Aqpannyń ortasy men sáýirdiń basynda eki márte AQSh-qa issaparmen barǵanymda Vashingtonnyń ortalyǵynan kólikpen qyryq minýttai júretin jerde - Merilend shtatynyń Rokvill qalasynda turyp jatqan qazaqtyń klassik jazýshysy Muhtar Maǵaýin aqsaqalmen júzdesip, jata-jastana áńgimelesip qaittym. Jasy 77-den asqan shaǵynda da ózine tán jazý daǵdysy men distsiplinasynan ainymaǵan eken. Qazirgi kún tártibi shamamen mynadai.
Tańerteń turǵasyn qazaqsha tańǵy as ishedi: bal qosqan jyly sý, shaǵyn qutydaǵy jenshen tunbasy, irimshik, avokado men mai jaqqan aq nan, bir jilik sýyq qoi eti, sút qatqan shai. Sosyn birden jazý bólmesine kirip ketedi. Syrt-syrt etken mashinka daýysy úzilmeidi. Tús ýaǵynda 10-15 minýtqa shyǵyp, úi ishinde, patio-balkonda aiaq jazyp júredi, sosyn úide qyzmet qylýǵa ázir adamdary bola tura eshkimdi áýrelemei ózi bir tostaq shaiy men sýsynyn quiyp alyp, qaita bólmesine kirip ketedi. Keshke deiin bas-aiaǵy keminde jeti saǵat tapjylmai otyryp jazady. Jazý bólmesiniń úsh qabyrǵasy túgel shyny esikti biik kitap sóresi.
AQSh-qa áketken kitaptarynyń deni - ózi súiip oqityn álemdik klassikter, ádebiettaný boiynsha kórneki jazbalar men túrki-moǵol jurtynyń tarihyna qatysty jazylǵan fýndamentaldyq eńbekter. Sórelerge bala-shaǵasymen túsken fotolar da qoiylǵan. Bir buryshta - terige salynǵan Shyńǵyshannyń alyp sýreti.
Men barǵan kezde Iliias Esenberlin týraly 120 bettik esteligin aiaqtap, kóńili kóterińki júrdi. Bul estelikti jazý kezinde árbir derekti akademiialyq dáldikpen ólshep, Qazaqstandaǵy kitaphanasynan kóptegen qujattar aldyrýmen boldy. Almatyda turatyn qyzy Aiǵanym aitqan sátinde álgi qujatty jazýshy turǵan páterden taýyp, WhatsApp-pen aǵasy Edigege salyp jiberedi, Edekeń ony dereý ákesine printerden shyǵaryp bere qoiady. Sol sebepti Rokvildegi úidiń qonaq kútetin orta bólmesinde turǵan Brother printeri - aqsaqaldyń mashinkasynan keiin úzdiksiz ún shyǵaryp turatyn ekinshi qurylǵy. Jazý ústeliniń ústinde mashinkasynan bólek qalam men qaryndash, qaishy, ustaranyń júzi, óshirgish pen shtrih-korrektor jatady. Mashinkamen tergen jazbasyn áýeli bir súzip oqyp, shtrih-korrektormen qatelerin túzep shyǵady. Sosyn qaita kóshirip basady. Taza kóshirmeni Edekeń jaqyn bir adamdaryna kompiýtermen terýge jiberedi. Ádebi shyǵarmalaryn tek qalammen jazatyn aqsaqal pýblitsistika men maqalalarǵa kelgende jazý mashinkasyn qolaily kóredi. Keshki saǵat altydan asa jazýshy bólmesinen shyǵady. Sosyn ár taraptan kelip as úige jinala bastaǵan bala-shaǵasymen hám nemerelerimen birge keshki asqa otyrady. Edekeń qyzmetinen, kelini Altyn men Baqytjamal ájemiz syrttaǵy sharýalaryn pysyqtap úige oralady.
Odan bólek qai elde tursa da, bul shańyraqty aqsaqal men Edekeńniń úsh jurtynan kelgen aǵaiyn-týys pen bala-shaǵa túrli sebeppen ýaqytsha panalap jatady. Bireýi qonys aýdarýshy, bireýi bilim izdeýshi degendei. AQSh-taǵy saiasi ahýal men halyqaralyq oqiǵalar týraly bizben áńgimelesip bolǵan soń jazýshy Dell degen noýtbýgyn ashyp, bir jarym saǵattai Qazaqstannyń, Qytai men Mońǵoliianyń qazaqsha saittaryn qaraidy. Sosyn orys tilinde amerikalyq jáne reseilik birneshe saitty oqidy. Keide Baqytjamal ájemiz ekeýi YouTube-tan tarihi teleserial kórip otyrady.
Ázirshe internette igergen taraptary - osylar. Áleýmettik jeliler týraly estýi ǵana bar. Túngi onnan kóp asyrmai uiqyǵa jatady. Aqsaqaldyń kún saiyn tynbai 8-9 saǵatyn oi eńbegine, shyǵarmashylyq jumysyna arnaityn kestesine qairan qalmasqa bolmaidy. Bir áńgimelesip otyrǵanda jazýshy bolam deitin adamnyń kem degende eki nárseni eskerýi tiis ekenin aitty.
Birinshisi, qýatty kórkem shyǵarmanyń ózegi men ajary - adam taǵdyry.
Ekinshisi, kásibi jazýshy distsiplinaǵa boi úiretkeni durys. "Kúzde jazam, túnde jazam, iship alsam ǵana jazam" degenniń bári júiesizdik hám ishki tártiptiń nasharlyǵy, kásibiliktiń joqtyǵy. Az-azdan bolsyn kúnde jazý kerek, kúnde oqý kerek" dedi aqsaqal bir sózinde. Al men esteligimdi ázirge osy jerden qaiyra turam...
Ǵalym Boqashtyń feisbýktaǵy jazbasynan
