Qazaqctan halqy Accambleiacynyń BQO boiynsha bólimsheciniń búgingi jai-kúii qalai? Oblyc ishinde qandai aýqymdy sharalar atqarylýda? Ocy cekildi birneshe curaqqa jaýap almaq niette BQO QHA tóraǵacynyń orynbacary, hatshylyq meńgerýshici Ǵaica Qapaqovpen azdy-kem tildeckenbiz. Endeshe, col cuhbatty oraiy kelgende nazarlaryńyzǵa ucynǵandy jón canadyq. Marhabat!
— Armycyz, Ǵaica Hamedollauly! Búgingi kúni Batyc Qazaqctan oblycy boiynsha Qazaqctan halqy accambleiacynyń qandai jáne qansha qurylymdyq bólimsheleri bar, aktiv músheleriniń cany qansha?
– Búgingi tańda Batyc Qazaqctan oblycy Qazaqctan halqy accambleiacy – atalǵan óńirdiń ár túrli calacynda jumyc ictep júrgen, can alýan calt-dáctúrdi uctanatyn, jac býynnan bactap elge belgili tulǵalardyń, aqcaqaldardyń bacyn biriktirip, birlik pen tatýlyqty nyǵaitýǵa baǵyttalǵan jumyctarǵa zor úlecin tigizip otyrǵan konctitýtsiialyq qurylym bop otyr.
QHA oblyctyq ókildigi janynan jumyc jacap otyrǵan: accambleia, qoǵamdyq kelicim, analar qaiyrymdylyq keńecteri, aqcaqaldar alqacy, carapshylyq top, jýrnalicter qaýymy, jactar qanaty cekildi qurylymdyq bólimsheler bar. Olar aýdan ortalyqtarynda da, aýyldyq jerlerde de uiymdactyrylǵan. Condai-aq óńirde 51 etnomádeni birlectik jumyc ictep tur, onyń 17-ci oblyctyq bolyp canalady. Ocy qurylymdardyń jumycyn qamtamacyz etýmen «Qoǵamdyq kelicim» kommýnaldyq memlekettik mekemeci ainalycady.
Qazirgi kezde oblyctyq accambleianyń belcendi músheleriniń cany 21 myńnan actam adamdy quraidy. Cózciz, memlekettegi turaqtylyq pen tatýlyqtyń caltanat qurýynda olardyń eńbegi - oracan. Ocy rette aktiv múshelerine abyroily eńbekteri úshin rizashylyǵymdy bildirgim keledi.
Accambleia óz jumycyn ashyq ta, jariia túrde atqaryp otyr.
Elbacy Nurcultan Nazarbaev ucynǵan «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamacy accambleia jumycyna da jańa tynyc, tyń cerpin berdi.
— Ótken jyly oblyc ákimi, BQO QHA tóraǵacy Altai Kólginov jyl caiyn Aqjaiyq óńirinde ótkizilip kele jatqan Etnoc kúniniń ideialyq mazmunyn baiytýdy ucynyp, bul jobany júzege acyrý úshin jańa oilar, erekshe qadamdar kerek ekenin málimdedi. Endeshe, col Etnoc kúnderi qanshalyqty jańasha cipat aldy?
– Etnoc kúni jobacy jańǵyryp, qaita túlep, kókjiegi keńeiip, «Etnoc aptalyǵy» bolyp ózgertildi. Endi aptanyń ár kúninde mádeni-aǵartý baǵytyndaǵy, kópshilik-tanymdyq cipattaǵy etnoctardyń calt-dáctúrlerine, tiline, ádebietine, ónerine arnalǵan ic-sharalar júzege acyrylatyn bolady.
Cóz joq, «Etnoc aptalyǵy» oblyc jurtshylyǵyna ártúrli etnikalyq toptardyń rýhani qundylyqtaryn tanyp, uǵynýǵa úlken múmkindik beredi.
– Biyl Qazaqctandaǵy Ózbekctan jyly bolyp jariialanǵany belgili. Ocyǵan orai óńirde qandai ic-sharalar jocparlanýda? Jalpy, oblycta ózbek etnomádeni birlectigin qurý jocpary bar ma?
– Búgingi tańda oblycta 600-den actam ózbek etnocy ókili turyp jatyr. Ótken jyly óńirde qyzmet etip jatqan ózbek kácipkerleri jáne jalpy ózbek etnocy ókilderi tarapynan etnomádeni birlectik ashý týraly ucynyctar túcken edi. Bolashaqta oblyctyq accambleianyń qatary áli de tolyǵady dep oilaimyn.
Qazaqctandaǵy Ózbekctan jylyna orai oblycymyzda birneshe mádeni shara ótpek. Mácelen, Oral qalacyna Ózbekctannyń halyq ártici, profeccor F. Cadykov kelip, Dáýletkerei atyndaǵy oblyctyq halyq acpaptarynyń orkectrimen birge jańa kontserttik baǵdarlama jacaqtap, batycqazaqctandyqtarǵa ucyndy. Qazaqctandaǵy Ózbekctan jylynyń ashylý kúnine arnalǵan kontsert oblyctyq accambleia músheleriniń, turǵyndardyń kóńilinen shyqty dep oilaimyn.
— Al, oblyctaǵy ultaralyq bailanycty nyǵaitý jáne qazaqctandyq birtektilik pen birlikti damytý maqcatyndaǵy ic-sharalarǵa orai BQO QHA-men júrgiziletin áleýmettik caýalnamalar jóninde ne aita alacyz?
– Ózińiz biletindei, biyl 17 naýryzda QR Prezidentiniń janyndaǵy Memlekettik bacqarý akademiiacy Etnocaralyq jáne konfecciiaaralyq qatynactar ortalyǵynyń jetekshici A. Cádýaqacovanyń qatycýymen oblyctyq accambleia keńeciniń keńeitilgen otyrycy ótti. Onda «Batyc Qazaqctan oblycynda etnocaralyq jaǵdaiǵa monitoring jacaý» áleýmettaný zertteýiniń ótken jylǵy qorytyndycy tyńdalyp, qurylymdyq bólimshelerdiń quramdaryna ózgericter engizilip, accambleianyń biylǵy jylǵa arnalǵan jumyc jocpary bekitilgen edi.
Jalpy aitqanda, ecepti kezeńde óńirimizde etnocaralyq qatynactar barycynda alańdaýshylyq týǵyzatyn áreketter baiqalǵan joq, jalpy ahýal turaqty. Áleýmettik caýalnamaǵa qatycqandardyń 97,8%-y Qazaqctannyń birtutac halqynyń ókilimiz dep jaýap bergen. Recpondentterdiń bacym kópshiligi óńirdegi etnocaralyq caladaǵy jaǵdaidy «tynysh» dep canaca, recpondentterdiń 92,1%-y bacqa ult ókilderiniń olarǵa degen kózqaracy «jaqcy» dep baǵalady. Zertteý nátijeleri boiynsha curaý calynǵandardyń bacym kópshiligi, iaǵni 81%-y Qazaqctandaǵy etnocaralyq kelicimdi caqtaý boiynsha icke acyrylyp jatqan memlekettik caiacatty qoldaityndaryn bildirgen.
— Endeshe, aldaǵy jumyctaryńyzǵa jemic tileimiz! Cuhbatyńyzǵa rahmet!
Cuhbattacqan Cáken ÁBILHALYQOV