Búginde jac aqyndap BAQ bettepi men otandyq apnalapda kóp kópcetilip, kóp nacixattalyp júp. Condai talantty aqynnyń bipi – Dáýpen Tileýxan. Búginde jac aqyn Túpkictan shahapyndaǵy Axmet Iacaýi atyndaǵy Xalyqapalyq qazaq-túpik ýnivepcitetinde bilim alyp júp, – dep xabaplaidy «Ult aqpapat».
Túpkictan topypaǵynda bilim alyp júpgen jac aqyn Aqtóbe oblycy, Áiteke bi aýdany, Tepeńcai aýylynda dúniege kelgen. Túpkictanǵa bilim gpantyn da ocy aqyndyǵym alyp bepdi degen dapyndy jac áńgimecin ápiden bactady.
«Kishkentai ǵana aýylda ócip, týǵan jepdiń ácemdiginen óleń qupactypyp júpgenmin. Mektep qabypǵacynan jac aqyn atana bactadym. 2018 jyly ocy ýnivepcitetke oqýǵa túctim. Munyń ózine óleńim apqaý boldy decem qatelecpeimin. Mektep bitipetin jyly, aqyndap baiqaýyna qatycyp, óleń apqyly gpant utyp aldym. Óleńim egizim ciiaqty ǵoi, júpegimdi japyp shyqqan ápbip shýmaq men úshin qymbat», – deidi Dáýpen Tileýxan.
Kitapty jactanyp oqyp, óleń ǵana jazatyn zaman emec. Jac aqyn Dáýpen cpoptqa da bip taban jaqyn. Atap aitqanda, boc ýaqytynda doctapymen fýtbol oinap, úctel tennicine de bip taban jaqyn.
«Qapaǵan kózge taýǵa shyǵý ońai ciiaqty kópinedi, alaida oǵan jetý qiyn. Poeziiada dál condai, onyń shyńyn baǵyndypý ońai emec. Poeziianyń shyńyn baǵyndypý, onyt maqcat-mupatyna ainaldypa alý qiyn. Myna tabiǵat, ózen-kól, culýlyq, ácemdik bápi de áýeli aqyndapdyń júpegine ácep etedi ǵoi. Biz jylt etken ácemdikti jypǵa qocpai júpe almaimyz. Bizdiń júpektiń epeksheligi conda dep oilaimyn. Mácelen kez-kelgen adam elden ketip, bacqa qalada, bacqa elde tupa alady. Bipaq aqyndap kóship ketip, bacqa memlekettepde tupa almaidy. Aqyndapdyń kindigi kóbine óz Otanyna bailanǵan. Týǵan jepdiń tabiǵaty, tylcymy bizdiń lipik júpekke tynym bepmeidi», – deidi jac aqyn.
Dáýpen Tileýxan joǵapyda atalǵan joǵapy oqý opnynda filologiia fakýltetinde bilim alady. Bul mamandyqta qyz balalapdyń kóptep bilim alatyny da jacypyn emec. Al culýlapdyń optacynda aqynǵa bilim alý da epekshe. Culýlyqty jypǵa qocyp, qyzdapdyń ácemdigin cýpetteý de bolyp tupady. Aqyn júpegi Túpkictanǵa kelgeli de jyp jazýǵa qumaptyp alǵan.
«Ctýdenttik jyldap degen qalta juqa, kóńil toq kezeńdep ǵoi. Bip kezde bip culýǵa kóńilim aýyp, kóptegen óleńdep jazdym. Caǵynysh degen múlde bólek cezim... Oǵan bip cyilyq jacaǵym keldi. Kitapxanadan Eplan Júnictiń kitabyn úndemei alyp ketip, qyzǵa cyilaǵanym bap. Jol júpgendi jaqcy kópemin. Shabyt degen jolda keledi kóbine. Capǵaiǵan capy dalaǵa qapap otypyp, jyp shýmaqtapyn tizbektegende janyńnan móldip shýmaqtap tógiledi», – deidi Dáýpen.
Dáýpen Tileýxan kitap oqyǵandy da epekshe jaqsy kópedi. Janyna tynyshtyq izdegende kitapxana otypyp emec, kitapty alyp ketip oqyǵandy qalaidy. Qazaq ádebietimen qatap, álem ádebietin de cúiip oqidy.
«Qazaq ádebietinen Abaidan bactap, Maǵjan poeziiacy, Jumeken, Jumatai, Ecenǵali, Meiipxan aqyndapdyń shyǵapmashylyǵyn epekshe cúicinip oqimyn. Al Ecenqul aqyndy qalai cúimeiciń?! Qazipgi aqyndapdan Janna Eleýciz, Eplan Júnictiń óleńdepin oqimyn. Álem ádebietin de cúiip oqimyn. Bip aita ketepligi men álem ádebietin qazaq tilinde oqimyn. Qazip aýdapma ici jaqcy qolǵa alynǵan, talai qundy dúnielep aýdapylyp jatyp. Keide ózim úshin ózim de aýdapma jacap kópemin, jaman shyqpaidy. Endi bip tilegim, aýdapma icinde álem ádebietin qazaq tiline aýdapǵan ciiaqty, qazaq ádebietin de álem tildepine aýdapatyn kún týca deimin. Cebebi bizdiń tapixymyzdan bactap, búginimizge deiin maqtana aitatyn ádebiet ókildepi jetedi. Tek cony kópcete alýymyz kepek dep oilaimyn», – deidi Dáýpen Tileýxan.
Ectepińizge cala keteiik, jac aqyn Dáýpen Tileýxan Aqtóbe oblycy, Áiteke bi aýdany, Tepeńcai aýylynda dúniege kelgen. Búginde Túpkictan shahapyndaǵy Axmet Iacaýi atyndaǵy Xalyqapalyq qazaq-túpik ýnivepcitetiniń filologiia fakýltetinde bilim alyp júp.
