Aqtóbedegi terakt: Jýrnalister asa qupiia qujattardy qolǵa túsirdi

Aqtóbedegi terakt: Jýrnalister asa qupiia qujattardy qolǵa túsirdi

"Evrika" gazetiniń tilshileri biyl jazda Aqtóbede bolǵan teraktiniń aiyptaý qorytyndysyn qolǵa túsirdi. Protsess jabyq tártipte ótetin boldy.

Qylmystyq istiń materialdaryna qaraǵanda, tergeý boiynsha, aqtóbelik Dmitrii Tańatarov terakt uiymdastyrǵan negizgi adam. Aiyptaý aktisinde onyń 2009 jyldyń basynda islamdy qabyldaǵany, keiin dini bilimin jetildire bastaǵany, internette jariialanǵan dini mazmundaǵy maqalalardy oqi bastaǵany aitylady. Prokýrorlardyń pikirinshe, Tańatarov aýdio jáne videojazbalardy qaraǵan, islamdaǵy radikal kózqarastardy úgitteitin saittarǵa kirgen. Sondai-aq, ol Telegram jelisinde "Apson Napos" degen loginmen tirkelgen delinedi. 

Internette jariialanǵan materialdardy zerttei kele, Tańatarovtyń dini radikalizmniń áserine túskeni aitylady. "Halyqaralyq terroristik uiymdardyń basshylary men jetekshileriniń ýltraradikal kózqarastaryn qoldai otyryp, ol "salafi jihadi" baǵytynyń ustanýshysy bolǵan, sodan ol "qarýly jihadqa" qatysýdy uiǵarady. Tańatarov qylmystyq nietin "salafi jihadi" baǵytyn ustanýshy tanystarymen, dini radikalizm ustanýshysy Arman Aitýǵanmen bólisedi, sóitip olar jihadqa qatysý týraly sheshim qabyldaidy", - delingen gazettiń materialynda. 

Ary qarai, aiyptaý qorytyndysyna sáikes, Tańatarov pen Aitýǵan áleýmettik jáne basqa da jaǵdailarǵa (pasporttarynyń jáne jolǵa qarajatynyń joq bolýy) bailanysty Siriiadaǵy terroristik toptardyń áreketine qatysý týraly oilaryn júzege asyra almaǵan. 

"Tańatarov pen Aitýǵan qylmystyq nietin júzege asyrý maqsatynda 2016 jyldyń mamyrynda ózderiniń terroristik tobyn qurǵan dep esepteidi tergeý. 2016 jyldyń 22 mamyrynda olar, aiyptaý qorytyndysyna sáikes, internette "Daby vyjil tot, kto vyjil pri polnoi iasnosti" degen ataýy bar "Ábý Muhammad ál-Adnani" aýdiojazbasyn tyńdap, terakt jasaý - durys sheshim degen pikirge keledi. Osydan keiin Tańatarov pen Aitýǵan bul týraly asa qupiia jaǵdaida "salafi jihadi" baǵytyn ustanatyn Sultan Qabievke aitady. 18 jastaǵy Qabiev olardyń qylmystyq nietin qoldap, 2016 jyldyń maýsymynda bul terroristik toptyń quramyna kiredi", - delingen maqalada. 

Terroristik toptyń múshelerin qarýlandyrý jáne ary qarai terroristik akt jasaý úshin Tańatarov, Aitýǵan jáne Qabiev "Pallada" qarý-jaraq dúkenine jasalatyn shabýyldyń josparyn qurady. Osy maqsatta, aiyptaý aktisine sáikes, 2016 jyldyń mamyrynda Tańatarov "Pallada" dúkeninde bolyp, onyń ishki ornalasýyn, satýshylardyń qanshaý ekenin, qarý-jaraqtyń qaida jáne qalai saqtalatynyn anyqtaidy. Keiin Tańatarov, Aitýǵan jáne Qabiev osy dúkenge qaraqshylyq shabýyl jasaýdyń josparyn quryp, óz áreketterin aqyldasady.

5 maýsymda shamamen túski saǵat 12.00-de islam dininiń jalpy negizin ustanatyn jáne "salafi jihadi" dástúrli emes baǵytyn qoldaityn 44 adam páterde jinalady delingen aiyptaý qujatynda. "Bul páterde Tańatarov, Aitýǵan jáne Qabiev jiynnyń negizgi sebebin habarlaidy, al jiynnyń qupiialyǵyn saqtaý úshin uialy telefondaryn jinap alady. Tańatarov barlyǵyn "qarýly jihad" jasaýǵa jáne shahid bolýǵa, iaǵni qurban bolýǵa shaqyrady. Túsinikti bolý úshin Tańatarovtyń orys tilinde aitqan sózderin Aitýǵan qazaq tilinde qaitalap bergen", - delingen is materialdarynda. 

Alaida jinalǵandardyń ishinde 22 adam jihadqa qatysýdan bas tartatqan, keiin páterden ketip qalǵan delinedi. Biraq olar terroristik toptyń qarýly jihadqa jinalyp jatqanyn bile tura, quqyq qorǵaý organdaryna habarlamaǵan delinedi. Qazir olarǵa daiyndalyp jatqan terroristik akt jaiynda habarlamaý boiynsha aiyp taǵylyp otyr. Olar da sottalýshy retinde sotta otyr. Qalǵan 22 adam, aiyptaý qujatyna sáikes, quqyq qorǵaý organdaryna qarsy qarýly jihadqa qatysýǵa óz erikterimen kelisim bergen.

2016 jyldyń 5 maýsymynda saǵat shamamen 14.23-te top "Pallada" qarý-jaraq dúkenine shabýyl jasalady. Aqtóbelik jihadshylar qarýlanǵannan keiin dúkennen júgirip shyǵady. Keiin olar "Pantera" degen taǵy bir qarý-jaraq dúkenin tonaǵan. Atys saldarynan lańkesterdiń qolynan Aqtóbeniń 7 jeti turǵyny qaza tapqan. 

kaz.tengrinews.kz