókilderine nemese uiymdastyrýshylaryna tikelei habarlasý usynylady.
Jalpy alǵanda, balalarǵa arnalǵan jazǵy lagerlerdiń baǵasy aýysymnyń uzaqtyǵyna, ornalasqan jerine jáne usynylatyn qyzmetterge bailanysty ózgeredi. Mysaly:
DELVE CAMP lagerinde 7 kúndik joldama quny 139 000 teńge, 10 kúndik joldama 189 000 teńge turady. Eger eki nemese odan kóp joldama satyp alsańyz, ár joldamaǵa 5 000 teńge jeńildik beriledi.
«Taý-Janashar» lageriniń baǵasy aýysymǵa bailanysty 55 000–75 000 teńge aralyǵynda.
«Maralsai» lageriniń baǵasy aýysymǵa bailanysty 85 000–102 000 teńge aralyǵynda.
Bul baǵalar lagerdiń ornalasqan jeri, usynylatyn qyzmetter jáne basqa da faktorlarǵa bailanysty ózgerýi múmkin. Al áleýmettik osal toptardan shyqqan balalar úshin jazǵy lagerlerge tegin qatysý múmkindigi qarastyrylǵan. Mysaly, «QH Jazdyq joldama» jobasy aiasynda sý tasqynynan zardap shekken óńirlerdiń oqýshylaryna, halyqtyń áleýmettik osal toptarynan jáne kóp balaly otbasydan shyqqan aýyl balalaryna basymdyq beriledi.
Ár jobanyń óz erekshelikteri men sharttary bar. Qatysý baǵasy lagerdiń ornalasqan jerine, usynylatyn qyzmetterge jáne basqa da faktorlarǵa bailanysty ózgeredi. Tegin qatysý múmkindigi áleýmettik osal toptardan shyqqan balalar úshin qarastyrylǵan.
Almaty qalasyndaǵy jazǵy lagerler
Almaty qalasynda da balalar úshin túrli lagerler uiymdastyrylýda. Mysaly:
«Kúnshýaq» bastaýysh synyptardyń jazǵy saýyqtyrý lageri: 2 maýsym men 27 maýsym aralyǵynda ótedi. Lagerde balalar qazaq halqynyń salt-dástúrleri, ulttyq oiyndary, qolóneri, ulttyq taǵamdar, mýzykalyq muralary, jasandy intellekt quraldary men qyzyqty kitaptar hikaiasymen tanysady.
«Kúnshýaq» lageri – mektep janyndaǵy jazǵy saýyqtyrý alańy bolǵandyqtan, onyń qyzmeti kóbinese mektep biýdjeti esebinen qarjylandyrylady. Bul degenimiz, lagerge qatysý tegin nemese jartylai aqyly bolýy múmkin. Degenmen, naqty baǵalar men tólem sharttary ár mekteptiń ishki saiasatyna bailanysty ózgerip otyrady.
«Saryjailaý» etno-lagerinde balalar ulttyq qundylyqtar arqyly óz mádenietin tanýǵa, qurmetteýge jáne dostyq qarym-qatynas ornatýǵa múmkindik alady. Al «KitapLike» lagerinde balalar kitap oqýdy qyzyqty ári paidaly túrde úirenedi.
Kópshiliktiń suranysyna ie «Taý-Samal» balalar lageri: Almaty mańynda, Ile Alataýynda ornalasqan. Baǵasy kúnine 7 500 teńgeden bastalsa, Almaty qalasynda ornalasqan «Órnek» memlekettik lageriniń ortasha quny 100 000–140 000 teńge aralyǵynda.
Aqbota Musabekqyzy
